اتاسىنىڭ بالاسى...

ماناعى اق مامىق شاربى بۇلتتار ەمەس. كادىمگى قاراشانىڭ قار جاۋارداعى سۇرعىلت بۇلتتارىنىڭ اراسىنان جۇلدىزداي اعىپ بارادى. اياق-قولى ەربەڭدەپ نە ۇستايتىن, نە ەشتەڭە ىلىگەتىن, قارمايتىن زات بولماي تومەنگە, سوناۋ قۇز جارتاستىڭ ۇستىنە اعىپ كەلەدى. مىنە باسىن قار باسقان, تومەن قاراي ۇڭىلگەن بيىكتەن قۇز جارتاستار كورىنەدى. قاي جەرگە قۇلار ەكەم...؟ قاراعايدىڭ باسىنداعى بۇتاقتارىن ساتىر-گۇتىر سىندىرىپ, ءۇستى-باسى ج ۇلىم-ج ۇلىم بوپ ءدال قۇزدىڭ شەتىندەگى قارا تاستىڭ ۇستىنە كۇرس ەتىپ قۇلاعان. قۇلاعى شىڭىلداپ, باسى سولق-سولق ەتەدى. بىراق دەنەسى, اياعى, قولى ورنىندا سياقتى. ەي,اللا! ەي, اللا ءوزىڭ جار بولا گور! ءبىر ءسات الگىندە عانا ءوزى قۇلاعان جوڭكىلە كوشكەن سۇر بۇلتتاردىڭ ار جاعىنان ءبىر اۋەن ەستىگەندەي... ءيا, اۋەن..

قۇلاما بالا, جىلاما بالا

جىلاعان جۇرەك جۇبانا الا ما؟!

ارمانعا جەتپەي, جالعاننان وتكەن

دانىشپاندار دا-اي, عۇلامالار دا

نەتكەن تانىس اۋەن, تانىمال تەرمە... تەر­مە عوي.. ءيا... بۇل مەيرامبەك ەمەس پە؟

دۇك-دۇك, دۇك-دۇك, دىبىس ەندى كۇرك-كۇرك جوتەلگە اۋىسقان. جوتەل... ا-س-سسس ەي, اللا ءوزىڭ جار بولا كور! اپىر-اي, بالالار بەيبارىس پەن اقارىس نە بولدى ەكەن, ا؟ اينۇر شە؟ قاپ اينۇردىڭ اۋىرىپ قالعانى قيىن بولدى-اۋ. كۇرك-كۇرك جوتەل... «بلين, پوشەل تى, زناەش...» ءدال جانىنداعى داۋىستان نۇركەن ويانىپ كەت­تى. قاسىنداعى جىگىت الدە ۇيقىسىراپ, الدە قى­سىلىپ ساندىراقتاپ جاتقان سياقتى. نۇركەن ويانعاندا كوزىن اشتى. ءۇستى باسى مالمانداي تەر. ەي اللا ءوزىڭ جار بولا كور! جاستىعىنىڭ استىنداعى تەلەفونىن قاراپ ەدى تاڭعى ساعات تورتكە از-اق قاپتى. تۇرايىن دەدى نۇركەن, نامازىمدى وقيىن...

ەي, اللا اماندىعىڭدى بەرە كور... انام دا, اينۇر, بەيبارىس, اقارىس تا امان بولسا ەكەن... امان بولسا ەكەن ق ۇلىندارىم...

نۇركەن التى اعايىندى. دۇرىسى, ۇلدىڭ كەنجەسى. قارىنداسى 6 جىلدان سوڭ ومىرگە كەلدى. اتاسى وتەۋىل وسى نۇركەننىڭ شاشىن الماي جالبىراتىپ ءوسىردى. قايدا بارسا دا قاسىنان وسى كەنجە نەمەرەسىن تاستامايتىن. اكەسى قاراپايىم اۋىلدىڭ تراكتورشىسى بولدى. ول سونداي زامان بولعان. سوعىستىڭ اششى ءدامىن تاتپاعان ول كەزدە شاڭىراق جوق قوي. سوعىستىڭ قيامەت – قايىمىنان امان كەلگەن وتەۋىل بالاسىن قاسىندا ۇستادى. بۇل قورقىنىش ەدى.

