كارانتين كەزەڭىندە كوپتەگەن قازاقستاندىق كوڭىلى قالاعان شەتەلدىك دەمالىسقا بارماي-اق, ەلىمىزدەگى تابيعاتى كورىكتى جەرلەردى تانىپ ءبىلدى. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كوپتەگەن جاعىمدى پىكىرلەر ەستۋ كوڭىل قۋانتارلىق جايت, ارينە. دەسە دە قورشاعان ورتاعا زيانىن تيگىزگەندەر دە كەزدەستى.
جۋىردا قازاقستاندىق ءتۋريزمنىڭ دامۋ مۇمكىندىگى مەن كەلەشەگى «ەلباسى اكادەمياسى» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ ساراپتامالىق الاڭىندا وتكەن سالالىق مەنەدجەرلەردى دايىنداۋ باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىلار مەن اتالعان سالانىڭ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن تالقىلاۋدىڭ تاقىرىبىنا ارقاۋ بولدى.
– بۇگىنگى تاڭدا قولدانىستاعى ءتۋريزمدى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا وسى سالانىڭ ءىجو ۇلەسىن 8%-عا دەيىن ارتتىرۋ مىندەتى قويىلعان. بۇل قازىرگى جاعدايدى ەسەپكە الساق, وتە ۇلكەن ماقسات, – دەدى «ەلباسى اكادەمياسى» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ ديرەكتورى فارحاد قۋانعانوۆ. – سونىمەن قاتار باعدارلامادا ۇسىنىلعان ءتۋريزمدى دامىتۋ باعدارلاماسى كوپ مولشەردە ءداستۇرلى بولىپ قالادى, مەملەكەت پەن بيزنەس ارىپتەستىگى تۇرىندەگى جۇيەلى جۇمىسقا كوپ نازار اۋدارۋ قاجەت.
سالا مەنتورى, «جىبەك جولى كومپانياسى» جشس ديرەكتورى تيمۋر دۇيسەنعاليەۆ سالانى دامىتۋعا ءبىر جاعىنان اۆتونوميا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن, سەبەبى تۋريزم سالاسى وزىندىك قۇرىلىم بولىپ تابىلمايتىنىن, سوندىقتان ۇكىمەتكە تىكەلەي شىعا الاتىن ۆەدومستۆوارالىق كەڭەس قۇرۋدىڭ ماڭىزىن العا تارتتى, تۋريزم بويىنشا ۆەدومستۆو قۇرىلىمىنىڭ ۇلگىلىك مودەلى رەتىندەگى فرانتسيا تاجىريبەسىن اتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, نەگىزگى كەدەرگى – سالانىڭ جەتكىلىكسىز تۇردە قارجىلاندىرىلۋى, سەبەبى كوپ جاعدايدا شىعىننىڭ قاجەتتىلىگىن دالەلدەۋ مەن دايەكتەۋ قيىن.
ال اقپاراتتىق تەحنولوگيا مەن قوناقۇي بيزنەسىن تسيفرلى باسقارۋ سالاسىنداعى ساراپشى تيمۋدجين ديس فرانتسيادا اتالعان ماسەلە تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىم ەسەبىنەن شەشىلەتىنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىمنىڭ ارتىقشىلىعى, ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە بۇكىل اقپاراتتى قاداعالاۋ مۇمكىندىگىنەن تۇرادى. تەحنولوگيالار ءابسوليۋتتى ادىلدىك پەن ادالدىقتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, سالىق تولەۋدەن جالتارۋعا مۇمكىندىك بولمايدى, قارا كاسسا بولمايدى, ال مەملەكەت قارجىلىق مەحانيزمدەردى قاداعالاي الادى. ناتيجەسىندە بيۋدجەتكە سالىقتىق تۇسىمدەر كوبىرەك تۇسەدى.
سونداي-اق ءتۋريزمنىڭ قولجەتىمدى تۇرلەرىن دامىتۋ مەن بىلىكتى مامانداردى دايىنداۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى. قازاقستاندىق كەمپينگتىك تۋريزم جانە كاراۆانينگ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى بايان شاپاعاتوۆا ءتۋريزمنىڭ كاراۆانينگ سىندى قولجەتىمدى ءتۇرىن قىسقا مەرزىمدى كەلەشەكتە دامىتۋعا كوڭىل بولۋگە شاقىردى. ول كۋرورتتار قۇرىلىسى قىمبات جوبالاردىڭ ورنىنا كاراۆاينەرلەر تۇراعى جەلىسىن قۇرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. ءتۋريزمنىڭ اتالعان ءتۇرى سوڭعى كەزدە جىلدام دامۋ ۇستىندە, ءبىر عانا قىتايدىڭ وزىندە اۆتوۇيلەر وندىرەتىن ءتورت زاۋىت بولسا, ەلدەگى كاراۆاينەرلەر كلۋبىنا مۇشە ادام سانى 5 ملن ادامدى قۇرايدى ەكەن. پاندەميا كەزەڭىندە بۇل سالا تانىمال بولا ءتۇستى. ەۋروپادا اۆتوۇيلەر ساتىلىمى 25%-عا, اقش-تا 500%-عا ارتقان, زاۋىتتار سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۇندە دە جۇمىس ىستەيدى. وسىنداي جەر كولەمى مەن ۇلى جىبەك جولىنا يە بولا وتىرىپ, ءبىز كاراۆانينگتى دامىتۋعا مىندەتتىمىز, دەيدى ول. بۇل ءۇشىن باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي اۆتوجولىنىڭ بويىنا قىمبات ەمەس ينفراقۇرىلىم قاجەت.
كەزدەسۋ اياسىندا ءبىلىم بەرۋ مەن قوناقۇي بيزنەسىن باسقارۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ساراپشىلار قازاقستانداعى كاسىبي وقىتۋ مەن تۋريزم جانە قوناقۇي بيزنەسى سالاسىنداعى كاسىبي مامانداردى دايىنداۋ يدەيالارىنىڭ تانىستىرىلىمىن وتكىزدى.
«قازاقستاندا قوناقۇي بيزنەسى ماماندارىن دايىندايتىن 300-دەن استام جوعارى وقۋ ورنى بار, بىراق ەشكىم قوناقۇيلەرگە تاجىريبەدەن وتۋگە بارمايدى. تۋريزم مەن قوناقۇي بيزنەسىندە بىلىكتى مامانداردىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنەن ونىڭ قازاقستانداعى ۇلەسى 1,9%-دى قۇرايدى», دەپ ەسەپتەيدى Capital Partners كومپانياسىنىڭ بيزنەستى دامىتۋ بويىنشا ديرەكتورى, باعدارلاما مەنتورى تارىك ۆولكان وسكاي.
ماسەلەنىڭ شەشىمى رەتىندە اعىمداعى جاعدايدى ەسەپكە الا وتىرىپ, ونلاين تۇردە ىسكە قوسىلعان تانىمال ۇلگى – ستۋدەنتتەر الماسۋدى قاراستىرۋ ۇسىنىلدى. ياعني, قازاقستاندىقتار ۇيدە وتىرىپ تۋريزم جانە قوناقۇي بيزنەسى سالاسى بويىنشا حالىقارالىق ديپلوم الا الادى. پراكتيكالىق ساباقتار رەتىندە 3d-تۋرلار مەن تىكەلەي ستريمينگتىك سەرۆيستەر سىندى زاماناۋي تەحنولوگيالار قولدانىلادى.
كەزدەسۋدى سالالىق مەنەدجەرلەر كومانداسىنىڭ كوشباسشىسى, ۇلتتىق تۋريزم يندۋسترياسى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى گاۋحار جەڭىسبەك قورىتىندىلادى.
– ءبىزدىڭ كوماندا سالانى تۇرلەندىرۋ مەن جاڭارتۋ بويىنشا حالىقارالىق ارىپتەستەرىمىزدىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەدى. مۇمكىندىكتەرىمىزدى, مەنتاليتەتىمىز بەن قۇرىلىمىمىزدى ەسكەرە وتىرىپ, ەلىمىزدە قانداي قۇرالداردى قولدانۋعا بولادى؟ ءبىزدىڭ سالانى دامىتۋ مودەلىمىز نارىقپەن تىعىز جۇمىس ىستەۋدى, باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن قالىپتاستىرۋدى قامتيدى. سوندىقتان بيزنەس قاۋىمداستىق وكىلدەرىن ءبىزدىڭ ترانسفورماتسيا باعدارلاماسىنا قوسىلۋعا شاقىرامىن, – دەدى ول.
پىكىرتالاس الاڭدارى ارقىلى جۇمىس ىستەۋ مەحانيزمى وزگەرىستەردى باسقارۋ بويىنشا سالالىق مەنەدجەرلەردى دايارلاۋ باعدارلاماسىنىڭ بولىگى بولىپ تابىلادى. سالالار بويىنشا تالقىلاۋلار تۇراقتى نەگىزدە جۇرگىزىلەدى. ەسكە سالا كەتەيىك, ىرىكتەلىپ الىنعان ماماندار توبى ەكونوميكانىڭ 11 سالاسىنداعى 45 ماڭىزدى مىندەتتى شەشۋ بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە, اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي بارلىق كوماندالار ۇكىمەتكە ءوز كوزقاراستارىن ۇسىنادى.