• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پرەزيدەنت 07 مامىر, 2020

مەملەكەت باسشىسى «ارداگەرلەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا قول قويدى

1440 رەت
كورسەتىلدى

بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى. 

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى

ارداگەرلەر تۋرالى

وسى زاڭ ارداگەرلەرگە جانە وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدارعا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن ۇسىنۋدىڭ ۇيىمداس­ت­ى­رۋشىلىق, ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق نەگىزدەرىن ايقىندايدى.

1-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارداگەرلەر تۋرالى زاڭناماسى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارداگەرلەر تۋرالى زاڭناماسى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا نەگىز­دەلەدى جانە وسى زاڭ مەن قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنەن تۇرادى. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفي­كاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتا وسى زاڭدا قامتىلعاننان وزگە قاعيدالار بەلگiلەنسە, وندا حالىقارالىق شارتتىڭ قاعيدالارى قولدانىلادى.

2-باپ. وسى زاڭنىڭ قولدانىلۋ اياسى

وسى زاڭنىڭ كۇشى ارداگەرلەر دەپ تانىلعان نەمەسە وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدارعا جاتاتىن قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ازاماتتارىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تۇراقتى تۇراتىن شەتەل­دىكتەرگە جانە ازاماتتىعى جوق ادامدارعا قولدانىلادى.

3-باپ. ارداگەرلەر جانە وسى زاڭنىڭ كۇ­شى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدار

وسى زاڭعا سايكەس مىنالار ارداگەرلەر بولىپ تانىلادى:

1) ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى;

2) باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ ارداگەرلەرى;

3) جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعى­سىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەن اردا­گەرلەر;

4) ەڭبەك ارداگەرلەرى.

وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدار وسى زاڭنىڭ 8-بابىندا ايقىندالعان.

4-باپ. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى

مىنالار ۇلى وتان سوعىسىنىڭ اردا­گەر­لەرىنە جاتادى:

1) ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشىلار, اتاپ ايتقاندا, ۇلى وتان سوعىسى كەزەڭىندە, سونداي-اق بۇرىنعى كەڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكالار وداعىن (بۇدان ءارى – كسر وداعى) قورعاۋ بويىنشا باسقا دا ۇرىس وپەراتسيالارى كەزiندە مايدانداعى ارميا مەن فلوتتىڭ قۇرامىنا كiرگەن اسكەري بولiم­دەردە, شتابتار مەن مەكەمەلەردە قىز­مەت وت­كەرگەن اسكەري قىزمەتشiلەر, ۇلى وتان سوعى­سىنىڭ پارتيزاندارى مەن استىرتىن ارەكەت ەتۋشiلەرi;

2) ۇلى وتان سوعىسىنىڭ مۇگەدەكتەرى, اتاپ ايتقاندا ۇلى وتان سوعىسى كەزەڭىندە مايداندا, ۇرىس قيمىلدارى اۋداندارىندا, مايدان ماڭىنداعى تەمiرجول ۋچاسكەلەرىندە, قورعانىس شەپتەرiنىڭ, اسكەري-تەڭiز بازالارى مەن اۋەايلاقتاردىڭ قۇرىلىسجايلارىندا جارالانۋى, كونتۋزيا الۋى, مەرتىگۋى نەمەسە اۋرۋعا شالدىعۋى سالدارىنان مۇگەدەك بولعان مايدانداعى ارميا مەن فلوتتىڭ اسكەري قىزمەتشiلەرi, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ پارتيزاندارى مەن استىرتىن ارەكەت ەتۋشiلەرi, سونداي-اق جۇمىسشىلار مەن قىزمەتشiلەر.

5-باپ. باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋما­عىن­داعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ ارداگەر­لەرى

مىنالار باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋما­عىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ ارداگەرلەرى بولىپ تانىلادى:

1) بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ ۇكiمەتتىك ورگاندارىنىڭ شەشiمدەرiنە سايكەس باس­قا مەملەكەتتەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قي­مىل­دارىنا قاتىسقان كەڭەس ارميا­سىنىڭ, اسكەري-تەڭiز فلوتىنىڭ, مەملە­كەتتiك قا­ۋiپسiزدiك كوميتەتiنiڭ اسكەري قىزمەت­شiلەرi, بۇرىنعى كسر وداعى Iشكi iستەر مينيس­ترلiگiنiڭ باسشى جانە قاتارداعى قۇرا­مى­نىڭ ادامدارى (اسكەري ماماندار مەن كەڭەس­شiلەردi قوسا العاندا);

2) وقۋ جيىندارىنا شاقىرىلعان جانە اۋعانستانعا ۇرىس قيمىلدارى ءجۇرiپ جاتقان كەزەڭدە جiبەرiلگەن اسكەري مiندەتتiلەر;

3) اۋعانستانعا ۇرىس قيمىلدارى ءجۇرiپ جاتقان كەزەڭدە وسى ەلگە جۇك جەتكiزۋ ءۇشiن جiبەرiلگەن اۆتوموبيل باتالوندارىنىڭ اسكەري قىزمەتشiلەرi;

4) بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ اۋماعىنان اۋعانستانعا جاۋىنگەرلiك تاپسىرمالارمەن ۇشقان ۇشۋ قۇرامىنىڭ اسكەري قىزمەتشiلەرi;

5) اۋعانستانداعى كەڭەستىك اسكەري كونتين­گەنتكە قىزمەت كورسەتكەن, جاراقات, كونتۋزيا العان نەمەسە مەرتىككەن نە ۇرىس قيمىلدارىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسقانى ءۇشىن بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ وردەندەرiمەن جانە مەدال­دارىمەن ناگرادتالعان جۇمىسشىلار مەن قىزمەتشiلەر;

6) تاجىكستان-اۋعانستان ۋچاسكەسىندە تا­ۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ شە­كارا­سىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ جونىندەگى مەم­لەكەتارالىق شارتتار مەن كەلىسىمدەرگە سايكەس مىندەتتەرىن ورىنداعان قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى;

7) يراكتاعى حالىقارالىق بىتىمگەرشىلىك وپەراتسياعا بىتىمگەرلەر رەتىندە قاتىسقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري قىزمەت­شىلەرى;

8) تاۋلى قاراباحتاعى ەتنوسارالىق قاق­تىعىستى رەتتەۋگە قاتىسقان اسكەري قىزمەت­شىلەر, سونداي-اق بۇرىنعى كسر وداعى ىش­كى ىس­تەر جانە مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك ورگان­دارى­نىڭ باسشى جانە قاتارداعى قۇرامىنىڭ ادامدارى.

6-باپ. جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەن ارداگەرلەر

مىنالار جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەن ارداگەرلەر دەپ تانىلادى:

1) جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعى­سىنا قاتىسۋشىلارعا تەڭەستىرىلگەن ادام­دار, اتاپ ايتقاندا:

مايدانداعى ارميا بولiمدەرiنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرىنە قالالاردىڭ قورعانىسىنا قاتىسقانى ءۇشىن بەلگiلەنگەن جەڭiلدiكتى شارتتارمەن زەينەتاقى تاعايىنداۋ ءۇشiن 1998 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيiن ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارىنا ەسەپتەلىپ جازىلعان, سول قا­لالاردا ۇلى وتان سوعىسى كەزەڭىندە قىز­مەت وتكەرگەن اسكەري قىزمەتشiلەر, سونداي-اق بۇرىنعى كسر وداعى iشكi iستەر جانە مەم­لەكەتتiك قاۋiپسiزدiك ورگاندارىنىڭ باسشى جانە قاتارداعى قۇرامىنىڭ ادامدارى;

ۇلى وتان سوعىسى كەزەڭىندە مايدانداعى ارميا قۇرامىنا كiرگەن اسكەري بولiمدەردە, شتابتاردا, مەكەمەلەردە شتاتتىق لاۋا­زىم­دار اتقارعان نە سول كەزەڭدەردە ماي­دان­داعى ارميا بولiمدەرiنىڭ اسكەري قىز­مەت­شىلە­رىنە قالالاردىڭ قورعانىسىنا قاتىس­قانى ءۇشىن بەلگiلەنگەن جەڭiلدiكتى شارت­تارمەن زەينەتاقى تاعايىنداۋ ءۇشiن 1998 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيiن ەڭبەك سىڭىرگەن جىل­دارىنا ەسەپتەلىپ جازىلعان, سول قالا­لاردا بولعان كەڭەس ارمياسىنىڭ, اسكەري-تەڭiز فلوتىنىڭ, بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ iشكi iستەر جانە مەملەكەتتiك قاۋiپسiزدiك اسكەرلەرi مەن ورگاندارىنىڭ ەرىكتi جالدامالى قۇرا­مىنىڭ ادامدارى;

ۇلى وتان سوعىسى كەزەڭىندە مايدانداعى ارميا مەن فلوتتىڭ قۇرامىنا كiرگەن بولiم­دەردiڭ, شتابتار مەن مەكەمەلەردiڭ قۇرامىندا پولك بالالارى (تاربيەلەنۋشiلەرi) جانە يۋنگالار رەتiندە بولعان ادامدار;

ەكiنشi دۇنيەجۇزiلiك سوعىس جىلدارىندا شەت ەلدەردiڭ اۋماعىندا پارتيزان وتريادتارى, استىرتىن توپتار جانە باسقا دا فاشيزمگە قارسى قۇرالىمدار قۇرامىندا فاشيستiك گەرمانيا مەن ونىڭ وداقتاستارىنا قارسى ۇرىس قيمىلدارىنا قاتىسقان ادامدار;

