• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 23 قىركۇيەك, 2020

ارىسىن سۇيگەن ءان-جۇرەك

1220 رەت
كورسەتىلدى

ءان – قۇدىرەت, ءان – كيە, ءان – سەزىم, ءان – تاعدىر... جۇدىرىقتاي جۇرەكتىڭ تۇكپىرىنە بويلاپ, الپىس ەكى تامىرىڭدى ءيدىرىپ, سان ءتۇرلى سەزىم تولقىنىسىنا تۇسىرەتىن اۋەزدى اۋەننىڭ قۇدىرەتىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس, ءسىرا دا!؟. ونى تەك جۇرەكپەن سەزىنۋ كەرەك. بەلگىلى سازگەر ەرجان سەرىكباەۆتىڭ اندەرىن تىڭداعاندا ءدال وسىنداي سەزىم تولقىنىسىنا تۇسەسىز.

تالانت – اللادان بەرىلگەن ەرەكشە سىي دەسەك, كەز كەلگەن ادام ول تارتۋدى ەنشىلەي بەرمەسى انىق. ەنشىلەگەن جاعدايدا دا اتاق پەن تانىمالدىلىقتىڭ بۋى­نان تۋما تابيعاتىن ساقتاپ, قاراپايىم ادامي بولمىسىنا قىلاۋ تۇسىرمەي وتەتىندەرى سيرەك. ەرجان سەرىكباەۆتى سول قا­­را­پايىمدىلىعىنا ءومىرىنىڭ سوڭى­نا دەيىن نوقاتتاي دا داق تۇ­سىرمەي وتكەن جان دەيدى كوزكور­گەن زامانداستارى. 50-گە تولۋىنا ءۇش اي قالعاندا پەشەنەسىنە بۇ­يىرتقان ءدام-تۇزى تاۋسىلعان كوم­پوزيتوردىڭ باقيلىق بول­عانىنا قىركۇيەك ايىنىڭ 25-ىندە توعىز جىل تولادى ەكەن. ساز­گەردىڭ ۇيىندەگى جەڭگەمىز كاميلا سەرىكباەۆا جارىنا دەگەن ساعىنىشىمەن ءبولىستى:

– ەكەۋىمىز ءبىر سىنىپتا وقىپ, كەيىن ءبىر جەردە جۇمىس ىستەدىك. ءبىزدىڭ ەرجان تابيعاتىنان وتە قاراپايىم, ۇياڭ بولاتىن. بالا كۇنىنەن سپورتپەن اينالىستى. ساباعىن جاقسى وقىپ, مۋزىكانى جانىنا سەرىك ەتتى. مەكتەپتە وقىعان كەزىندە ءاندى كوپ ايتپايتىن. كەيىن اسكەرگە بارىپ اشىلدى عوي دەيمىن, كەلگەننەن سوڭ ءان جازا باستادى. شىنى كە­­رەك, مەن ەرجانعا ەمەس, ەڭ ءبى­رىن­شى انىنە عاشىق بولعانمىن. اۋەلدە ءسابي, ماحاببات تۋرالى ان­دەرمەن باستالعان ىڭكارلىك كە­يىن ۇلكەن تۋىندىلارعا قاراي اۋىس­تى. ەڭ العاشقى اندەرىنىڭ ءبىرى – «ادەمى», ودان كەيىن مەنىڭ تۋ­عان كۇنىمە ارنالعان ء«ىنجۋ-مار­جان» ەدى. بىراق باستاپقىدا ەر­جانعا كومپوزيتور رەتىندە قارا­ما­دىق. اۋەسقويلىقپەن تۋعان ان­دەرىنىڭ ءبىرى عوي دەپ جۇرە بەر­دىك. كەيىنىرەك بايقادىق, ەر­جان­نىڭ جۇرەگىنەن ماحاببات, سا­عى­نىش سەزىمى بۋىرقانا توگىلىپ, جانىمىزدى باۋراپ الدى, – دەي­دى كومپوزيتوردىڭ جارى.

