كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ونلاين بريفينگ وتكىزگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ ەلىمىزدەگى كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا قارسى قابىلدانعان شارالار تۋرالى باياندادى.
كەي كاسىپورىنداردا ۆيرۋس جاپپاي تارالعان
«كەشە كوروناۆيرۋس جاعدايىنا بايلانىستى ۇكىمەتتە ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسى ءوتتى. جالپى ەلىمىزدە قازىر 9300-دەن استام ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان. ولاردىڭ جارتىسى, ياعني 4600-دەن استامى ىندەتتەن ەمدەلىپ شىقتى. وكىنىشكە قاراي, 37 ادام قايتىس بولدى. قازىرگى ۋاقىتتا 4653 ناۋقاس ەمدەلۋدە, ولاردىڭ اراسىندا 355 بالا بار», دەگەن مينيستر ناۋقاستاردىڭ 85%-نىڭ جاعدايى جەڭىل دەڭگەيدە ەكەنىن حابارلادى. ياعني ولاردىڭ كوبى سيمپتومسىز تىركەلگەن.
ەلىمىزدىڭ باس دارىگەرى وتكەن 2 اپتادا كۇندەلىكتى ءوسىم دەڭگەيى 5 پايىزدان اسپاعانىن, بىراق كەي وڭىردە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ ارتقانىن اتاپ ءوتتى. اسىرەسە ۇلكەن كاسىپورىنداردا جاپپاي جۇقتىرۋ جاعدايى انىقتالعان. «اتىراۋ, قاراعاندى, الماتى, جامبىل, قوستاناي, تۇركىستان, باتىس قازاقستان وبلىستارى جانە شىمكەنت قالاسىندا ءوسىم بايقالادى», دەدى ە.ءبىرتانوۆ.
ناۋقاستاردىڭ 70%-ى سيمپتومسىز تىركەلگەندەر
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ 15-16%-ىندا عانا اۋرۋ بەلگىلەرى بولعان. ال 70%-ى سيمپتومسىز تىركەلگەن. مۇنىڭ بارلىعى جاپپاي تەستىلەۋدىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ايتقان ە.ءبىرتانوۆ: «بۇل ناۋقاستاردى تابۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ پروفيلاكتيكالىق سكرينينگتىك جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن قازىر سكرينينگتىڭ كولەمىن تاۋلىگىنە 25 مىڭ تەستكە ارتتىردىق. جالپى وسى ەپيدەميا باستالعاننان بەرى ەلىمىزدە 711 مىڭ تەست جاسالدى. ولاردىڭ 260 مىڭنان استامى, ياعني 40%-ى پروفيلاكتيكالىق سكرينينگ دەپ ايتۋعا بولادى», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى.
الايدا تەست ارقىلى اۋرۋى انىقتالىپ, ەش سيمپتومى بايقالماعان كەيبىر ازاماتتار اۋرۋحاناعا جاتۋعا كونبەي جاتقان كورىنەدى. ال مۇنداي ناۋقاستاردىڭ ۆيرۋس تاسىمالداۋشى ەكەنىن ايتقان مينيستر: «سيمپتومسىز ناۋقاستار باسقالارعا ينفەكتسيانى جۇقتىرۋى مۇمكىن. بۇرىن ءبىز ولاردى اۋرۋحاناعا جاتقىزعانبىز. قازىر مۇمكىندىك بولسا, ۇيلەرىندە نەمەسە ارنايى كارانتيندىك ستاتسيونارلارعا جاتقىزىپ, باسقا ادامداردان بولەكتەۋىمىز قاجەت. كەيبىر مەملەكەتتە بۇل ناۋقاستار جالپى ستاتيستيكاعا كىرمەيدى. بىزدىڭشە بۇل دۇرىس ەمەس. قازاقستانداعى ءتارتىپ بويىنشا بارلىق ناۋقاستى ەسەپكە الامىز», دەدى.