الىسقا تۇرماق, مىنا تۇرعان الماتىعا جالعىز ۇلدى جىبەرمەدى. وقىماسا وقىما­سىن, تەك قارايىپ كوز الدىمدا جۇرسە بولدى دەگەن. كەيىن وسى ۇلدان ۇرپاق ءسۇيدى. كەي­دە كونە قاپتى ابايدىڭ كىتابىن قولعا الاتىن.

جاسىمدا عىلىم بار دەپ ەسكەرمەدىم,

پايداسىن كورە تۇرا تەكسەرمەدىم.

ەرجەتكەن سوڭ تۇسپەدى ۋىسىما,

قولىمدى مەزگىلىنەن كەش سەرمەدىم.

ءيا... اباي قالاي ءدال ايتقان. وتەۋىل دە ءدال سولاي... ءوزى وقي المادى... جاستايىنان كورگەنى اشتىق, كەدەيلىك, جوقتىق... اسىرەسە اشارشىلىقتان ەندى عانا ەسىن جيعاندا ۇلى وتان سوعىسى باستالدى. وسى اۋىلدان قانشاما بوزداق كەلمەي قالدى. شۇكىر... وتەۋىل ءبىر اياعى جارالى بولسا دا, امان-ەسەن ەلگە ورالدى. وتەۋىلدىڭ ۇلى ءاشىم­حاندى ەشقايدا جىبەرگىسى كەلمەگەنى دە سول بولار. الىسقا كەتسە كوز جازىپ قالام دەپ قورىققان. جالعىز ۇلعا اماندىق بەرسە بولدى دەپ قانا جۇرەتىن. بۇيىرسا, ەندى نەمەرە­لەرىن وقىتسا دا جەتەدى. وتەۋىلدىڭ كەيدە دومبىرا شەرتىپ, قامشى ورەتىن ونەرى بار. سوسىن قولى تيسە كىتاپ وقيدى. وسى كىتاپتى باياعىدا سوعىستان سوڭ الماتىدان وسى وڭىرگە اڭشىلىققا كەلگەن ءبىر جۋرناليست جىگىت تاستاپ كەتكەن. دۇرىسى سول كىتاپتى وتەۋىل اتتاي قالاپ سۇراپ العان. سول ابايعا كوپ ۇڭىلەدى. قاسيەتتى كىسى ەكەن-اۋ... ولەڭدەرى تۇنىپ تۇرعان اقىل. ء«دال وسى وتەۋىلدىڭ» ءوز ويىنداي. وتەۋىل كو­بىندە تاۋعا بارىپ, كەيدە ەسەكپەن, كەيدە ەسەك اربامەن وتىن اكەلەدى. قوتىرقارا, بايا­لىش, توبىلعى شابادى. سوندا نۇركەندى قاسىنان تاستامايدى.

نۇركەننىڭ ءالى ەسىندە, اۋىلدان ۇزاعالى تالاي بولعان. تاۋعا قاراي يرەلەڭدەگەن قارا جول اعىنى قاتتى بولماسا دا تاستاي سۋىق كىشىگىرىم ارىقتاردان وتەدى. كەي جەردە ول ارىقتار ەرنەۋىنەن اسىپ ماڭايدىڭ ءبارىن سۋ باسىپ جاتاتىن. وتەۋىل جارالى اياعىنا قاراماي تاستاي سۋعا ءتۇسىپ ۇلكەن تاستاردى تەرىپ, تازالاپ كەتەدى.