ءيا, سابيگە, جارعا دەگەن ماحاب­باتتان تۋعان اندەر كەيىن اتا-انا, تۋعان جەر, وتانعا دەگەن ۇلى سە­زىمدەرگە ۇلاستى. ەرجان سە­رىك­باەۆ ءان الەمىنە وز­گە­شە با­عىت, ايرىقشا بەتالىس­پەن كەلدى. ساز­گەردىڭ ءبىر ءانى ەكىن­شىسىنە ۇقسا­مايدى. اناعا دەگەن ماحابباتى بولەك بولسا, تۋعان جەر, وتباسى, دوسقا دەگەن سە­زىم­دەرى مۇلدەم باسقا قىرىنان جار­قىراي اشىلىپ, شىنايى جەت­كىزىلگەندىگىنەن بولسا كەرەك,­ كەز كەلگەن ءانى قىسقا عانا ۋاقىت ىشىندە ءار جۇرەكتەن ءوز ورنىن الىپ ۇلگەرەتىن. ءان ارقىلى حال­قىن قۋانتاتىن دا, جىلاتا دا الاتىن. ءتىپتى ەل اراسىندا «ەرجاننىڭ اندەرى قازاقتىڭ توي داستۇرىنە دەندەپ ەنىپ العان وزبەك اۋەنىن كەيىن سىرعىتتى» دەيتىن قۇرمەت لەبىزى دە ءالى كۇنگە دەيىن كوپ ايتىلادى. اسىرەسە سازگەردىڭ سوڭعى جازىلعان تۋىن­دى­لارى­نىڭ ءبىرى سانالاتىن ءانشى داۋرەن سەيىتجانوۆتىڭ ورىن­داۋىندا حالىققا كەڭىنەن تانىلعان «تاڭ­عى قالا» ءانى ءوزىنىڭ جانرلىق ەرەك­شەلىگىمەن دە, اۋەن قۇنارىمەن دە تىڭدارمان جۇرەگىنە مىقتاپ بەكىدى. «العا, قازاق جىگىتتەرى!», «قازاقستان», «الماتى تاڭى», «نەتكەن ءومىر», «الىستاعى ارمان», «اۋىلىم, اڭسادىم», «ارىسىم», «جان اكە», «سەن قا­سىمدا بولماساڭ» اندەرى قازاقى بوياۋىمەن دارالانسا, «سەكا», «اي-اي-اي», «شىمكەنتتىڭ سالقىن سىراسى» سىندى ءازىل-قالجىڭعا قۇرىلعان اندەرى جۇرتشىلىق تاراپىنان جىلى قابىلداندى. ءتىپتى سوڭعى ءانى شىمكەنت حالقىنىڭ بويتۇمارىنا دا اينالىپ ۇلگەردى. جۇرەكتەن شىققان ءاننىڭ جۇرەككە جەتۋى دەگەن وسى شىعار. 

توپىراق تارتتى ما ەكەن, ومى­رىنەن قايتارىنان ءبىر كۇن بۇرىن تۋعان جەرى ارىسقا اسىعىس اتتا­نىپتى. ەرتەڭگى كۇنى قايعىلى قازاعا سەبەپشى بولعان اپاتقا ۇشىرايدى. جارىنىڭ ايتۋىن­شا, كومپوزيتور قاي جەردە جۇرسە دە: «الماتىدا, شىمكەنتتە ءجۇ­رىپ ءولىپ قالماسام ەكەن, مەنىڭ ارمانىم – سوڭعى دەمىمنىڭ ارى­سىمنىڭ توپىراعىندا ۇزىلگەنى», – دەپ ءسوز اراسىندا ءجيى ايتا­دى ەكەن. سول تىلەگى تاعدىرىندا ورىن­دالدى.

