«بولاشاق» باعدارلاماسى ادامدىق كاپيتالدى دامىتۋعا ۇمتىلعان ەلگە ارنالعان ۇلگى». وسىنداي باعانى پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتى مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر توپ زەرتتەۋشى عالىمدارى بەرىپ وتىر. ولار «بولاشاق» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى مالىمەتتەرگە ەكى جىل بويى ساراپتاما جاساپ بارىپ, وسىنداي تۇيىنگە كەلگەن.
«بولاشاق» باعدارلاماسى ادامدىق كاپيتالدى دامىتۋعا ۇمتىلعان ەلگە ارنالعان ۇلگى». وسىنداي باعانى پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتى مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر توپ زەرتتەۋشى عالىمدارى بەرىپ وتىر. ولار «بولاشاق» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى مالىمەتتەرگە ەكى جىل بويى ساراپتاما جاساپ بارىپ, وسىنداي تۇيىنگە كەلگەن.
حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ پىكىرلەرىنە قاراعاندا, بۇل وركەنيەت جولىنا تۇسكەن ەلدىڭ ادامدىق كاپيتالدى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى ستراتەگياسىنىڭ ناتيجەسى ەكەن. ماسەلەن, پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى لور پەرنانىڭ سوزىنە نازار اۋدارار بولساق, ول باعدارلامانىڭ تالاپتى جاستارعا, كەز كەلگەن ۇمىتكەرگە قولجەتىمدىلىگىن, بەرەر تاعىلىمىن, سونىمەن قاتار, جىل سايىن 3 مىڭ ادامعا ستيپەنديا تاعايىنداۋ ەلدىك ءىس ەكەنىن تاراتىپ ايتىپ, «باعدارلاما تەك ىقپالدى ساياسي قايراتكەرلەرمەن بايلانىسى بارلارعا (اسىرەسە, باستاپقى مەرزىمدە) عانا قولجەتىمدى بولىپ سانالمايدى. ماقسات تالاپتى دا تالانتتى جاستارعا جول اشۋ», دەيدى. ول سونىمەن قاتار, 20 جىل بويى جۇيەلى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان باعدارلاما نەگىزىندە ستيپەندياتتاردىڭ سانى عانا ارتىپ قويماي, ساپاسى دا جەتىلدىرىلگەنىن, ءبىلىم الۋعا بولاتىن شەتەلدەردىڭ ءتىزىمى دە ارتقانىن العا تارتادى. «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا ماگيستر مەن دوكتور دارەجەسىن الىپ قانا قويماي, قىسقا مەرزىمدە عىلىمي ساراپتامادان وتۋگە دە مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. قۇجاتتاردى ىرىكتەۋ ىسىندە دە تىڭ قادامدار جاسالدى. «بولاشاق» باعدارلاماسى وسى ۋاقىت ىشىندە زامان اعىمىنا ساي ەۆوليۋتسيا جولىمەن بىرتە-بىرتە دامۋ مۇمكىندىگى ارقىلى ادامي كاپيتالدى جەتىلدىرۋگە ۇمتىلعان وزگە ەلدەرگە ۇلگى بولاتىن ءۇردىس», دەيدى پروفەسسور لور پەرنا.
شەتەلدىك ساراپشىلار بۇل جوبانىڭ ەلدىڭ ەكونوميكاسى مەن جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن رەفورمالاۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسىنە دە توقتالعان. سول سەكىلدى, باكالاۆر بويىنشا قارجىلاندىرۋدى توقتاتۋ تىكەلەي شىعىندى ازايتار دەگەن پىكىرگە قاراماستان, بۇل وزگەرىستەر جەكە تۇلعالار مەن قوعامعا اكەلەر تازا پايداسى ءالى انىق ەمەستىگىن وي تارازىسىنا سالادى. «باعدارلاما اكىمشىلىگىنىڭ بۇعان قاتىستى اركەز دالەلدى تۇسىنىكتەرىنە قاراماستان, كوپتەگەن جۇمىس بەرۋشىلەر مەن تۇلەكتەر مۇنداي شەشىمدى قايتا قاراۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. قازاقستانعا, اسىرەسە, جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋ جولىندا فيلوسوفيا دوكتورى (hDP) كوپ قاجەت ەكەنى ءسوزسىز. الايدا, باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا ستيپەندياتتاردى قوسىمشا وقىتۋ يننوۆاتسيالىق دامۋدا ءوز كومەگىن تيگىزەر ەدى», – دەپ ەسەپتەيدى لور پەرنا.
دەگەنمەن, وسىنداي جاعدايلارعا قاراماستان, باعدارلاما سوڭعى كەزدە اشىق سيپاتقا يە بولعانى انىق. ايتسە دە, قاتىسۋشىلاردىڭ اۋقىمىندا ايىرماشىلىق ءالى دە بولسا كەزدەسەدى. تالاپكەرلەردىڭ اراسىندا اۋىل جاستارىنىڭ ۇلەسى تومەن. ال قالالى جەردەگى, اسىرەسە, قارجىلىق جاعدايى جاقسى وڭىرلەردە تىلەك بىلدىرۋشىلەر مولىنان. مۇنى ساراپشىلار قاتىسۋ ءمۇمكىندىگىن كەڭەيتەتىن رەسۋرستار قولجەتىمدىلىگىنىڭ ءار تۇرلىلىگىنەن بولۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى. وسى اراداعى ولاردىڭ مەڭزەپ وتىرعانى باستاۋىش جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ ىسىندەگى ساپا ماسەلەسى ەكەنى بەلگىلى. بۇعان قاراعاندا, ەلدى مەكەندەردەگى وقۋ ساپاسىن كوتەرۋ قاجەتتىگى ايدان انىق. ەگەر ەلدى مەكەندەردەگى ءبىلىم ۇيالارىندا وقۋ ءۇردىسى جان-جاقتى دامىتىلسا, شەتەلدە ءبىلىم جەتىلدىرۋگە تالپىناتىن جاستار مولايا تۇسەرى وزىنەن ءوزى تۇسىنىكتى.
ساراپشىلار ءوز زەرتتەۋلەرىنە «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, پرەزيدەنتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدى قاداعالايتىن سالالىق ۆەدومستۆولاردىڭ وكىلدەرى, «بولاشاق» تۇلەكتەرى جانە ولارعا جۇمىس بەرۋشىلەر سۇحباتتارىن پايدالانعانىن ەسكە سالا كەتسەك دەيمىز. بۇل زەرتتەۋ قورىتىندىسىمەن وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا وتكەن ءبىلىم سالاسىن زەرتتەۋ جونىندەگى ەۋروپالىق كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار دا تانىسىپتى. سونداي-اق, وسى ءتۇيىن جاقىن ارادا جوعارى ءبىلىمدى زەرتتەۋشىلەر اسسوتسياتسياسىنىڭ جىل سايىنعى كەزدەسۋىنە ۇسىنىلعانىن, شەتەلدىك بەلگىلى عىلىمي جۋرنالدا باسىلاتىنىن دا ايتا كەتكەنىمىز ءلازىم.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».