– اتا, جۇرە بەرەيىك تە... ول ءبىزدىڭ ار­باعا كەدەرگى ەمەس – دەگەنىنە قارامايدى. سۋداعى ۇلكەن تاستاردى تازالاماي ورنىنان كەتپەيدى. ول از دەسەڭ تاۋعا جاقىن­داعان سا­يىن سۇرلەۋ جىڭىشكەرىپ جاعا­سىنداعى تالدار وتكەن-كەتكەننىڭ بەرەكەسىن كەتىرەدى. وتەۋىل سول ءۇشىن دە قونىشىنداعى اعاش كەسەتىن سەكاتورمەن بۇتاقتاردى كەسىپ جۇرەدى. قاراپ تۇرساڭ ناعىز اپەندە دەرسىڭ... ءيا, اپەندەلىك – ناعىز قازاقتىڭ بويىنداعى دالالىق, دانالىق ەدى. بالا نۇركەن ونى كەيىن... كوپ كەيىن عانا ۇققان.

نۇركەن نۇر توگىلگەن شاڭىراقتا ءوستى, ەر جەتتى. وڭ مەن سولىن ءبىلدى. ول جاي عانا قاراپايىم شاڭىراقتا دالا تاربيەسىن, دانا ءدارىسىن اتاسى وتەۋىلدەن الدى. الگىندە قۇز باسىندا جاتقاندا دا سول وتەۋىل اتاسى كەپ «تۇر» دەگەن. سوناۋ بالا كەزىندەگىدەي قولىنان تارتىپ تۇرعىزعان.

ءيا... وتەۋىل اتاسى وسىنداي كىسى بولعان.

نۇركەن مەكتەپتە جاقسى وقىدى. ءان ايتتى, دومبىرا تارتتى. مەكتەپتەگى بارلىق مادەني ءىس-شارا, ءتىپتى اۋىل­داعى توي-توما­لاق تا نۇر­كەن­سىز وتپەيتىن. اكە­­­سى ءاشىمحان ونەرپاز, ون ساۋساعىنان ونەر تام­عان, ەتنوگراف قازاق حالقىنىڭ ادەت-عۇر­­پىنىڭ جاناشىرى داركەمباي شوق­­پا­­ر ۇلىمەن بىرگە وسكەن دوسى-تىن. ءبىر كۇنى دار­كەمبايدىڭ ۇيىنە كەلگەندە اتاقتى نۇرعيسا تىلەن­ديەۆ, جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ, سەرىك قوناقباەۆتى العاش رەت سول جەردەن كور­گەن. سول ۇيدە داركەمباي نۇركەنگە كۇي تارت­قىزدى. كەيىن داركەمباي نۇركەندى ا.جۇبانوۆ اتىنداعى مۋزىكالىق مەكتەپكە الىپ كەلگەن. نۇركەن دومبىرا تارت­تى, مۋزىكاعا بەيىمدىلىگىن تەكسەرەتىن سىناق­تىڭ ءبارىن تاپسىردى. الايدا اكەسى ءاشىم­حان نۇركەندى قايتا اۋىلعا الىپ كەت­تى. كىپ-كىشكەنتاي بالاسىن الماتىعا قالدىرۋعا قيماعان.

