بۇگىنگى تاڭدا مەديتسينا قىزمەتكەرى ءۇشىن ينفەكتسيالار مەن ۆاكتسينالاۋدان كەلەتىن قاۋىپتەردى ءتۇسىنۋ, سالىستىرۋ جانە مۇنى پاتسيەنتتەر مەن اتا-انالارىنا تۇسىندىرە ءبىلۋ اسا ماڭىزدى بولىپ وتىر.
ونىڭ ۇستىنە كوزى قاراقتى وقىرمان ءۇشىن سوڭعى جىلدارى دۇنيە جۇزىندە ۆاكتسيناعا قارسى لوببي بەلسەندى ارەكەت ەتىپ وتىرعانى بەلگىلى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە ەلدى قورقىتىپ, ەگۋلەردەن باس تارتۋعا شاقىرىپ جاتادى. ۆاكتسينالاۋدىڭ تيىمدىلىگى دالەلدەنگەنىنە جانە قازىرگى ۆاكتسينالاردىڭ رەاكتوگەندىلىگىنىڭ تومەندىگىنە قاراماستان ورىن الاتىن جاعىمسىز جايتتار اتا-انالاردىڭ ۆاكتسينالاۋدان باس تارتۋىنا اكەلىپ وتىر. الايدا ەگىلمەگەن بالالاردىڭ سانى ارتقان جاعدايدا ۇجىمدىق يممۋنيتەت, ياعني قوعامنىڭ بەلگىلى ءبىر اۋرۋلارعا قارسى تۇرۋ مۇمكىندىكتەرى تومەندەيتىنىن جوققا شىعارماعان ءجون. ناقتى زەرتتەۋلەر قوعامداعى ەگىلمەگەن ادامدار پايىزىنىڭ سالىستىرمالى جوعارى بولۋى ءتىپتى ۋاقتىلى ەگىلگەندەر اراسىندا دا جۇقتىرۋ قاۋپىن ارتتىراتىنىن دالەلدەگەن.
ماسەلەن, الماتىداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي جانىنداعى رەسپۋبليكالىق اللەرگولوگيا ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, جوعارى ساناتتى دارىگەر دينارا تالعاتبەكوۆا ەلىمىزدە پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزىلگەننىڭ ارقاسىندا حالقىمىز تالاي قاۋىپتى ىندەتتەردى جۇقتىرماي, ودان جەڭىل ءوتىپ, ءولىم-ءجىتىم سانى ەداۋىر ازايدى, دەيدى.
مىسالى, XVIII عاسىردا عانا 60 ملن ادامنىڭ اجالىنا سەبەپشى بولعان شەشەك ىندەتى تۋرالى ەل بۇگىندە تەك ەستەلىكتەردەن عانا بىلەدى. 1977 جىلدان بەرى 43 جىل بويى الەمدە ەشكىم بۇل اۋرۋمەن اۋىرماعان.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, ۆاكتسينالاۋدىڭ ماڭىزى اعزانىڭ يممۋندى جۇيەسىن الدىن الا, قانداي دا ءبىر پاتوگەندەر پايدا بولعان جاعدايدا ارەكەت ەتۋگە ۇيرەتەدى. بۇل ءۇشىن اعزاعا السىرەگەن, بەلسەندى ەمەس پاتوگەندەر نەمەسە ولاردىڭ كىشكەنتاي بولشەكتەرى جىبەرىلەدى. مۇنداي پاتوگەندەر اۋىر اۋرۋلاردى بولدىرمايدى, بىراق ەستە ساقتاۋ جاسۋشالارىن قالىپتاستىرادى. وسىلايشا ينفەكتسيا تۇسكەن كەزدە بىردەن يممۋندىق جاۋاپ قوسىلادى. ەستە ساقتاۋ جاسۋشالارى بىردەن «دۇشپاندى» تاني كەتەدى دە, دابىل قاعىپ, جويۋ مەحانيزمى قوسىلادى, بۇل ءۇشىن بار-جوعى 1-3 كۇن قاجەت. مۇنداي جاعدايدا ءبىز ينفەكتسياعا تاپ بولعانىمىزدى نەمەسە اۋرۋدان جەڭىل تۇردە ءوتىپ كەتكەنىمىزدى بىلمەي قالامىز.