– اڭسارى اۋىلعا اۋاتىن دا تۇراتىن. قالادا ەڭ كوپ دەگەندە ەكى اپتا عانا جۇرەدى دە, «ەلىمدى, دوس­تارىمدى ساعىندىم» دەپ اۋىل­عا كەتىپ قالاتىن. ارىس­تىڭ جا­عاسىندا سۋ كەشىپ, جاڭا انگە شابىت الاتىن. «مەن ادەمى كيى­نىپ جۇرۋدەن دە شارشايمىن, جا­­لاڭ اياق, جالاڭ باس اۋىل­دىڭ توپىراعىن تاپتاعىم كە­لە­دى» دەيتىن. اندەرىنىڭ دەنى سول­ اۋىلدىڭ شاڭىنا اۋناپ-قۋ­ناپ كەلگەننەن كەيىن تۋاتىن.­ ادام­نىڭ ىشىندە ءبىر نازىك سەزىم­دەر بو­لادى عوي. ء«وزىنىڭ ومىردەن ەر­تە­ كەتەتىنىن سەزىپ ءجۇردى مە؟», دەپ وي­لايمىن كەيدە. «تاعدىر جولى», «بايقامايمىز» سىندى ان­دەرى ارقىلى ومىرگە دەگەن قيماستىق سەزىمىن بىل­دىرگەن­دەي. ورىندالماي كەتكەن ارماندار دا اندەرىنىڭ نەگىزگى ار­قاۋى بولاتىن. 40 جاسىنان شى­عار­ما­شىلىعىن مۇڭ «مەڭدەي» باس­تادى. ۇنەمى جۇرەگىندە ءبىر سا­عى­نىش جۇرەتىن. شىمكەنت پەن ارىس­­تىڭ جاعاسى ءبىر-اق ساعاتتىق جول عوي. بىراق سوعان ساعىنا ءان شىعاراتىن. الماتىدا بولسا, شەتەلدە جۇرگەندەي كوڭىلى ورەكپىپ, ساعىنىشىنا ەرىك بەرەتىن. ەرجان ءبىر ورىندا وتىرا المايتىن, «باراتىن جەرىم, ىستەيتىن شارۋام كوپ» دەپ ۇنەمى اسىعىس جۇرەتىن. ومىر­دەن دە وسىلاي اسىعىس اتتاندى. جالعىز-اق كوڭىلگە جۇبانىش – پەشەنەسىنە جازىلعان كەلتە عۇمىرىندا ەرجانىمنىڭ وسىنشا دۇنيە جاساپ, حالقىنىڭ ۇلىنا اينالا العانى. اينالاسىنداعى ادامدارعا جاساعان جاقسىلىعى ودان دا كوپ. كىشىپەيىل بولاتىن, قولىنان كەلگەن كومەگىن ىركىپ قالعان ەمەس. ونى كۇنى بۇگىنگە دەيىن بارلىعى ايتىپ تا ءجۇر. سو­ڭىنان قالعان جالعىز تۇياعى – بالام بەيبارىس ەكەۋمىز وسىعان شۇ­كىرشىلىك ەتەمىز, – دەپ جارى كا­ميلا سەرىكباەۆا كوز جاسىنا ەرىك بەردى. ۋاقىت – ءوزى ەمشى. ءبىز جۇباتۋعا تىرىسپادىق.

ۋاقىت-اعزامنىڭ سازگەر پەشە­نەسىنە بۇيىرتقان عۇمى­رى نە­بارى جارتى عاسىرمەن تۇيىق­تا­لىپتى. وسىدان تۋرا توعىز جىل بۇرىن اجال جاستىعىنا باس قويعان تالانتتىڭ بەينەسى بۇ­گىندە ساعىنىشقا اينالىپ ۇل­گەرگەنىمەن, جازىپ كەتكەن اندەرى سۇلۋلىققا جانى قۇشتار ءار تىڭ­دارمان­نىڭ جۇرەگىن سىرلى سازىمەن تەربەتۋدە. دەمەك, سازگەردىڭ ءوزى وتكەنىمەن, ءان-عۇمىر ماڭگى جاسايدى, جىر-جۇرەك ۇزدىكسىز سوعا بەرەدى...

سوڭعى جاڭالىقتار