نۇركەن مەكتەپتى بىتىرەر كەزدە اكەسى بۇعان زووۆەتكە بار دەگەن. باياعى ءوزى ارمان­داعان وقۋعا بالاسى تۇسسە دەگەن. الايدا نۇركەننىڭ ويى باسقادا ەدى. وعان سەبەپ بەكجان... ءيا... كادىمگى تۋىستاس, اۋىلداس بەكجان تۇرىس. بەكجان بۇل كەزدە م.اۋەزوۆ تەاترىنىڭ اكتەرى. كەيدە «قىمىزحاناعا», كەيدە رەسپۋبليكا سارايىنداعى كونتسەرتكە قاتىسادى, «الاتاۋ» تەلەارناسىنان دا كورىنىپ قالادى. سول بەكجان نۇركەنگە «سەن دە اكتەرلىك ماماندىققا بارساڭشى» دەگەن. «بىلاي تارتسا وگىز ولەدى, بىلاي تارتسا اربا سىنادى». نۇركەن اكەسىنىڭ ايتقانىن ەكى ەتكەن جوق. زووۆەت ينستيتۋتقا باردى. بىراق زووتەحنيك, ۆەتتەحنيك بولۋعا قۇلقى جوق. الدىنا كەلگەن سۇراقتار حيميادان دا, بيولوگيادان دا ونشا قيىن ەمەس. الايدا نۇركەن الدىنا كەلگەن اق قاعازىن قۇر شيمايلاپ-شيمايلاپ بوس قايتاردى. اكەسىنىڭ كوڭىلىن قالدىرماۋدىڭ بۇل جالعىز عانا جولى بولاتىن. قاسىنداعى بىرگە تاپسىرعان جىگىتتەر «تۇستىك» دەپ قۋانسا, نۇركەن «ۋھ, تۇسپەدىم-اۋ» دەپ قۋاندى. ەندى نە ىستەۋ كەرەك؟ ارينە الماتىدا قالۋ كەرەك. بەكجان نۇركەندى م.اۋەزوۆ تەاترىنا بۋتافور قىپ جۇمىسقا ورنالاستىردى. وندا دا ايگىلى ازەكەڭ, ءازىربايجان مامبەتوۆ ءبىر اۋىز سوزگە كەلمەي نۇركەندى بۋتافور عىپ العان. ول ازداي بەكجان نۇركەندى قاسىنا الدى. بەكجان ول كەزدە ۇيلەنگەن. اباي – بايزاقوۆ كوشە­لەرىندەگى ءبىر بولمەلى جاتاقحانادا بولمە­سى بار. نۇركەن سول ءبىر بولمەدە اعاسى­مەن بىرگە تۇردى. ءيا, ول بولمە ناعىز ارتيس­تەر­دىڭ باس قوساتىن جەرى ەكەن. كۇندە جيىن, كۇندە باس قوسۋ... نۇركەن كۇندىز تەاتر­دا, كەشكە سپەكتاكلدە. م.اۋەزوۆ تەاترى­نىڭ سپەكتاكلدەرىن تۇگەل كوردى. ءبىر ەمەس كەي سپەكتاكلدەردى بىرنەشە رەت كورىپ شىقتى. ءار كورگەن سپەكتاكلدەن سوڭ باي­گەگە شابار تۇلپاردىڭ بايلاۋدا تۇرعانىنداي, تىپىرشىپ «شىركىن-اي مەن دە وسىلاي قاشان ساحناعا شىعام؟» دەگەن... نۇركەن ونەر ينستيتۋتىنا وقۋعا قينالماي ءتۇستى. قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەلگىلى ءانشى, وپەرا رەجيسسەرى, كينو اكتەر كاۋكەن كەنجەتاەۆ پەن ەسىم سەگىزباەۆتىڭ كۋرسىنا قابىلداندى.

جالپى, نۇركەن جولى بولعىش جىگىت. كاۋكەن كەنجەتاەۆتاەۆتاي تۇلعادان, ەسىم سە­گىزباەۆ سياقتى ۇستازدان ءتالىم الدى. قا­دىر جەتپىسباەۆ, ءازىربايجان مام­بەتوۆ­­تىڭ مەكتەبىنەن ءوتتى. وسى كەزدە قاراعان­دىدان اۋىسىپ الىمبەك ورازبەكوۆ كەلدى. الىم­بەكتىڭ اتىن ەستىگەنمەن ءجوندى بىلمەيتىن. الەكەڭ «ابايدى» الدى. تىلەكتەس مەي­راموۆ ەكەۋىنە دە ابايدى بەردى. تىلەك­تەس اعاسىنىڭ ءجونى دە جولى دا بولەك. الايدا سپەكتاكلدىڭ بار كۇشى جاس اباي – نۇركەنگە تۇسكەن. ۇيقىسىز تۇندەر, مازا­سىز كۇندەر... نۇركەن ۇلى ابايدىڭ ارۋا­عى­نان قورىقتى... سول كەزدە ءبىر تۇندە جاي­ناماز­عا جىعىلدى. «ەي, اللا, ءوزىڭ قولداي گور», – دەگەن... سول ءتۇنى نۇركەن ۇيقىسى قانىپ وياندى.

