ەۋروپالىق وداقتىڭ ساۋدا جونىندەگى كوميسسارى فيل حوگاننىڭ باسى داۋعا قالدى. يرلانديالىق ساياساتكەردىڭ كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىنا قاراماستان گولف كلۋبىنىڭ جيىنىنا قاتىسۋى قىزۋ تالقىعا ءتۇستى.
وتكەن اپتادا يرلاندياداعى گولف كلۋبتاردىڭ ءبىرى 50 جىلدىق مەرەيتويىن تويلاپ, سالتاناتتى راسىمگە لاۋازىمدى قوناقتاردى شاقىرعان-دى. ولاردىڭ قاتارىندا «ۇلكەن فيل» اتىمەن تانىلعان حوگان مىرزا دا بار. كەيىنىرەك مەرەيتويلىق جيىنعا 80-نەن استام ادام قاتىسقانى بەلگىلى بولدى. يرلانديا بيلىگى ەپيدەميانى تاراتپاۋ ماقساتىندا كوپشىلىك ورىنداردا 50-دەن ارتىق ادام جيىلماۋى ءتيىس دەپ شەشىم شىعارعان ەدى. بىراق داۋلى ءىس-شارادان ءبىر كۇن بۇرىن عانا ىندەتتىڭ ورشۋىنە بايلانىستى بۇل شەكتەۋدى 6 ادامعا دەيىن قىسقارتقان.
مەرەيتويعا كوپ ادامنىڭ جينالۋى مەن كارانتيندىك شەكتەۋدىڭ ساقتالماۋى يرلانديادا قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. نارازىلار فيل حوگان باستاعان شەنەۋنىكتەردى قىزمەتىنەن الۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ويتكەنى لاۋازىمدى تۇلعالار پاندەميا كەزىندە اراقاشىقتىق ساقتاپ, سەبەپسىز دالاعا شىقپاۋعا شاقىرىپ, وزدەرى توي تويلاپ ءجۇرۋى قىزۋقاندى يرلانديالىقتارعا ۇناعان جوق.
The Irish Examiner گازەتى ءىس-شارا تۋرالى جاريالاعاننان كەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە مەرەيتويعا قاتىسقانداردى سىناعان جازبالار كوبەيدى. وعان قوسا, تىڭدارماندار راديوعا قوڭىراۋ شالىپ, شەنەۋنىكتەرگە وكپەسىن جەتكىزدى. وسى وقيعادان كەيىن مەرەكەلىك جيىنعا قاتىسقان يرلانديا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى دارا گاللەاري جانە بىرقاتار لاۋازىمدى تۇلعا قىزمەتىنەن كەتتى. ال حوگاننىڭ «تاعدىرى» ەۋروپالىق وداقتىڭ قولىندا.
يرلانديا پارلامەنتىندەگى جاسىلدار پارتياسى ف.حوگاننان ءوز كىناسىن اشىق مويىنداۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. الەۋمەتتىك تەڭدىك جونىندەگى مينيستر, جاسىلدار پارتياسىنىڭ مۇشەسى رودەريك و’گورماننىڭ ايتۋىنشا, حوگان قوعامنىڭ پىكىرىنە قۇلاق اسۋى ءتيىس. ء«بىز شەشىم قابىلداپ, حالىقتان كۇندەلىكتى تىرشىلىگىنەن باس تارتىپ, ۇيدەن شىقپاۋدى سۇراپ وتىرمىز. بۇل قادامنىڭ قاراپايىم تۇرعىندار ومىرىنە قالاي اسەر ەتكەنىن ناقتى ايتا المايمىز. سوندىقتان دارا گاللەاريدىڭ قىزمەتىنەن كەتكەنى دۇرىس شەشىم. ول قاتەلىك جاسادى», دەدى ول.