بۇرىنعى كسر وداعى قاتىناس جولدارى حالىق كوميسسارياتىنىڭ, بايلانىس حالىق كوميس­سارياتىنىڭ, كاسiپشiلiك جانە كولiك كەمە­لەرiنiڭ ءجۇزۋ قۇرامى مەن اۆياتسيانىڭ ۇشۋ-كوتەرىلۋ قۇرامىنىڭ, بالىق ونەركاسiبi حالىق كوميسسارياتىنىڭ, تەڭiز جانە وزەن فلوتىنىڭ, سولتۇستiك تەڭiز جولى باس باس­قار­ماسىنىڭ ۇشۋ-كوتەرىلۋ قۇرامىنىڭ ار­ناۋلى قۇرالىمدارىنىڭ ۇلى وتان سوعىسى كەزەڭىندە اسكەري قىزمەتشiلەر جاعدايىنا كوشiرiلگەن جانە ۇرىس مايداندارىنىڭ تىل­داعى شەكارالارى, فلوتتاردىڭ جەدەل ايماقتارى شەگiندە مايدانداعى ارميا مەن فلوت مۇددەلەرi ءۇشىن مiندەتتەر اتقارعان قىزمەتكەرلەرi, سونداي-اق ۇلى وتان سوعىسى­نىڭ باس كەزiندە باسقا مەملەكەتتەردiڭ پورت­تا­رىندا ەرىكسىز ۇستالعان كولiك فلوتى كەمە­لەرi ەكيپاجدارىنىڭ مۇشەلەرi;

لەنينگراد قالاسىنداعى قورشاۋ كەزەڭىندە قالانىڭ كاسiپورىندارىندا, مەكەمەلەرi مەن ۇيىمدارىندا جۇمىس iستەگەن جانە «لە­نينگرادتى قورعاعانى ءۇشiن» مەدالiمەن نەمەسە «قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىنى» بەلگiسiمەن ناگرادتالعان ازاماتتار;

ەكiنشi دۇنيەجۇزiلiك سوعىس كەزەڭiندە فاشيستەر مەن ولاردىڭ وداقتاستارى قۇرعان كونتسلاگەرلەردەگى, گەتتولارداعى جانە باسقا دا ماجبۇرلەپ ۇستاۋ ورىندارىنداعى كامە­لەتكە تولماعان تۇتقىندار;

1986 – 1987 جىلدارى چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنداعى اپاتتىڭ, ازاماتتىق نەمەسە اسكەري ماقساتتاعى وبەكتiلەردەگi باسقا دا رادياتسيالىق اپاتتار مەن اۆاريا­لاردىڭ سالدارلارىن جويۋعا قاتىسقان, سونداي-اق يادرولىق سىناقتارعا تiكەلەي قا­تىس­قان ادامدار;

2) جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعى­سىنىڭ مۇگەدەكتەرىنە تەڭەستىرىلگەن ادامدار, اتاپ ايتقاندا:

بۇرىنعى كسر وداعىن قورعاۋ, اسكەري قىز­مەتتiڭ وزگە دە مiندەتتەرiن باسقا كەزەڭ­دەردە اتقارۋ كەزiندە جارالانۋى, كونتۋزيا الۋى, مەرتىگۋى سالدارىنان نەمەسە مايداندا بولۋىنا بايلانىستى, سونداي-اق اۋعانستاندا نەمەسە ۇرىس قيمىلدارى جۇرگiزiلگەن باسقا دا مەملەكەتتەردە اسكەري قىزمەتiن وتكەرۋ كەزiندە اۋرۋعا شالدىعۋى سالدارىنان مۇگە­دەك بولعان اسكەري قىزمەتشiلەر;

قىزمەتتىك مiندەتتەرiن اتقارۋ كەزiندە جارالانۋى, كونتۋزيا الۋى, مەرتىگۋى سالدا­رىنان نە مايداندا بولۋىنا نەمەسە ۇرىس قيمىل­دارى جۇرگiزiلگەن مەملەكەتتەردە قىز­­مەتتىك مiندەتتەرiن ورىنداۋىنا بايلا­نىستى اۋرۋعا شالدىعۋى سالدارىنان مۇگەدەك بولعان بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ جانە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ باسشى جانە قاتارداعى قۇرامىنىڭ ادامدارى;

باسقا ەلدەردەگى مايدانداعى اسكەري كون­­­تينگەنتتەرگە قىزمەت كورسەتكەن جانە ۇرىس قي­مىلدارىن جۇرگiزۋ كەزەڭiندە جا­را­­لانۋى, كونتۋزيا الۋى, مەرتىگۋى نە اۋرۋ­عا شالدىعۋى سالدارىنان مۇگەدەك بولعان تيiستi سا­ناتتارداعى جۇمىسشىلار مەن قىز­مەتشiلەر;

1944 جىلعى 1 قاڭتار – 1951 جىلعى 31 جەلتوقسان ارالىعىنداعى كەزەڭدە ۋكراينا كسر, بەلارۋس كسر, ليتۆا كسر, لاتۆيا كسر, ەستونيا كسر اۋماعىندا بولعان حالىق­تى قورعاۋشى جويعىش باتالونداردىڭ, ۆزۆود­تار مەن وتريادتاردىڭ جاۋىنگەرلەرi مەن كوماندالىق قۇرامى قاتارىنداعى, وسى باتالونداردا, ۆزۆودتاردا, وتريادتاردا قىزمەتتىك مiندەتتەرiن اتقارۋ كەزiندە جارالانۋى, كونتۋزيا الۋى نەمەسە مەرتىگۋى سالدارىنان مۇگەدەك بولعان ادامدار;

چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنداعى اپاتتىڭ جانە ازاماتتىق نەمەسە اسكەري ماقساتتاعى وبەكتiلەردەگi باسقا دا راديا­تسيالىق اپاتتار مەن اۆاريالاردىڭ, يادرولىق سىناقتاردىڭ سالدارىنان مۇگەدەك بولعان ادامدار جانە مۇگەدەكتىگى اتا-اناسىنىڭ بiرiنiڭ رادياتسيالىق ساۋلە الۋىمەن گەنەتي­كالىق بايلانىستى ولاردىڭ بالالارى.