«ات ءمىنىپ, اسپان اسىنىپ, الىستان جاۋ ىزدەپ قايتەسىڭ سەن, ورازباي! سەنىڭ جاۋىڭ وزىڭدە, ءوز ىشىڭدە... ول وسى تۇرعان نادان­دىعىڭ, قاراڭعىلىعىڭ... سەن جا­بىس­ساڭ وتكەن كۇننىڭ قاراڭعىلىعىنا جا­بى­سا­سىڭ... مەن الىسسام, كەلەشەكتىڭ جارى­عىن ىزدەپ تالپىنامىن».

ءيا...ءيا... بۇل اباي... «سەنىڭ جاۋىڭ... وزىڭدە... ول وسى تۇرعان ناداندىعىڭ, قاراڭ­عىلىعىڭ».

اباي بۇل ءسوزدى كەشە ەمەس, ءدال بۇگىن ايتقانداي. دۇرىسى بۇگىنگى گالستۋك تاعىپ ءبىر جەردەن وقىپ, ەكىنشى جەردەن ديپلوم ساتىپ العان كوكىرەگى سوقىر, سەزىمى سەمگەن... بايلىقتان سەمگەن-سونگەن, ءوز ەلىن, ءوز حالقىن ىشتەي جەك كورەتىن قازاق اتىن جامىلعان جەمقورلارعا, ەسىل-دەرتى تەك بايۋ, اقشا-اقشا دەپ ارىن ساتقان ارامزالارعا ارنالعان سياقتى... سەنىڭ جاۋىڭ وزىڭدە, ءوز ىشىڭدە... اپىرماي, بۇلار ارانىن قا­شان تىيادى, قاشان توقتايدى؟ بۇل وڭبا­عاندار ەل ءىشىن تۇگەل جاۋلاپ العان با؟ بۇل ءتىپتى كوروناۆيرۋستان دا قاۋىپتى ەكەن... بۇل بار جەردى, بار سالانى قامتىعان سياقتى... ول وسى تويىمسىزدىق, اشكوزدىك, دۇنيە­قوڭىزدىق, ماقتانشاقتىق... سوندا بۇل جەمقورلىق, پاراقورلىق, سوقىرلىق, سور­لى­لىق, ناداندىق, توپاستىق توقتاماسا قاي­تىپ ەل بولامىز؟ ەرتەڭگى ۇرپاققا نەنى مۇرات ەتىپ قالدىرامىز؟ سوندا مىنا قاي­مانا حالىق, قازاق ەلى بولاشاقتا نە بولادى؟ بۇل – نۇركەن اباي... بۇل بۇگىنگى زاماناۋي اكتەردىڭ جان ايقايى... اباي بوپ ءۇن قاتقان, بوزتورعايداي شىرىلداعان تۇلعانىڭ تولعاۋى... نۇركەننىڭ ابايى وسىنداي... ويشىل... جو-جوق ويشىل ەمەس نۇر­كەننىڭ ابايى ەرتەڭىنە ەلەڭدەگەن, بولا­شاققا ۇركىپ ەمەس, قورقا قاراي­تىن وبراز... بۇل ءوزى ءۇشىن ەمەس... ەرتەڭ­گى ۇرپاق, ەرتەڭگى ەلى ءۇشىن ەلەڭدەگەن ويشىل, فيلوسوف اكتەردىڭ جان ايقايى, جان ازابى... جان شىرىلى... قازاق ەلى دەپ شى­رىلداعان ابايدى ول وسىلاي سومدايدى.

«تاعدىردىڭ كىسەنىنەن ەشكىم قۇتى­لىپ كورگەن جوق. قازىردىڭ وزىندە قول-اياعىڭ­نىڭ ماتاۋلى ەكەنىن بىلمەيسىڭ؟... ايىر­ماشىلىعى – ءبىزدىڭ كىسەنىمىز, قازاقتىڭ قايىس شىدەرىسى سياقتى, زامان ىسىعان سايىن قىسا تۇسەدى. ەرتەڭىن ويلامايتىن قايران جۇرت, ناداندىقتىڭ قۇربانى بولۋعا شاق تۇرعانىن سەزبەيدى. بۇلارعا قارىن توق بولسا بولدى. ءبىرىنىڭ تىلەۋىن ءبىرى تىلەسپەي­تىن, بوس ماقتانعا سەمىرگەن تويىمسىزدار. وقۋعا, بىلىمگە دەن قويسا, جاندايشاپتار مەن كولدەنەڭ كوك اتتىلارعا جەم بولمايتىن ەدىك. ەلدىڭ بولاشاعى تەك كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ زەردەلى جاستاردا؟ ول جاستار قازىر قايدا؟ ولار نەگە قازىر ءۇنسىز؟...».