دينارا جەڭىسبەكقىزى ايتقانداي, ەگۋدىڭ ءوزىنىڭ جاناما اسەرلەرى بار, كوپ جاعدايدا بۇل ءاربىر اعزانىڭ جەكە رەاكتسياسى. السىزدىك, دەنە قىزۋىنىڭ جوعارىلاۋى, ەگىلگەن ورىننىڭ اۋىراتىندىعى, تابەتتىڭ ناشارلاۋى سياقتى رەاكتسيالار ءجيى كەزدەسەدى. بورتپە, ءتىپتى كۆينكە ىسىنۋىنە دەيىن بولاتىن اللەرگيالىق رەاكتسيالار جانە انافيلاكسيالىق شوك سيرەك بولادى.
اللەرگيالىق رەاكتسيا تەك ەكپەگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كەز كەلگەن پرەپارات نەمەسە اللەرگەنگە تۋىنداۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار اعزانىڭ ساۋ بولۋى وتە ماڭىزدى. اۋرۋمەن السىرەگەن يممۋنيتەتتىڭ ۆاكتسينامەن كۇرەسە الماۋى مۇمكىن: اۋرۋ قاۋپى بار. ونداي جاعدايدا ۆاكتسينالاۋدى كەيىنگە قالدىرادى. ەگۋدەن تولىعىمەن باس تارتۋدىڭ كورسەتكىشى – يممۋندى تاپشىلىق اۋرۋدىڭ بولۋى, سەبەبى بۇل جاعدايدا, ءتىپتى السىرەگەن پاتوگەن دە ومىرگە قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن.
سوزىلمالى اللەرگيالىق اۋرۋلار بالالاردا بولاتىن اۋرۋلاردىڭ كەڭ تارالعان توبىنىڭ قاتارىنا جاتادى. بالالاردا اللەرگوپاتولوگيانىڭ بولۋى ۆاكتسينالاۋدان باس تارتۋعا نەگىز بولىپ تابىلمايدى. بۇل يممۋنيزاتسيا جۇرگىزۋ كەزىندە ەرەكشە ساقتىقتى قاجەت ەتەتىن پاتسيەنتتەر توبى, سەبەبى مۇنداي بالالاردىڭ يممۋندىق جۇيەسى ۆاكتسيناعا قالىپسىز تۇردە جاۋاپ بەرۋى مۇمكىن. اللەرگياسى بار بالالاردىڭ ۆاكتسينالارى ءجىتى اللەرگيالىق رەاكتسيانى بولدىرتاتىن كەيبىر كومپونەنتىنە جوعارى سەزىمتالدىعى بولۋى مۇمكىن. بارلىق ۆاكتسينالارعا قولدانۋعا بولاتىن جالعىز عانا ءابسوليۋتتى قارسى كورسەتىلىمى انامنەزدە الدىڭعى دوزاعا بولعان انافيلاكسيا نەمەسە ۆاكتسينا كومپونەنتتەرىنىڭ بولۋى.
اللەرگياسى بار بالالاردا ينفەكتسيالىق اۋرۋلار ادەتتە اۋىرلاۋ بولاتىندىعىن ەسكەرگەن ءجون. ولارعا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە قاۋىپتى اۋرۋلاردان قورعانۋ قاجەت. تۇماۋ, قىزىلشا, كوكجوتەل, برونح دەمىكپەسى, اتوپيالىق دەرماتيت, اللەرگولوگيالىق رينيت اسقىنۋىنىڭ تريگگەرلەرى بولىپ تابىلاتىندىعى بەلگىلى. سوندىقتان اللەرگيانى ۆاكتسينالاۋدان باس تارتۋدىڭ سەبەبى رەتىندە قابىلداۋعا بولمايدى, دەسەدى ماماندار.
الماتى