ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ بيزنەس وكىلدەرىمەن ونلاين كەزدەسۋ وتكىزدى. جيىن بيزنەستىڭ قازىرگى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ جانە كارانتيننەن كەيىنگى كەزەڭدە تۇسەتىن اۋىرتپالىق دەڭگەيىن انىقتاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلدى. بۇل تۋرالى ۇكپ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
كۇن تارتىبىندە كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى كاسىپورىنداردا جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسى بولدى. توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە جۇمىس بەرۋشىلەر جۇمىسكەرلەردى ەڭبەكاقىسىز دەمالىسقا جىبەرگەنى ءمالىم. دەمەك, كارانتيننەن كەيىنگى كەزەڭدە ەل اۋقىمىندا جۇمىسسىزدىق پايىزىنىڭ ارتۋ ىقتيمالدىعى جوعارى. مۇنداي جاعداي بۇكىل الەمدە ورىن العان.
پاندەميانىڭ سالدارىنان ەلىمىزدە تۋريزم, قوناقۇي بيزنەسى, قوعامدىق تاماقتانۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبى, بولشەك ساۋدا, كوممەرتسيالىق جانە اكىمشىلىك قىزمەت قيىن كەزەڭدى وتكەرۋدە.
– شاعىن جانە ميكرو كاسىپورىنداردى قولداۋدىڭ قۇرالى – قاراجات اينالامىن تولىقتىرۋعا, ءبىرىنشى كەزەكتە ەڭبەكاقىنى تولەۋگە بەرىلەتىن نەسيەلەر. بۇل جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن نەسيەلەر بولادى, ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە كارانتينگە دەيىنگى جۇمىس ورىندار سانىن ساقتاۋعا دايىن كاسىپورىندارعا قولداۋ كورسەتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزەمىز, – دەدى تيمۋر ق ۇلىباەۆ.
بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋدە «اتامەكەن» ۇكپ بىرقاتار شارالاردى قولعا الدى. پاندەميا سالدارىنان بيزنەسكە تۇسكەن اۋىرتپالىقتى انىقتاۋ ماقساتىندا ۇكپ كاسىپكەرلەر اراسىندا ساۋالدامالار جۇرگىزدى, پالاتاعا كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر سارالاندى.
توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە بارلىق كوزدەر (الەۋمەتتىك جەلىلەر, كولل-ورتالىق, جازباشا وتىنىمدەر) بويىنشا 44 586 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى. كارانتين كەزەڭىندە ۇكپ كولل-ورتالىعىنا (12 ناۋرىزدان 6 ساۋىرگە دەيىن) 10 577 ءوتىنىم ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە 43%-ى كارانتين ۋاقىتىندا ءجۇرىپ-تۇرۋدى شەكتەۋگە قاتىستى بولدى. بيزنەسكە جۇرگىزىلگەن ساۋالداماعا قاتىسقان كاسىپكەرلەردىڭ 60%-ى كەلىسىمشارتتىق مىندەتتەمەلەرىن بۇزۋعا ءماجبۇر بولعان, 54%-ى جۇمىسكەرلەردى مەرزىمسىز دەمالىسقا جىبەرگەن, 20%-ى قىزمەتكەرلەردى قىسقارتۋعا ءماجبۇر بولعان.
وسىنداي جاعدايدا بيزنەستىڭ قارجىلىق جاعدايىنا كەرى اسەر ەتكەن جايتتار بار. ساۋالداماعا قاتىسقانداردىڭ 60%-ى جالعا الۋ قۇنىن تولەۋدە قيىندىق كورگەن, 22%-ى – ەڭبەكاقى تولەۋ, 5%-ى كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تولەۋدە قيىندىققا تاپ بولعان.
توتەنشە جاعداي جاريالانعاننان بەرى ۇلتتىق پالاتا جۇرگىزگەن جەدەل ساۋالدامالار مەن ساراپتامالار ارقىلى بيزنەستىڭ اعىمداعى احۋالىنا ۋاقتىلى تالداۋ جۇرگىزىلدى, سايكەسىنشە ۇكىمەت دەڭگەيىندە ۇسىنىستار ايتىلىپ, ءتيىستى شارالار قولعا الىندى. كاسىپكەرلەردىڭ كەلىسىمشارتتىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماۋى سەبەپتى ۇكپ ەنشىلەس ۇيىمى – قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا پالاتاسى فورس-ماجوردى تانۋ جونىندە انىقتامالاردى بەردى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر تاراپىنان نەسيەلەر بويىنشا 90 كۇنگە دەيىن كەيىنگە شەگەرىم بەرىلدى, ايىپپۇلدار پەن وسىماقى الىنىپ تاستالدى. سالىقتار بويىنشا جەڭىلدىكتەر جاسالدى. وڭىرلىك پالاتالاردىڭ ماماندارى ءار ءوتىنىم بويىنشا جالعا بەرۋشىلەرمەن جەكەلەي جۇمىس ىستەپ, بىرقاتار جەڭىلدىككە قول جەتكىزدى.
ورتالىق اپپارات دەڭگەيىندە پالاتاعا سۇراق قويىپ, جاۋاپ تابۋعا بولاتىن ءبولىم اشىلدى.