بۇل جاراسباي, «قارا-قاراش» سپەك­تاكلىندەگى مونولوگ...

نۇركەننىڭ جاراسبايى جاي ىشكەن-جەگەنىنە ماس بولعان, ءماز بولعان ءداۋ قارىن ەمەس... جاراسباي ول ەرتەڭ ەلىمىز قايدا بارادى؟ نە بولادى؟ دەپ ويلاعان ادام... زامان وزگەرەدى. ەلىنە مىسقىلداپ كىرگەن وزگە جۇرت كۇن ساناپ, اي ساناپ, جىل ساناپ ەل ىشىنە ەنىپ بارادى. .... وزدەرىنىڭ ءدىلىن, ءتىلىن, ءدىنىن, سالتىن وسى ەلگە تاراتۋدا. الدە ابىلايدىڭ ءتۇسى – شىنىمەن ىسكە اسا ما؟ و, توبا! ونىڭ بەتىن ءارى قىلسىن...

جاراسباي تراگەديالىق كەيىپكەر... قۇد­دى شەكسپيردىڭ گاملەتى سياقتى جاق­سى­لىق پەن جاماندىقتىڭ , كۇن مەن ءتۇننىڭ, اق پەن قارانىڭ ارا جىگىن اجىراتام دەپ الاسۇرعان وبراز. سول ءبىر كەزدە جاساعان پەندەلىك قاتەلىگىن كەش بولسا دا تۇسىنگەن... تۇسىنگەن دە «اھ» ۇرىپ ايقايلاۋعا شاماسى جەتپەي تۇنشىققان جۇرەگى قان جىلاپ, جانىن قويارعا جەر تاپپاي ارپالىسقان, قاماۋداعى, قاپاستاعى ارىستان ىسپەتتى... سوندىقتان ول يتشىلەپ, يرەك قامىشلاپ ەسەكشە ءومىر سۇرگىسى كەلمەيدى... سول سەبەپتى دە ول ءولىمدى تاڭداعان تاعدىر يەسى...

بۇل نۇركەننىڭ جاراسبايى. كەيدە ونى جاراسبايداي جالعىز جانى, جۇرەگى, سەزىمى, قيالى, ويى, ارمانى – ونى دا وسىنداي وڭاشالىققا يتەرمەلەيدى... جالعىز عانا ەشكىممەن سويلەسپەي وزىمەن-ءوزى يەن دالاعا, ەشكىم جوق ەلسىزگە, سوناۋ باياعى بالالىق شاعى وتكەن اۋىلدىڭ سىرتىنداعى جالعىز سوقپاقپەن بيىك تاۋعا سەرۋەندەگەندەي قازىر دە سەندەلىپ جۇرە بەرگىسى كەلەدى...