7-باپ. ەڭبەك ارداگەرلەرى

ەڭبەك ارداگەرلەرىنە مىنالار جاتادى:

1) سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرى, ءۇش دارەجەلى داڭق, ءۇش دارەجەلى ەڭبەك داڭقى وردەندەرىنىڭ يەگەرلەرى;

2) «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىنا يە بولعان ادامدار;

3) ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا تىلداعى قاجىرلى ەڭبەگى مەن ءمىنسىز اسكەري قىزمەتى ءۇشىن بۇرىنعى كسر وداعىنىڭ وردەندەرىمەن جانە مەدالدارىمەن ناگرادتالعان ادامدار;

4) 1941 جىلعى 22 ماۋسىم – 1945 جىلعى 9 مامىر ارالىعىندا كەمiندە التى اي جۇمىس iستەگەن (قىزمەت وتكەرگەن) جانە ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا تىلداعى قاجىرلى ەڭ­بەگi مەن مiنسiز اسكەري قىزمەتى ءۇشىن بۇ­رىن­­عى كسر وداعىنىڭ وردەندەرiمەن جانە مەدال­دارىمەن ناگرادتالماعان ادامدار.

8-باپ. وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدار

وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدارعا مىنالار جاتادى:

1) قازا تاپقان اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ وتباسىلارى, اتاپ ايتقاندا:

بۇرىنعى كسر وداعىن قورعاۋ, اسكەري قىز­مەتتiڭ وزگە دە مiندەتتەرiن (قىزمەتتىك مiن­­دەت­تەردى) اتقارۋ كەزiندە جارالانۋى, كون­تۋزيا الۋى نەمەسە مەرتىگۋى سالدارىنان نەمە­سە مايداندا بولۋىنا بايلانىستى اۋرۋعا شال­دىعۋى سالدارىنان قازا بولعان (حابار-وشارسىز كەتكەن) نەمەسە قايتىس بولعان اسكە­ري قىزمەتشiلەردىڭ, پارتيزانداردىڭ, استىرتىن ارەكەت ەتۋشiلەردىڭ, وسى زاڭنىڭ 4 – 6-باپتارىندا اتالعان ادامداردىڭ وتباسىلارى;

ۇلى وتان سوعىسىندا قازا تاپقان, جەر­گiلiكتi اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعا­نىستىڭ وبەكتiلiك جانە اۆاريالىق كومان­دالارىنىڭ ءوزiن-ءوزi قورعاۋ توپتارىنىڭ جەكە قۇرامى قاتارىنداعى ادامداردىڭ وتباسىلارى, لە­نينگراد قالاسىنىڭ گوسپيتالدارى مەن اۋرۋحانالارىنىڭ قازا تاپقان جۇمىس­كەر­لەرىنiڭ وتباسىلارى;

بۇرىنعى كسر وداعى قورعانىس مينيس­ترلiگiنىڭ, ىشكi iستەر جانە مەملەكەتتiك قاۋiپ­سiزدiك ورگاندارىنىڭ اسكەري مiندەتتىلەر جيىندارىنا شاقىرىلعان, قوعامعا جات كورiنiستەرگە بايلانىستى توتەنشە جاعدايلار كەزiندە قوعامدىق ءتارتiپتi قورعاۋ جونiندەگi مىندەتتەردى ورىنداۋ كەزىندە قازا تاپقان (قاي­تىس بولعان) اسكەري قىزمەتشiلەرىنiڭ, باسشى جانە قاتارداعى قۇرام ادامدارىنىڭ وتباسىلارى;

اۋعانستانداعى نەمەسە ۇرىس قيمىلدارى جۇرگiزiلگەن باسقا دا مەملەكەتتەردەگi ۇرىس قيمىلدارى كەزiندە جارالانۋى, كونتۋزيا الۋى, مەرتىگۋى, اۋرۋعا شالدىعۋى سالدارىنان قازا تاپقان (حابار-وشارسىز كەتكەن) نەمەسە قايتىس بولعان اسكەري قىزمەتشiلەردiڭ وتباسىلارى;

بەيبiت ۋاقىتتا اسكەري قىزمەتiن وتكەرۋ كەزiندە قازا تاپقان (قايتىس بولعان) اسكەري قىزمەتشiلەردiڭ وتباسىلارى;

چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنداعى اپاتتىڭ جانە ازاماتتىق نەمەسە اسكەري ماق­ساتتاعى وبەكتiلەردەگi باسقا دا راديا­تسيا­لىق اپاتتار مەن اۆاريالاردىڭ سالدار­لارىن جويۋ كەزiندە قازا تاپقان ادامداردىڭ وتباسىلارى;

چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنداعى اپاتتىڭ جانە ازاماتتىق نەمەسە اسكەري ماقساتتاعى وبەكتiلەردەگi باسقا دا رادياتسيا­لىق اپاتتار مەن اۆاريالاردىڭ جانە يادرولىق سىناقتاردىڭ سالدارىنان ساۋلە اۋرۋىنا شالدىعىپ قايتىس بولعانداردىڭ نەمەسە قايتىس بولعان مۇگەدەكتەردiڭ, سونداي-اق قايتىس بولۋى بەلگiلەنگەن تارتiپپەن سولار­دىڭ اسەرىنە بايلانىستى بولعان ازامات­تاردىڭ وتباسىلارى;

2) ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قايتىس بولعان مۇگەدەگىنiڭ نەمەسە جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ مۇگەدەكتەرىنە تەڭەستiرiلگەن ادامنىڭ ەكiنشi رەت نەكەگە تۇرماعان جۇبايى (زايىبى), سونداي-اق جالپى اۋرۋعا شالدىعۋ, جۇمىستا مەرتىگۋ جانە باسقا دا سەبەپتەر (قۇقىققا قايشى كەلەتiندەردi قوسپاعاندا) سالدارىنان مۇگەدەك دەپ تانىلعان, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قايتىس بولعان قاتىسۋشىسىنىڭ, پارتيزاننىڭ, استىرتىن ارەكەت ەتۋشiنىڭ, «لەنينگرادتى قورعاعانى ءۇشiن» مەدالiمەن نەمەسە «قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىنى» بەلگiسiمەن ناگرادتالعان ازاماتتىڭ ەكىنشى رەت نەكەگە تۇرماعان جۇبايى (زايىبى);

3) 1988 – 1989 جىلدارى چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنداعى اپاتتىڭ سالدارلارىن جويۋعا قاتىسۋشىلار قاتارىنداعى, قونىس اۋدارۋ كۇنى قۇرساقتا بولعان بالالاردى قوسا العاندا, وقشاۋلاۋ جانە كوشىرۋ ايماقتا­رىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا قونىس اۋدارىلعان ء(وز ەركىمەن كەتكەن) ادامدار;

4) 1979 جىلعى 1 جەلتوقسان – 1989 جىل­عى جەلتوقسان ارالىعىنداعى كەزەڭدە اۋعان­ستانعا جانە ۇرىس قيمىلدارى جۇر­گىزىلگەن باسقا دا ەلدەرگە جۇمىسقا جiبەرiل­گەن جۇ­مىسشىلار مەن قىزمەتشiلەر;

5) بۇرىنعى كسر وداعى مەملەكەتتىك قاۋiپسiزدiك كوميتەتiنiڭ اۋعانستان اۋماعىندا ۋاقىتشا بولعان جانە كەڭەس اسكەرلەرiنiڭ شەكتەۋلى كونتينگەنتىنىڭ قۇرامىنا ەنبەگەن جۇمىسشىلارى مەن قىزمەتشiلەرi.

ەسكەرتپە. وسى باپتىڭ 1) تارماقشاسىنىڭ ماق­ساتىندا الەۋمەتتىك قولداۋعا قۇقىق بەرi­لەتiن وتباسى مۇشەلەرi مىنالار بولىپ تابىلادى:

قازا تاپقان (حابار-وشارسىز كەتكەن, قايتىس بولعان) ادامنىڭ اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا مەملەكەتتiك الەۋمەتتiك جاردەماقى تولەنەتiن بالالارى مەن باسقا دا اسىراۋىنداعىلارى;

ۇلى وتان سوعىسىندا قازا تاپقان (قايتىس بولعان, حابار-وشارسىز كەتكەن) جاۋىنگەر­لەردىڭ اتا-انالارى جانە ەكىنشى رەت نەكەگە تۇرماعان جەسىرلەرى; ەكىنشى رەت نەكەگە تۇرما­عان زايىبى (جۇبايى).

9-باپ. ارداگەرلەردىڭ مارتەبەسiن بەلگىلەۋ

ارداگەرلەردىڭ مارتەبەسi وسى زاڭعا سايكەس ايقىندالادى جانە ۇلى وتان سوعىسى جىل­دارىندا, بۇرىنعى كسر وداعىن قورعاۋ بو­يىنشا ۇرىس وپەراتسيالارى كەزiندە, باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىل­دارى كەزىندە مايدانداعى ارمياعا, چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنداعى اپاتتىڭ جانە ازاماتتىق نەمەسە اسكەري ماقساتتاعى وبەك­تiلەردەگi باسقا دا رادياتسيالىق اپات­تار مەن اۆاريالاردىڭ سالدارلارىن جويۋعا قا­تىسۋدى, سونداي-اق يادرولىق سىناق­تارعا تiكە­­لەي قاتىسۋدى راستايتىن انىق­تاما­لاردىڭ, اسكەري بيلەتتەردiڭ جانە وزگە دە قۇ­جات­­تاردىڭ, جارالانۋ, مۇگەدەكتiك تۋرا­لى انىقتامالاردىڭ, سوت-مەديتسينالىق قورى­تىندىلاردىڭ نەگiزiندە بەلگىلەنەدى.

ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە وسى قۇجاتتاردىڭ نەگiزiندە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى قورعانىس مينيسترلiگiنiڭ ورگاندارى ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرىنىڭ كۋالiگiن بەرەدi. قالعان ارداگەرلەرگە جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىن (جاردەماقىلار) الۋ­شى كۋالىگىنە بەلگi قويىلادى.

10-باپ. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەر­لەرىن الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى

ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە مى­ناداي الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسى­نىلادى:

1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنا­ماسىنا سايكەس ارناۋلى مەملەكەتتىك جار­دەماقى تولەۋ;

2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە كورسەتەتىن اقشالاي نەمەسە زاتتاي تۇردەگى الەۋمەتتىك كومەك;

3) ەگەر ولار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىنا سايكەس تۇرعىنجايعا مۇقتاج دەپ تانىلسا جانە بۇرىن تۇرعىن­جايدى بiرiنشi كەزەكتە الۋ قۇقىعىن پايدا­لانباعان بولسا, جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگان­دار­دىڭ, ۇيىمداردىڭ بىرجولعى بiرiنشi كەزەكتە تۇرعىنجايمەن قامتاماسىز ەتۋi;

4) جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشiن جەر ۋچاسكە­لەرiن بىرجولعى بiرiنشi كەزەكتە الۋ;

5) كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ ۇيلە­رiندەگi وزدەرi تۇراتىن تۇرعىنجايلاردى قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي زاڭنا­ماسىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن مەن­شiك­كە بەرۋ ( ۇلى وتان سوعىسىنىڭ تۇرعىن­جاي بەرىلگەن ارداگەرى قايتىس بولعان جاعدايدا, ونى وتەۋسىز الۋ قۇقىعى ونىڭ وتباسى مۇشە­لەرىنە وتەدى);

6) امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەك كورسەتەتىن ۇيىمداردا ارتىقشىلىقپەن قىز­مەت كورسەتۋ جانە اۋرۋحاناعا كەزەكتەن تىس جاتقىزۋ;

7) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىندا ايقىندالاتىن تارتiپپەن بiلiكتi مەديتسينالىق كومەك الۋ;

8) پروتەزدەرمەن ء(تىس پروتەزدەرىنەن باسقا) جانە پروتەزدىك-ورتوپەديالىق بۇيىمدارمەن تەگىن قامتاماسىز ەتۋ;

9) ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى جۇ­مىس iستەپ جۇرگەن كەزiندە تىركەلگەن ەم­حانا­­لاردى زەينەتكەرلiككە شىققان كەزدە دە پايدالانۋ قۇقىعى;

10) ارناۋلى الەۋمەتتىك كورسەتىلەتىن قىز­مەتتەردىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىن ءبىرىن­شى كەزەكتە الۋ;

11) بارلىق بايلانىس قىزمەتiن كەزەكتەن تىس پايدالانۋ قۇقىعى;

12) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سالىق زاڭناماسىنا سايكەس جەڭiلدiكتi سالىق سالۋ.

ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قايتىس بولعان جالعىزiلiكتi ارداگەرلەرىن جەرلەۋدى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق قىزمەتتەرى سالت-جورالار راسiمدەرiن ورىنداي وتىرىپ جۇزەگە اسىرادى. وتباسى مۇشەلەرىنە نە ۇلى وتان سوعى­سىنىڭ قايتىس بولعان ارداگەرىن جەر­لەۋدى جۇزەگە اسىرعان ادامعا قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس جەرلەۋگە ارنالعان بىرجولعى تولەم تولەنەدى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ مۇگەدەكتەرىنە مۇگەدەكتi وڭالتۋدىڭ جەكە باعدارلاماسىنا ساي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىنا سايكەس قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسىنىلادى. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, «حالىق قاhارمانى», سوتسياليستiك ەڭبەك ەرi اتاقتا­رىنا يە بولعان, ءۇش دارەجەلi داڭق وردەنiمەن, «وتان» وردەنiمەن ناگرادتالعان ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشىلارعا اسكەري قۇرمەت كور­سەتىلە وتىرىپ, تەگiن جەرلەۋ جانە قابiر­لەرi­نiڭ باسىنا قۇلپىتاس ورناتۋ قۇقىعى بەرىلەدى.

