الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا جارنا تولەۋدەن كىمدەر بوساتىلدى؟ ءمامس جۇيەسىندە مارتەبەڭىز «ساقتاندىرىلماعان» بولىپ شىقسا, قايدا جۇگىنۋگە بولادى؟ ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك از قامتىلعان ساناتى تاراپىنان ءجيى قويىلاتىن وسى جانە وزگە دە ساۋالدارعا «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايناگۇل داۋلەتشينا جاۋاپ بەرەدى.
– ايناگۇل حابدونعاليقىزى, الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا مەملەكەت كىمدەر ءۇشىن جارنا تولەيدى؟
– مەملەكەت الەۋمەتتىك از قامتىلعان سانات رەتىندە انىقتالعان ازاماتتاردىڭ 15 جەڭىلدىك ساناتى ءۇشىن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جارناسىن تولەيدى. ولار – بالالار, جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن تۇلعالار, جۇمىس ىستەمەيتىن جۇكتى ايەلدەر, بالا تاربيەلەپ وتىرعان جانە بالا 3 جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىمەن اينالىسىپ وتىرعان جۇمىس ىستەمەيتىن انالار (كەي جاعدايدا اكەلەر/باسقا تۇلعالار), بالا تۋىنا, جاڭا تۋعان بالانى نەمەسە بالالاردى اسىراپ الۋعا بايلانىستى, بالا 3 جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمى بويىنشا دەمالىستاعى ادامدار, 18 جاسقا تولعانعا دەيىن مۇگەدەك بالاعا كۇتىم جاساپ وتىرعان جۇمىس ىستەمەيتىن تۇلعالار, بالا كەزىنەن I توپتاعى مۇگەدەككە كۇتىم جاسايتىن جۇمىس ىستەمەيتىن ادامدار, زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋشىلار, ونىڭ ىشىندە ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرى, قىلمىستىق-اتقارۋ (پەنيتەنتسيارلىق) جۇيەسى مەكەمەلەرىندە (قاۋىپسىزدىگى بارىنشا تومەن مەكەمەلەردى قوسپاعاندا) سوت ۇكىمى بويىنشا جازاسىن وتەپ جۇرگەن ادامدار, تەرگەۋ يزولياتورلارىندا وتىرعان ادامدار, جۇمىس ىستەمەيتىن ورالماندار, «التىن القا», «كۇمىس القا» القالارىمەن ماراپاتتالعان نەمەسە بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان, سونداي-اق I جانە II دارەجەلى «انا داڭقى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان كوپبالالى انالار, مۇگەدەكتەر, ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى, جوعارى, سونداي-اق جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا كۇندىزگى وقۋ نىسانى بويىنشا وقيتىن تۇلعالار, مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشى جۇمىس ىستەمەيتىن تۇلعالار.
– بۇل ازاماتتار الەۋمەتتىك از قامتىلعان ساناتقا جاتاتىندىعى تۋرالى قۇجاتتاردى قانداي دا ءبىر مەكەمەگە تاپسىرۋى قاجەت پە؟
– جوق. الەۋمەتتىك مارتەبە باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنەن قوردىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىنە بەرىلەدى. الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسى اۆتوماتتى تۇردە بەرىلەدى.
– ەگەر ازامات رەسمي تۇردە جۇمىسسىز بولسا, كەيىن جۇمىس تاپتى دەلىك, مەملەكەت ول ءۇشىن اقى تولەۋدى جالعاستىرا بەرە مە؟
– جوق. بۇل جاعدايدا ازاماتتىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسى اۆتوماتتى تۇردە جالدامالى قىزمەتكەرگە اۋىسادى جانە مەملەكەت ول ءۇشىن اۋدارىمدار جاساۋدى توقتاتادى. سونداي-اق ەگەر ازامات جەكە كاسىپ اشسا نەمەسە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازامات رەتىندە بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى (بجت) تولەي باستاسا, مەملەكەت ول ادام ءۇشىن دە اقى تولەۋدى توقتاتادى.
– قانداي جاعدايلاردا ستۋدەنت ساقتاندىرىلماعان بولۋى مۇمكىن؟
– جوو ستۋدەنتتەر تۋرالى دەرەكتەردى ازاماتتاردىڭ جەڭىلدىكتى ساناتىنا ەنگىزۋ ءۇشىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە, سودان كەيىن اقپاراتتىق جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى امسق-نا بەرەدى. ەگەر ستۋدەنت تىزىمگە ەنگىزىلمەسە جانە ءمامس جۇيەسىندەگى مارتەبەسى «ساقتاندىرىلماعان» بولسا, ونىڭ سەبەبىن انىقتاۋ ءۇشىن ءوز جوو-نىڭ دەكاناتىنا جۇگىنۋى قاجەت.
– ەگەر ازامات الەۋمەتتىك از قامتىلعان ساناتقا جاتسا, بىراق مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندەگى مارتەبەسى «ساقتاندىرىلماعان» بولسا, نە ىستەۋ كەرەك؟
– ەگەر ازامات 15 جەڭىلدىك ساناتىنىڭ بىرىنە جاتسا, بىراق ءمامس جۇيەسىندە «ساقتاندىرىلماعان» بولىپ شىقسا, سەبەبىن انىقتاۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ 1406 بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعىنا جۇگىنۋى نەمەسە ءوتىنىمدى Qoldau 24/7 ءموبيلدى قوسىمشاسىنا جولداۋى كەرەك نەمەسە قوردىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنا بارۋى قاجەت. سەبەپتەرى ءارتۇرلى بولعاندىقتان, ءاربىر جاعداي جەكە-جەكە قاراستىرىلادى.
ەگەر ساقتاندىرىلماعان بولسا دا, ءار ازامات مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتىندە مەديتسينالىق كومەك الۋعا قۇقى بار ەكەنىن ەستە ۇستاعان ءجون. ۋچاسكەلىك دارىگەر, پەدياتر, جالپى پراكتيكا دارىگەر ماماندارىنىڭ قابىلداۋى, دارىگەردى ۇيگە شاقىرۋ, جەدەل جاردەم, ەمحانا مەن ستاتسيونار دەڭگەيىندەگى شۇعىل كومەك, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار, جۇقپالى اۋرۋلاردى, ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ وسى پاكەتكە كىرەدى جانە ساقتاندىرىلعان-ساقتاندىرىلماعانىنا قاراماستان ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا تەگىن كورسەتىلەدى.
اڭگىمەلەسكەن
دۋمان اناش,
«Egemen Qazaqstan»