نۇركەننىڭ كۋميرى ءانۋار مولدابەكوۆ تە ءدال وسىلاي جالعىزدىقتىڭ جەل قايى­عىن ءمىنىپ, جەلسىز تۇندە ونەر ايدىنىن­دا بەلگىسىز, بەيمالىم, بۇلدىر دا ب ۇلىڭعىر ارالعا ساپار شەكپەۋشى مە ەدى؟ جالعىزدىق تەك اقىنعا, ويلىعا, سۋرەتكەرگە عانا بەرى­لەتىن ازاپ. بۇل اقىن بوپ تۋماسا دا, جانى, جۇرەگى, ويى, ارمانى, بولمىسى شايىر بوپ جارالعان جانداردىڭ پەشەنەسىنە جا­زىلعان ەمدەلمەيتىن دەرت....وسى ماقالا­نىڭ اۆتورى – مەن سوناۋ جىلدارى, بالا كەزىمدە ورىستىڭ ۇلى اكتەرى ين­نوكەنتي سموكتۋنوۆسكيدىڭ ءوز قولىنان بيلەت الىپ مالىي تەاتردا ول ويناعان «تسار فەودوردى» كورگەن جانمىن. سموك­تۋنوۆ­سكي دە سول..... جالعىزدىقتان, دارالىقتان, دانالىقتان, ءارتۇرلى الىپ قاشپا وسەكككە ىلىنگەن, بىردەن ءبىر ۇلى تۇلعا بولاتىن.... نۇركەن دە سول ءوزى كور­مەگەن, بىلمەگەن, كەزدەسپەگەن, ونى تانى­ما­عان, الايدا تابي­عاتىمەن باس يەتىن ۇلى تالانت, ۇلى تۇلعا­داي بۇل دا گاملەتتى وينادى.

گاملەت الەمدىك دراماتۋرگيادا ايسبەرگ سياقتى قارلى شىڭى عانا كورىنەتىن, جانە كەز كەلگەن اكتەردىڭ ارمانى بولعان گيمالايداي بيىك ءرول. بۇعان بارۋ كىم كورىنگەننىڭ جۇرەگى بارا بەرمەيتىن بەر­مۋد ارالى ىسپەتتى. ارينە ول ءرولدىڭ فيلو­سوفيالىق, تراگەديالىق بولمىسىن, ويىن ول كەزدە قازىرگىدەي تۇسىنبەگەن بولار...

نۇركەننىڭ كوزى ىلىنگەندەي... تاعى دا دەنەسى ءبىر قىزىپ, ءبىر سۋىعان.... جوتەل بار سياقتى... سوندا بۇل نە ەكەن؟ الدە بۇل ىندەت ادامدى وسىلاي قيناي ما؟ كۇرك-كۇرك... ەكى قۇلاعى ىزىڭداپ, باسى شىڭىلداپ, ەكى شەكەسى سولقىلداپ, باسىنا بىرەۋ قۇرساۋ سالىپ قىسىپ جاتقان سياقتى.

ەي, اللا, ءوزىڭ جار بولا گور...

و, قۇدىرەتتى اباي! مىنا ناۋقاستان جازىلسام, باسىڭا بارىپ ءتاۋ ەتەرمىن. باسىڭا بارىپ سويلەسسەم, سىرلاسسام, ىشتەي عانا وزىڭمەن تىلدەسسەم.

نۇركەن ويانىپ كەتتى. ءوڭى مە, ءتۇسى مە؟ شى­نىندا تالاي جەر, تالاي ءوڭىردى ارالاپ ءجۇرىپ ابايدىڭ باسىنا, جيدەبايعا بار­ماعان ەكەن-اۋ... اتتەڭ ءبىر كەم دۇنيە-اي...

نۇركەننىڭ كوزى ءىسىنىپ كەتكەن ەكەن. جاڭا عانا قاسىنا كەلگەن دارىگەر قىز اينۇر ەدى عوي. ءا... ءا... ءتۇسى ەكەن عوي... اينۇر اق حالات كيىپ جاڭا عانا قاسىندا جۇرگەنى ءتۇسى ەكەن عوي... ءيا... ءتۇسى... نە بولدى ەكەن؟ قىزۋىم باسىلدى ما ەكەن؟ اينۇر... اينۇر... جا­نىم مەنىڭ...قينالدىڭ-اۋ...