سەناتور رەگينا دوەرتي, ف.حوگاننىڭ ءوزىن اقتاۋدىڭ ورنىنا كەشىرىم سۇراعانى دۇرىس دەپ ەسەپتەيدى. «ف.حوگان ءوزىنىڭ قاتەلەسكەنىن ايتىپ, مۇندايدى قايتالاماۋعا ۋادە بەرۋى كەرەك ەدى. ول كەشىرىم سۇراۋى ءتيىس», دەدى سەناتور. وپپوزيتسيالىق پارتيا جەتەكشىسى مارۋ لوۋ ماكدونالد تۋيتتەردەگى پاراقشاسىندا يرلانديا پارلامەنتى جازعى دەمالىسىنان شاقىرىلىپ, وقيعانى مايشاممەن قاراۋدىڭ قاجەتىن جازدى.
حوگاننىڭ ءوزى ءىس-شارانىڭ كارانتيندىك تالاپتارعا ساي كەلمەگەنىن بىلمەيتىنىن ايتىپ, اقتالىپ الەك. ونىڭ سوزىنە سەنسەك, ۇيىمداستىرۋشىلار مەرەكەلىك سالتانات كارانتيندىك شەكتەۋگە ساي جاسالعانىنا سەندىرگەن.
«مەن ويرەاحتاس (پارلامەنت – ا.ا.) گولف قوعامىنىڭ جيىنىنا ۇيىمداستىرۋشىلار مەن قوناق ءۇي باسشىلىعى يرلانديا قوناق ءۇي فەدەراتسياسىمەن كەلىسىلىپ, مەملەكەتتىڭ شەكتەۋ شارالارىنا ساي جاسالعانىنا سەندىرگەندىكتەن عانا قاتىستىم», دەپ جازدى ف.حوگان تۋيتتەردەگى پاراقشاسىنا.
دەگەنمەن, يرلانديا قوناق ءۇي فەدەراتسياسى 50 ادامنان ارتىق جينالاتىن بۇكىل شارالارعا شەكتەۋ سالىنعانىن ايتادى. پرەمەر-مينيستر ميكال مارتين جەرگىلىكتى تەلەارنالارعا بەرگەن سۇحباتىندا حوگاننىڭ حالىقتان كەشىرىم سۇراۋى تيىستىگىنە توقتالىپ, ونى ءار سوزىنە مۇقيات بولۋعا شاقىردى.
«حالىقتىڭ اشۋلانۋ سەبەبىن جاقسى تۇسىنەمىن. بىراق حوگان ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى. سوندىقتان ول يرلانديا بيلىگىنىڭ يۋريسديكتسياسىنا كىرمەيدى», دەدى م.مارتين.
The Irish Times گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, سالتاناتتى راسىمگە قاتىستى پوليتسيا ءىس قوزعاعان. جالپى, يرلانديادا كارانتيندىك تالاپتاردى ساقتاماي, مۇنداي جيىنعا قاتىسۋ قىلمىسقا جاتپايدى. ايتسە دە, ۇيىمداستىرۋشى تاراپقا قارسى قىلمىستىق ءىس قوزعالۋى ابدەن مۇمكىن.
جالپى, بۇعان دەيىن حوگان بىرنەشە رەت داۋعا قالعان بولاتىن. 2011-2014 جىلدارى يرلانديادا قورشاعان ورتا, قوعام جانە جەرگىلىكتى ۇكىمەت ءمينيسترى كەزىندە جەرگىلىكتى سالىققا رەفورما جاساۋعا تالپىنعان. ونىڭ بۇل ۇسىنىسى تۇرعىندار اراسىندا سىنعا ۇشىرادى. سونداي-اق ونىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ ديرەكتورلىعىنا ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىنۋى ەۋروپالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەرگە ۇناعان جوق.
فيل حوگاننىڭ «گولفگەيت» وقيعاسىنا قاتىستى باسى داۋعا قالعانىمەن, ونىڭ قىزمەتىنەن كەتۋى ەكىتالاي. بىرىنشىدەن, ەۋروپالىق وداقتىڭ كەز كەلگەن مۇشەسى ۇيىمداعى ءوز ەلىنىڭ لاۋازىمدى ازاماتىن قىزمەتىنەن الىپ تاستاۋعا قۇقىلى ەمەس.
ەكىنشىدەن, لاۋازىمدى تۇلعانى قىزمەتىنەن كەتىرۋ ءۇشىن ەو-عا مۇشە مەملەكەت ونىڭ ءوز ەلىنە قاستاندىق نە وپاسىزدىق جاساعانىنا شاعىمدانۋى ءتيىس. سوندا عانا كوميسسار ورىنتاعىن بوساتادى.
