شەكتەۋ شارالارى نەگە سوزىلدى؟

باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ قاۋلىسىنا سايكەس شەكتەۋ شارالارى جەڭىلدەتىلىپ, كاسىپكەرلىك نىسانداردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە, قوعامدىق كولىكتىڭ قاتىناۋىنا رۇقسات بەرىلدى. بىراق كۇشەيتىل­گەن كاسىپكەرلىك, وزگە دە سالالار­دىڭ نىساندارىنا سانيتارلىق-دەزينفەكتسيالىق رەجىم تالابىن ساقتاۋ جۇكتەلدى. سولاي دەسەك تە باس مەملەكەتتىك سا­­­ني­تارلىق دارىگەردىڭ ما­لى­مەتىنە سۇيەنسەك, 28 ناۋرىزدان 9 قىركۇيەككە دەيىن 10 975 جاع­داي تىركەلدى. ونىڭ ىشىندە ىندەت بەلگىلەرى جوق – 7 685, كو­روناۆيرۋس بەلگىلەرىمەن 3 290 ناۋقاس تىركەلدى. جازىلىپ شىق­قاندار سانى – 10 876 ادام. ناۋقاستاردىڭ 5 230-ى اتىراۋ قالاسىندا بايقالسا, يندەر اۋدانىندا 341, ماحامبەتتە – 231, قۇرمانعازىدا – 166, ماقاتتا – 281, قىزىلقوعادا – 426, يساتايدا – 245, جىلىوي اۋدانىندا 4 055 جاعداي انىق­تالدى. ال تەڭىز كەن ورنىنان – 2 984, قۇلسارى قالاسىنان 1 071 جاعداي بەلگىلى بولدى. ال كەشە, 15 قىركۇيەكتە قاۋىپتى ىن­دەتكە شالدىققاندار سانى 11 015 ادامعا جەتتى. دەمەك, شەك­­تەۋ شارا­لارىن تولىعىمەن الىپ تاس­تاپ, ارقانى كەڭگە سالۋ­دىڭ رەتى جوق ەكەنى اڭعارىلىپ وتىر. 

تەڭىز كەن ورنى دەمەكشى, مۇن­داعى قىزمەتكەرلەردىڭ دەن­ساۋلىعىن قورعاۋ, قاۋىپسىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قا­جەتتى شارالار جالعاسىپ كە­لەدى. «تەڭىزشەۆرويل» جشس ۇكى­مەتپەن جانە جۇرتشى­لىق­پەن بايلانىس ءبولىمىنىڭ باس مەنەدجەرى رزابەك ارتىعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قىزمەتكەرلەر اراسىندا ۆيرۋس جۇق­تىرۋ جاعدايىن انىقتاۋ ماقساتىندا ولاردى ۋاقتىلى وقشاۋلاۋ, ىقتيمال قارىم-قاتىناستا بولعانداردى انىق­تاۋ ءۇشىن پتر سىناماسى الىنادى. «تەڭىزشەۆرويل» تاراپىنان جۇرگىزىلگەن پتر سىنامالارىنىڭ سانى 73 مىڭنان استى. ماسەلەن, 7 قىركۇيەككە دەيىن تەڭىز كەن ورنىنداعى قىز­مەتكەرلەر اراسىندا قاۋىپتى ىندەتتى جۇق­تىرۋدىڭ 4 147 جاعدايى تىركەلىپ, ولاردىڭ اراسىنان 2 295 ادام ەمدەلىپ شىقتى. ال تەستىلەۋ قورىتىندىسى وڭ ناتيجە بەرگەندەردىڭ نەگىزگى بولىگى تەڭىز كەن ورنىنا ۆاحتالىق كەستە بويىنشا بارا جاتقان قىزمەتكەرلەردەن تۇرعىلىقتى جەرىنەن پتر سىناماسىن الۋ كەزىندە انىق­تالعان.

– پاندەميا باستالعالى بەرى كومپانيادا سانيتارلىق تالاپتار تولىقتاي ساقتالۋدا. جۇمىسشىلاردىڭ ۆاحتاعا بارۋ, ۇيىنە ورالۋى كەزىندە پتر سىناماسى مىندەتتى تۇردە الىنادى. قازىر تەڭىز كەن ورنىنداعى ينفەكتسيالىق ستاتسيوناردا كوروناۆيرۋس سيمپتومىمەن 35 ناۋقاس ەم الۋدا. پنەۆمونيانى جۇق­تىرعاندار جوق, – دەيدى ر.ارتىعاليەۆ.

باس مەنەدجەردىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, كەن ورنىندا پاندەميا باستالعان ساتتە 45 مىڭ ادام جۇمىس ىستەگەن. ءساۋىر ايىندا كوروناۆيرۋس تارالۋىنىڭ الدىن الۋ مەن جۇمىسشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ماقساتى, سونداي-اق ءوندىرىستىڭ توقتاپ قالماۋى ءۇشىن ءبىرىنشى قاجەت­تىلىكتەگى ەمەس جۇمىسقا تار­تىلعان 27 مىڭ قىزمەتكەر تەڭىز كەن ورنىنان شىعارىلدى. سودان كەيىن كەنىشتە «تازا» جانە «لاس» ايماقتار جاساقتالىپ, تامىز ايىندا 17 مىڭنان استام ادام ۆاحتالىق جۇمىسقا قايتادان جۇمىل­دىرىلدى. ولار ارنايى پتر تەستتەن وتكىزىلەدى. ەپيدەميالىق جاعداي ابدەن تۇراقتانعان سوڭ 45 مىڭنان اس­تام ادام تەڭىز كەنىشىندەگى جۇمىسىنا قايتا كىرىسەدى. بىراق مۇنىڭ جاڭا جىلدان كەيىن ىسكە اساتىنى كۇتىلىپ وتىر. جۇ­مىسشىلاردى قىسقارتۋ بولماي­دى.