نۇركەن مەن اينۇر بىرگە وقىدى. ءتورت جىل بىرگە ءجۇردى. پارتنەر بولدى. كوزى كوك, اقسارى قىزدىڭ العاش ءان سالعانىندا نۇركەن ءبىر ىسىپ ءبىر سۋىعان... بۇل جاس جىگىتتىڭ ەڭ العاش رەت ادەمى سارى قىزدىڭ كوكپەڭبەك اسپانداي كوك كوزدەرىنە ەرىگەن, ەسى كەتكەن ءساتى ەدى. ءتورت جىل ءتورت كۇندەي وتە شىقتى... نۇركەن بۇكىل كۋرستاس دوستارىمەن جاڭا تەاترعا, اقمولا قالاسىنا جول تارتتى... الماتىدان سوڭ اقمولا كادىمگى اۋىلداي كورىنگەنى دە راس... تالاي رەت الماتىعا كەتەم بە دەگەن وي دا بولدى. الايدا ءوز دوستارىن, اسىرەسە اينۇردى قيماعان. كوپ ۇزاماي ەكەۋى شاڭىراق كوتەردى... ومىرگە ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى ەكى ۇل كەلدى... شۇكىر... اينۇردىڭ ماماسىن قولدارىنا الدى. ەل قاتارلى تىرشىلىك...

نۇركەننىڭ قازىرگى شىعارماشىلىق ىزدەنۋى, شارق ۇرۋى تىپىرشىعان تۇلپار­داي ءوزىن ءوزى قامشىلاپ ءوزىن ءوزى جەۋى ول وسى تۆورچەستۆوعا كوڭىلىنىڭ تويماۋى... اشتىعى... سوندىقتان ول كەيدە تەلەۆيدەنيەگە, كەيدە كينوعا, كەيدە راديوعا قۋا­نىپ بارادى... تورىعىپ قايتادى... وزىنە تاعى كوڭىلى تولمايدى... ءيا, ءيا... بۇل تەك اقىننىڭ تاعدىرى... اكتەردىڭ عانا ماڭدايىنا جازىلعان جازۋ... ءومىر بويى بولدىم-تولدىم دەمەيتىنى... ويت­كەنى بولدىم-تولدىم دەگەن اكتەر ولەدى. 

نۇركەن باسىن كوتەردى... تەرەزەدەن سىرت­قا قارادى. جازدان دا سۇلۋلىق كە­تىپ, سۇپ-سۇر بولعان سياقتى كورىنەدى... ول جاي­ناما­زىن جايدى دا بەسىن نامازىن وقىدى... ءيا... نۇركەن اللانىڭ جولىنا تۇسكەلى ءبىراز بولدى... سىناعاندار دا, مىنەگەندەر دە, كەلەمەجدەپ كۇلگەندەر دە, قولپاشتاپ قولداعاندار دا بولدى... ال, نۇركەننىڭ ءوز ويى, ءوز فيلوسوفياسى بار.ول ءومىردىڭ زاڭى. ول بار تىلەگىن, قۇرانىن, نامازىن, ساداقاسىن, ورازاسىن ەڭ الدىمەن سوناۋ كەڭەس كەزىندەگى وقي الماعان – اتاسى وتەۋىلگە, اجەسىنە, سوسىن اكەسى اشىمحانعا ارنايدى... بىراق ونەر بار جەردە وكىنىش تە, ارمان دا قاتار جۇرەرى حاق... اتتەڭ, – دەيدى ول كەيدە, – شىركىن-اي, اكەم مەن اتام كوز الدىمدا بولار ما ەدى, دەيدى... كەيدە كەلىپ مەنىڭ ويناعان رولدەرىمدى: ابايدى, جاراسبايدى,گاملەتتى, ياگونى كورەر مە ەدى, – دەيدى. دەيدى دە ىشتەي «شۇكىر» دەيدى. ءيا, شۇكىر...

تەلەفونىنا «دىڭ» دەپ «سمس» – كەل­دى... اينۇر ەكەن... نۇركەن, «شۇكىر, ەر­تەڭ شىعامىن», – دەدى. سەن دە 3-4 كۇندە شىعارسىڭ..!

شۇكىر, دەدى نۇركەن... بارىنە شۇكىر

ەي, اللا, ءوزىڭ جار بولا گور...

نۇركەن وتەۋىل بۇگىندە قازاق تەاترىندا ءوز ورنى, ءوز قولتاڭباسى بار ويلى دا ىزدەنىمپاز اكتەر... ونىڭ شىعار بيىگى, الاتىن اسۋى, كوتەرىلەر شىڭى ءالى الدا...

 

تالعات تەمەنوۆ,

قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى