«جانى اشىماستىڭ قاسىندا باسىڭ اۋىرماسىن», دەۋشى ەدى ۇلكەندەر. مۇنىڭ اقيقات ەكەنى قاۋىپتى ىندەت قوس وكپەدەن قىسىپ, جۇرت اۋىرىپ جاتقاندا بايقالدى. جۇرەگى ەتتەن جارالىپ, مەيىرىم مەن ىزگىلىكتىڭ قاينار بۇلاعىنان ءنار العاندار ناۋقاستار قينالعان كەزدە پايداكۇنەمدىكتىكتى ەمەس, قايىرىمدىلىق ويلاۋشى ەدى عوي. ارينە, دەرتىنە شيپا ىزدەگەندەرگە كومەك قولىن سوزعاندار از بولمادى. الايدا ىندەتتىڭ بەتىن قايتارار ءدارى-دارمەك پەن قورعانىش قۇرالى – بەتپەردەنى ءوز باعاسىنان الدەنەشە ەسە قىمباتقا ساتقان بەزبۇيرەكتەردىڭ ورەسكەل ارەكەتىنە نە دەرسىڭ؟
قۋ قۇلقىننىڭ قامىن كۇيتتەگەندەر سەرتيفيكاتتالماعان ءدارى-دارمەكتەردى ليتسەنزياسىز ساتۋدىڭ اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق كودەكسىنىڭ 426-بابىنا (فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتىڭ جانە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ اينالىسى سالاسىنىڭ قاعيدالارىن بۇزۋ) قايشى ەكەنىن بىلمەدى دەۋ ابەستىك بولار. ءدال وسى دەرەككە مىسال كەلتىرەر بولساق, كولدەنەڭ تابىستى ويلاعاندار سوماسى 244 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان رەسەيلىك ءدارى-دارمەك ونىمدەرىن ساتقان. الايدا «پلاۆيكس», «ازيتراميتسين», «ينگاۆيرين 90», «پاراتسەتامول», «تاۆينيك», «ترومبو اسس», «كارديوماگنيل» دارىلەرى ەلىمىزدىڭ فارماتسەۆتيكالىق ۇيىمدارىندا تىركەلمەگەن ەكەن. سول سەبەپتەن, وبلىستىق ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتى بۇل ءدارى-دارمەكتەردى تاركىلەدى.
دارىحانالارداعى ءدارى باعاسىنىڭ قىمباتتىعى تۇرعىنداردىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋدىردى. ونى تۇرعىندار الەۋمەتتىك جەلىلەردە دۇركىن-دۇركىن جازىپ جاتتى. ءتىپتى وڭىردەگى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتكە جۇگىنىپ, شاعىم تۇسىرۋگە ءماجبۇر بولدى. وسىعان وراي جەمقورلىققا قارسى قىزمەت, «اتىراۋ – ادالدىق الاڭى» جوبالىق كەڭسەسى, فارماتسەۆتيكالىق باقىلاۋ جانە اتىراۋ قالالىق اكىمدىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرالعان مونيتورينگتىك توپ بىرنەشە دارىحاناعا تەكسەرۋ جۇرگىزدى. سول تەكسەرۋدە نە بايقالدى دەيسىز؟ «بايزار» ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعىنداعى «زەلەنايا» ءدارىحاناسى «كانەفروننىڭ» ءبىر داناسىن 335 تەڭگەگە, «فلەموكسين سوليۋتاب» پرەپاراتىنىڭ باعاسىن 152 تەڭگەگە ءوسىرىپتى. «نا گۋرەۆسكوي» ءدارىحاناسى دا «تسەفازولين» ءدارىسىنىڭ باعاسىن قىمباتتاتىپ جىبەرگەن.
تۇرعىندار كوروناۆيرۋس پەن وكپە قابىنۋىنىڭ ىلمەگىنە ءىلىنىپ جاتقاندا ءدارى-دارمەك پەن مەديتسينالىق بەتپەردەنى تىعىپ ساتىپ, زاڭسىز تابىسقا كەنەلۋدى كوزدەگەن پىسىقايلاردىڭ قاتارىندا جەكەلەگەن تۇرعىندار دا كەزدەستى. وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, اتىراۋ قالاسىنىڭ 26 جاستاعى تۇرعىنىنىڭ پاتەرىن تەكسەرۋ كەزىندە ينگاۆيرين (5000 تەڭگە), دەكسامەتازون ۆيال (4000 تەڭگە), ازيتروميتسين (2000 تەڭگە), دەكسامەتازون (2000 تەڭگە), ليدوكاين بۋفۋس (1000 تەڭگە), مەترونيدوزول (1000 تەڭگە) ءدارى-دارمەكتەرى تابىلدى. ول بۇل دارىلەردىڭ بارلىعىن قىمبات باعامەن ساتىپتى.
مۇنداي دەرەكتەردى وبلىس پروكۋرورىنىڭ وكىمىمەن قۇقىق قورعاۋ جانە مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرىلعان جۇمىس توبى ءدارىحانالاردى تەكسەرۋ كەزىندە انىقتادى. جۇمىس توبى ءدارى-دارمەكتى شەكتى باعادان اسىرا ساتقان 30 دەرەكتى اشكەرە ەتتى. وسىنداي زاڭسىز ارەكەتكە بارعان سەگىز ءدارىحانانىڭ ارقايسىسىنا 361 140 تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى.