اتىراۋ وبلىستىق باس مەم­لەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر اسىلبەك شاروۆتىڭ ايتۋىنشا, كىركۇيەكتىڭ ەكىنشى جارتىسىنان تۇماۋدىڭ ەپيدەميالىق ماۋسىمى باستالادى. بۇل قىسقا مەرزىمدىك ەمەس, كەلەسى جىلعى مامىرعا دەيىن سوزىلادى. تۇماۋ اۋرۋىنىڭ العاشقى كەزەڭى وتە جەدەل وتەدى.

– جاسىرىن ينكۋباتسيا مەز­گىلى ءبىر-ەكى كۇنگە سوزىلىپ, ادامنىڭ قىزۋى جوعارىلايدى. تۇماۋعا شالدىققان ادام توڭعان سياقتى بولىپ, باسى اۋىرادى. ءبىر مەزگىلدە ادامدا السىزدىك, اعزاسىندا دەل-سالدىق پاي­دا بولىپ, باسى اينالادى. بۇلشىق ەتتەرى اۋىرادى, قۇ­لاعى شۋلايدى. مۇرىننان ءجيى سۋ اعۋ بايقالادى, تاماعى قىرىپ جۇتىندىرمايدى. قۇرعاق قاتتى جوتەل پايدا بولادى. تۇماۋدىڭ العاشقى بەلگىلەرى بىلىنە باستاعان كەزدە اۋرۋ ادام وقشاۋلانىپ, كوپشىلىك جينالاتىن ورىنعا بارماۋى كەرەك. جاقىنىنا جاناشىر بولۋدى ويلاعان ءار تۇرعىن وسى شەكتەۋلەردى ساقتاسا عانا قاۋىپتى ىندەتتىڭ تىركەلۋى توقتايدى, – دەيدى ا.شاروۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, اۋرۋدى الدىن الۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى – تۇماۋعا قارسى ەكپە الۋ. ونى كۇزدە باستاۋدىڭ تيىمدىلىگى زور. سول سەبەپتەن اتىراۋ وبلىسىنا بيىل تۇماۋعا قارسى 60 مىڭ دانا ەكپە جەتكىزىلدى. ساتىپ الىنعان ۆاكتسينانى تەگىن الاتىنداردىڭ تىزبەسى تۇزىلگەن. وعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, مەديتسينالىق ۇيىمداردا مەديتسينالىق باقىلاۋعا الىنعان بالالار, التى ايدان اسقان كوپ اۋىراتىن بالالار, جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن سابيلەر ۇيلەرىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى, مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك مەكە­مەلەردىڭ قىزمەتىن الۋشىلار, جۇكتىلىكتىڭ ەكىنشى نەمەسە ءۇشىنشى تريمەسترىندەگى جۇكتى ايەلدەر, جۇرەك-قان ­تا­مىر جۇيەسىنىڭ, تىنىس الۋ مۇشەلەرىنىڭ سوزىلمالى اۋرۋى­نا شالدىققاندار جاتادى.

جاقىندا وبلىستىق دەنساۋ­لىق ساقتاۋ باسقارما­سىنىڭ باسشىسى نۇرلىبەك قابدىقاپاروۆ قۇرمانعازى اۋدانىنا ارنايى دارىگەرلەر بريگاداسىن ەرتىپ باردى. بريگادا قۇرامىندا نەۆروپاتولوگ, حيرۋرگ-ورتوپەد, لور, كارديولوگ, وكۋليست, فتيزياترلار بار. ولار اۋدان اۋماعىنداعى بىرنەشە ەلدى مەكەندە 358 ادامدى قابىلداپ, مەديتسينالىق كەڭەس بەردى. مە­ديتسينا قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسۋدە پاندەميامەن كۇرەسكە جۇمىلدىرىلعان مەديتسينا ماماندارىنا ۇستەمەاقى, وتەماقى تولەۋ ماسەلەسىنە, اۆ­توكولىكپەن قامتۋ, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىق جايى كەڭىرەك تالقىلاندى.

– قازىر اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانادا وتتەگى ستانساسى سالىنىپ جاتىر. ستانسادا وتتەگىنىڭ ۇزدىكسىز ءوندىرىلۋى قام­تاماسىز ەتىلەدى. بۇل وتتەگى باللوندارىن تاسىمالداۋدى جويۋ ءۇشىن قولعا الىندى. قازىر اۋدانداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىندە جەكە قورعانىش زاتتارى, ءدارى-دارمەك قورى جەتكىلىكتى. ازعىر اۋىلىنداعى دارىگەرلىك پۋنكتكە ءۇش وتتەگى كونتسەنتراتورىن اكەلىپ بەردىك, – دەيدى باسقارما باسشىسى ن.قابدىقاپاروۆ.

اتىراۋ وبلىسى