ۇشىنشىدەن, فيل حوگاننىڭ قازىرگى تاعدىرى ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ پرەزيدەنتى ۋرسۋلا ۆون دەر ليايەننىڭ قولىندا تۇر. الايدا ۋرسۋلا حانىم ساۋدا-ساتتىق جونىندە بىرقاتار كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقان ەو-داعى بەدەلدى شەنەۋنىكتى ورنىنان الىپ تاستايدى دەگەنگە سەنۋ قيىن.
بۇعان دەيىن ەۋروپالىق كوميسسيا تاريحىندا ءبىر عانا كوميسسار قىزمەتىنەن كەتىرىلگەن. 2012 جىلى مالتانىڭ وكىلى دجون دالليعا تەمەكى وندىرىسىنە قاتىستى زاڭ جوباسىنا تۇزەتۋ ەنگىزۋ ءۇشىن بىرقاتار كومپانيادان پارا الدى دەپ ايىپ تاعىلعان ەدى.
جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرسەك, فيل حوگاندى كوميسسارلىق لاۋازىمىنان ايىرۋ ەكىتالاي. ول گولف ۇيىمىنىڭ مەرەكەلىك كەشكى اسىنا قاتىسۋ ءۇشىن پارا العان جوق. قىزمەتىن جەكە باسىنا پايدالانبادى. تەك كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىنا ءمان بەرمەدى.
ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ وكىلى دانا سپينانت ۇيىمنىڭ وقيعانى ءجىتى باقىلاپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوميسساردىڭ قانشالىقتى كىنالى ەكەنىن انىقتاۋ ءۇشىن جان-جاقتى زەرتتەۋ قاجەت.
«پرەزيدەنت ۋرسۋلا ۆون دەر ليايەن كوميسسار حوگاننان ناقتى ەسەپ بەرۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ول قوسىمشا مالىمەتتەردى سۇراتتى, ويتكەنى وقيعانى ەگجەي-تەگجەيلى ءبىلۋ قاجەت», دەدى د.سپينانت.
قازىرگى تاڭدا ەۋروپالىق وداق اقش جانە ۇلىبريتانيامەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس جونىندە كەلىسسوزدەر وتكىزىپ جاتىر. 2018 جىلى ۆاشينگتون بيلىگى «قارت قۇرلىقتان» كەلەتىن بىرقاتار تاۋارعا سالىقتى ۇلعايتقان ەدى. بۇعان جاۋاپ رەتىندە ەو مۇحيتتىڭ ارعى بەتىنەن كەلەتىن ونىمدەرگە سالىقتى كۇشەيتتى.
ونىڭ ۇستىنە, ۇلىبريتانيا بيىلعى قازاندا ەۋروپالىق وداقتان تولىققاندى شىعادى. ياعني سول كەزگە دەيىن بۇكىل قۇجات, تۋىنداعان ماسەلەلەر شەشىلۋى ءتيىس. «تۇماندى البيون» مەن ەو اراسىندا بۇعان دەيىنگى جاسالعان كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋ قاجەت.
وسىنداي قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە ەۋروپالىق كوميسسيا ساۋدا-ساتتىق جونىندەگى كوميسسارىن اۋىستىرۋ وڭايعا سوقپايدى. ويتكەنى فيل حوگان قىزمەتىنەن كەتسە, ۇيىمدا اۋىس-ءتۇيىس باستالادى. مۇنىڭ ءبارى ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ ابىرويىنا نۇقسان كەلتىرىپ, اقش جانە ۇلىبريتانيامەن جۇرگىزىلىپ جاتقان كەلىسسوزدەردى توقتاتادى. سونداي-اق پاندەميامەن ارپالىسىپ جاتقان «قارت قۇرلىقتىڭ» ەلدەرىنە كەدەرگى كەلتىرەدى. ەندەشە, ەۋروپالىق كوميسسيا يرلاندياداعى ساياسي جاعدايدى تۇراقتاندىرۋدان بۇرىن ءوز ىشىندە قيىندىق تۋماۋىن ويلايتىنى انىق.