ماسكا تاعۋ وتە ماڭىزدى
حالىقارالىق جانە وتاندىق ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, پاندەميا ءالى اياقتالعان جوق, تولقىندى جاعدايمەن كەلە جاتىر. ياعني كارانتيندىك جاعدايدا تومەن تۇسەدى, بىراق شەكتەۋ شارالارىن توقتاتسا قايتالانادى. وسىنى ايتقان سپيكەر قازاقستاندا عانا ەمەس, دۇنيە جۇزىندە وسىنداي قاۋىپتى جاعداي ساقتالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«پاندەميانى توقتاتۋ ءۇشىن ءار مەملەكەت, ءار ازامات كارانتيندىك-سانيتارلىق شارالاردى ەنگىزۋى جانە ساقتاۋى قاجەت. بىرىنشىدەن, جۇمىس ورنىندا جانە سىرتقا شىققاندا 2 مەتر قاشىقتىقتى ساقتاۋ قاجەت. سونداي-اق ەپيدەميانى توقتاتۋ ءۇشىن قازىرگى ۋاقىتتا ماسكا تاعۋ وتە ماڭىزدى. ودان كەيىن جەكە گيگيەنا. اۋرۋ تەك قانا اۋامەن ەمەس, قول ارقىلى دا جۇعۋى مۇمكىن. سوندىقتان قول جۋ دا وتە ماڭىزدى ماسەلە بولىپ تۇر», دەدى ە.ءبىرتانوۆ.
قاشىقتان جۇمىس ىستەگەن ءتيىمدى
«كوپ ناۋقاس جۇمىس ورنىندا اۋىرعاندىقتان قازىر ءبىز باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ قاۋلىسىمەن جۇمىس ورىندارىنداعى ازاماتتاردىڭ سانىن ازايتۋىمىز قاجەت. مۇمكىندىك بولسا, ينتەرنەت ارقىلى قاشىقتان جۇمىسقا كوشۋىمىز كەرەك. مىسالى, كەڭسە قىزمەتكەرلەرىنىڭ 50%-ى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. ازاماتتار اراسىندا قاشىقتىق ساقتالسا, ينفەكتسيانىڭ تارالۋى توقتايدى. كەي كاسىپورىن ۆاحتالىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيتىندىكتەن, مۇنداي شەكتەۋ ەنگىزۋ قيىن. سوندىقتان بۇل كاسىپورىندار وتە قاتاڭ سانيتارلىق جانە دەزينفەكتسيالىق شارالاردى قابىلداۋى ءتيىس», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى.
«سوڭعى اپتادا رەيد جۇرگىزدىك. كوپتەگەن كاسىپورىندا سانيتارلىق شارالار قابىلدانباعان. بۇل – حالىقتىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قاۋىپتى. ۇكىمەتتىڭ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسياسىنىڭ شەشىمىمەن سانيتارلىق شارالاردى ەنگىزۋ جانە ونى ساقتاۋعا ءمان بەرىلەدى. ساقتىق شارالارىن قاتاڭ ۇستانساق قانا ينفەكتسيانى توقتاتا الامىز», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
سونداي-اق مينيستر ەلىمىزدە دەر كەزىندە الدىن الۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ, توتەنشە جاعدايدىڭ قابىلداۋىنا بايلانىستى ىندەتكە شالدىققاندار مەن قايتىس بولعانداردىڭ سانى ەداۋىر از بولعانىن ەسكە سالدى. «سوڭعى ەكى ايدىڭ ىشىندە ەلىمىزدە جوعارى دەڭگەيدە كارانتين رەجىمى ساقتالدى. بۇل, ارينە, بارلىعىمىزعا وڭاي بولعان جوق. ول ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك ومىرگە قاتتى اسەر ەتتى. تۇرعىنداردىڭ اۋىزبىرشىلىگى مەن ساقتىق شارالارى ارقىلى ەلىمىزدەگى ىندەت جاعدايى باقىلاۋدا دەپ ايتۋعا بولادى. سەبەبى باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا بىزدە ناۋقاستار سانى مەن قايتىس بولعاندار سانى كوپ ەمەس», دەدى ول.