– پروكۋراتۋرانىڭ ۇيلەستىرۋىمەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قاتىستى التى دەرەكتى انىقتادى. ونىڭ ىشىندە ءدارى-دارمەكتى قىمبات باعامەن ۇيدەن زاڭسىز جانە ءتيىستى تىركەۋسىز ساتۋ بار. تەكسەرۋ كەزىندە زاڭسىز اينالىمنان 7 500 دارىلىك پرەپارات, 180 مىڭ مەديتسينالىق بەتپەردە الىندى, – دەپ حابارلادى وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اتىراۋدا ىندەت دەندەگەندە مەديتسينالىق بەتپەردە دە قاسقالداقتىڭ قانىنداي قات دۇنيەگە اينالىپ, قاپەلىمدە تاپتىرا قويمادى. ونىڭ باعاسى كەيبىر ءدارىحانالاردا 500 تەڭگەگە جەتتى. وسىنداي ۇرىمتال ءساتتى ءوز پايداسىنا جاراتۋدى ويلاعاندار بەتپەردەنى تىعىپ ساتۋعا كوشتى. ماسەلەن, وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى 10 شىلدەدە شاھارداعى «لەسحوز» شاعىن اۋدانىندا ەكى ەر ادامدى ۇستادى. ولار وسىنداعى عيماراتتىڭ بىرىندە مەديتسينالىق بەتپەردەلەردى ليتسەنزياسىز ءارى قىمبات باعاعا ساتىپتى. ۇستالعانداردان
137 500 مەديتسينالىق بەتپەردە تاركىلەندى. «اۆانگارد» شاعىن اۋدانىندا تۇراتىن تاعى ءبىر تۇرعىننىڭ پاتەرىنەن 43 مىڭ مەديتسينالىق بەتپەردەنى تاپتى.
ال ءموبيلدى توپتار كارانتيندىك شەكتەۋلەردى بۇزعانداردى ءالسىن-ءالسىن انىقتادى. ماسەلەن, ءبىر اپتادا جابىق عيماراتتاردا بەتپەردە تاعۋ رەجىمىن, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاماۋ سەكىلدى وزگە دە تالاپتاردى بۇزعاندارعا 8,3 ملن تەڭگەنىڭ 47 اكىمشىلىك ءىسى قوزعالدى. جەكە تۇلعالارعا 24, ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنە (19 دۇكەن, 2 كولىك جوندەۋ ورتالىعى) 23 ايىپپۇل سالىندى. تەك اتىراۋ قالاسىندا بازارلار, سۋپەرماركەتتەر مەن تۇرعىن ۇيلەردە ورنالاسقان دۇكەندەردە بەتپەردە تاقپاعان 17 جەكە تۇلعا 30 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندەگى ايىپپۇل جازاسىنا تارتىلدى. ال جىلىوي اۋدانىندا كارانتين تالابىن ساقتاماعاندار ايىپپۇل ارقالادى. ونىڭ ىشىندە 7 جەكە تۇلعا, 4 شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى بار.
وبلىستىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, ءموبيلدى توپتار كەلەسى اپتادا ساۋدا, سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن 1243 نىسانعا رەيد جۇرگىزدى. رەيد كەزىندە جەكە تۇلعالار مەن شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارىنا قاتىستى 29,5 ملن تەڭگەنىڭ 106 اكىمشىلىك ءىسى قوزعالىپتى. سونىڭ ىشىندە نىسانداردا قىزمەتىن كورسەتۋ كەزىندە كارانتين تالابىن بۇزعان 42 جەكە تۇلعاعا ايىپپۇل سالىندى. جەكە تۇلعالارعا سالىنعان ايىپپۇلدىڭ جالپى سوماسى 2 ملن 291 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. سونداي-اق 36 ازىق-تۇلىك دۇكەنى مەن 4 قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورنىنىڭ, ءبىر كومپيۋتەرلىك ويىن كلۋبى مەن ءموبيلدى بايلانىس دۇكەنىنىڭ, 4 كولىك جوندەۋ ورتالىعى مەن ءبىر قۇرىلىس دۇكەنىنىڭ, 3 جانارماي قۇيۋ ستانساسى مەن تاعى ءبىر سۋپەرماركەتتىڭ يەسىنە اكىمشىلىك شارا قولدانىلدى.
ارينە, مۇنداي دەرەكتەر وتە كوپ. ءوزىنىڭ دە, وزگەنىڭ دە ومىرىنە قاۋىپ توندىرەر ىندەتتى ەسكەرمەي, ۇيلەنۋ تويىن, تۋعان كۇن كەشىن وتكىزىپ جاتقاندار ءالى دە كەزدەسىپ وتىر. تەگىندە كارانتيندىك رەجىمدى بۇزاتىندار مەن قالتاسىن كولدەنەڭ تابىسپەن تولتىرۋدى كوكسەگەندەردىڭ جۇرەگى ەتتەن ەمەس, قۇددى تەمىردەن جاراتىلعان با, دەرسىڭ. ايتپەسە قاۋىپتى ىندەتكە شالدىققان ناۋقاستار ءولىم اۋزىندا جاتقاندا, ءدارى-دارمەكتى ەسەلەنگەن باعامەن ساتۋعا ءداتى قالاي شىدايدى؟..
اتىراۋ وبلىسى