11-باپ. باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋما­عىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ ارداگەر­لەرىن, سونداي-اق جەڭiلدiكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تە­ڭەس­تiرiلگەن ارداگەرلەردى الەۋمەتتىك قول­داۋ شارالارى

باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ ارداگەرلەرىنە, سونداي-اق جەڭiلدiكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستiرiلگەن ارداگەرلەرگە مى­ناداي الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسى­نىلادى:

1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىنا سايكەس ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى تولەۋ;

2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە كورسەتەتىن اقشالاي نەمەسە زاتتاي تۇردەگى الەۋمەتتىك كومەك;

3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىنا سايكەس جەرگiلiكتi اتقارۋشى ور­گانداردىڭ تۇرعىنجايمەن قامتاماسىز ەتۋى;

4) جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشiن جەر ۋچاس­كەلەرiن بىرجولعى بiرiنشi كەزەكتە الۋ;

5) امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەك كورسەتەتىن ۇيىمداردا ارتىقشىلىقپەن قىز­مەت كور­سەتۋ جانە اۋرۋحاناعا كەزەكتەن تىس جات­قىزۋ;

6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىندا ايقىندالاتىن تارتiپپەن بiلiكتi مەديتسينالىق كومەك الۋ;

7) ارداگەرلەر جۇمىس iستەپ جۇرگەن كەزىندە تىركەلگەن ەمحانالاردى زەينەتكەرلiككە شىققان كەزدە دە پايدالانۋ قۇقىعى;

8) ارناۋلى الەۋمەتتىك كورسەتىلەتىن قىز­مەت­تەردىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىن ءبىرىنشى كەزەكتە الۋ;

9) ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن الۋعا, سونداي-اق جوعارى ءبىلىمدى كادرلار دايارلاۋعا مەملە­كەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى بويىنشا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ قۇرامىنا قابىلداۋعا كونكۋرس وتكىزۋ كەزىندە بالدارى تەڭ بولعان جاعدايدا ارتىقشىلىقتى قۇقىق;

10) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىم­نەن كەيىنگى جانە جوعارى ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ءتۇسۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىن مولشەردە قابىلداۋ كۆوتاسى كوزدەلەدى;

11) بارلىق بايلانىس قىزمەتiن كەزەكتەن تىس پايدالانۋ قۇقىعى;

12) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سالىق زاڭناماسىنا سايكەس جەڭiلدiكتi سالىق سالۋ.

باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ قايتىس بولعان جالعىزiلiكتi ارداگەرلەرىن جانە جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستiرiلگەن قايتىس بولعان جالعىزiلiكتi ارداگەرلەردى جەرلەۋدى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق قىزمەتتەرى سالت-جورالار راسiمدەرiن ورىنداي وتىرىپ جۇزەگە اسىرادى. وتباسى مۇشەلەرىنە نە باسقا مەملەكەت­تەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنىڭ قايتىس بولعان ارداگەرىن جانە جەڭىلدىكتەر بويىنشا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە تەڭەستiرiلگەن ارداگەردى جەرلەۋدى جۇزەگە اسىرعان ادامعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس جەرلەۋگە ارنالعان بىرجول­عى تولەم تولەنەدى. وسى زاڭنىڭ 6-بابىنىڭ 2) تارماقشاسىندا اتالعان ارداگەرلەرگە مۇگەدەكتi وڭالتۋدىڭ جەكە باعدارلاماسىنا ساي قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسىنىلادى.

12-باپ. ەڭبەك ارداگەرلەرىن الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى

ەڭبەك ارداگەرلەرىنە مىناداي الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسىنىلادى:

1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىنا سايكەس ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى تولەۋ;

2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە كورسەتەتىن اقشالاي نەمەسە زاتتاي تۇردەگى الەۋمەتتىك كومەك;

3) جۇمىس iستەپ جۇرگەن كەزىندە تىركەلگەن ەمحانالاردى زەينەتكەرلiككە شىققان كەزدە دە پايدالانۋ قۇقىعى;

4) بارلىق بايلانىس قىزمەتiن كەزەكتەن تىس پايدالانۋ قۇقىعى;

5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سالىق زاڭناماسىنا سايكەس جەڭiلدiكتi سالىق سالۋ.

وتباسى مۇشەلەرىنە نە قايتىس بولعان ەڭبەك ارداگەرىن جەرلەۋدى جۇزەگە اسىرعان ادامعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدا­رىنا سايكەس جەرلەۋگە ارنالعان بىرجولعى تولەم تولەنەدى.

13-باپ. وسى زاڭنىڭ كۇشi قولدانىلاتىن باسقا دا ادامداردى الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى

وسى زاڭنىڭ كۇشi قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدارعا مىناداي الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسىنىلادى:

1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنا­ماسىنا سايكەس ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەم­اقى تولەۋ;

2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە كورسەتەتىن اقشالاي نەمەسە زاتتاي تۇردەگى الەۋمەتتىك كومەك;

3) جۇمىس iستەپ جۇرگەن كەزiندە تىركەلگەن ەمحانالاردى زەينەتكەرلiككە شىققان كەزدە دە پايدالانۋ قۇقىعى.

14-باپ. قازا تاپقان اسكەري قىزمەت­شى­لەردىڭ وتباسىلارى ءۇشىن قوسىمشا الەۋ­مەتتىك قولداۋ شارالارى

وسى زاڭنىڭ 8-بابىنىڭ 1) تارماق­شاسىندا سانامالانعان قازا تاپقان اسكەري قىز­مەتشىلەردىڭ وتباسىلارىنا مىناداي قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسى­نىلادى:

1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىنا سايكەس ولار تۇرعىنجايعا مۇقتاج دەپ تانىلعان جاعدايدا, جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگانداردىڭ تۇرعىنجايمەن قام­تاماسىز ەتۋi;

2) امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەك كور­سەتەتىن ۇيىمداردا ارتىقشىلىقپەن قىز­مەت كورسەتۋ جانە اۋرۋحاناعا كەزەكتەن تىس جاتقىزۋ;

3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىندا ايقىندالاتىن تارتiپپەن بiلiكتi م­ەدي­تسينالىق كومەك الۋ;

4) ارناۋلى الەۋمەتتىك كورسەتىلەتىن قىز­مەت­تەردىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىن ءبىرىنشى كەزەكتە الۋ;

5) جەرلەنگەن جەرگە تەگiن بارۋعا جانە كەرى قايتۋعا (بiراق ءۇش ادامنان اسپايدى), سونداي-اق اسكەري قىزمەتشi قايتىس بولعان كۇننەن باستاپ التى اي ىشىندە وتباسى تاڭداعان تۇرعىلىقتى جەرiنە تەگىن جول جۇرۋگە قۇقىق;

6) قايتىس بولعان (قازا تاپقان) اسكەري قىزمەتشiنى تەگىن جەرلەۋ ءوزiنiڭ سوڭعى قىزمەت وتكەرگەن ورنى بويىنشا جۇزەگە اسىرى­لادى (بەيبiت ۋاقىتتا اسكەري (ازاماتتىق) بو­رىشىن وتەۋ كەزiندە قازا تاپقان نەمەسە جالپى اۋرۋدان قايتىس بولعان اسكەري قىز­­مەتشiنiڭ ءمايiتiن وتباسىنىڭ قالاۋى بويىنشا باسقا جەرلەۋ (قايتا جەرلەۋ) ورىن­دارىنا تاسىمالداۋ قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى قورعانىس مينيسترلiگiنiڭ, Iشكi iستەر مينيسترلiگiنiڭ, ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك كومي­تەتiنiڭ جانە مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمە­تىنىڭ شەشiمi بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن).

اۋعانستاندا جانە ۇرىس قيمىلدارى جۇرگiزiلگەن باسقا مەملەكەتتەردە, سونداي-اق اسكەري مiندەتتiلەر جيىندارىنا شاقىرىلعان قازا تاپقان (قايتىس بولعان) اسكەري قىزمەت­شiلەردiڭ, iشكi iستەر ورگاندارىنىڭ باسشى جانە قاتارداعى قۇرامى ادامدارىنىڭ وتباسىلارىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگiلەنگەن مولشەرلەردە بiرجولعى جاردەماقى تولەنەدi. اۋعانستانداعى ۇرىس قيمىلدارىندا قازا تاپقان نە سول كەزەڭدە جارالانۋدىڭ, كونتۋزيا الۋدىڭ, مەرتىگۋدىڭ نەمەسە اۋرۋعا شالدىعۋدىڭ سالدارىنان قايتىس بولعان اسكەري قىزمەتشiلەردiڭ جۇبايلارىنا نە اسىراۋىندا اتالعان اسكەري قىزمەتشiلەردiڭ بالالارى بار باسقا ادامدارعا جۇمىس ور­نى­نان بالالارىمەن بiرگە دەمالۋ ءۇشiن دەمالىس ۇيلەرi مەن پانسيوناتتارعا جول­دامالارمەن, سونداي-اق اتالعان اسكەري قىز­مەتشiلەردiڭ بالالارى ءۇشiن بالالاردى ساۋىقتىرۋ مەكەمەلەرiنە جولدامالارمەن ارتىقشىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ۇسىنىلادى. وتباسىلارى وسى زاڭ بويىنشا الەۋمەت­تىك قولداۋ شارالارىنا قۇقىعى بار جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا مەملەكەتتiك الەۋمەتتiك جاردەماقىلار الاتىن گەنەرالداردىڭ, ادميرالداردىڭ جانە اسكەري قىزمەتشiلەر قاتارىنداعى زەينەت­كەرلەردiڭ جۇبايلارىنا «اسكەري قىزمەت جانە اسكەري قىزمەتشiلەردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا بەلگiلەنگەن تيiستi جەڭiلدiكتەرگە قۇقىعى ءومىر بويى ساقتالادى.

15-باپ. الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن قارجىلاندىرۋ

وسى زاڭدا كوزدەلگەن الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن قارجىلاندىرۋ مەملەكەتتىك بيۋدجەت قاراجاتى جانە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا تىيىم سالىنباعان وزگە دە كوزدەردىڭ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.

16-باپ. الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن ۇسىنۋدى توقتاتا تۇرۋ جانە توقتاتۋ

وسى زاڭدا كوزدەلگەن الەۋمەتتىك قول­داۋ شارالارىن ۇسىنۋ وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن ادام سوت تاعايىنداعان باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۇرiندەگى قىلمىستىق جازاسىن وتەۋ كەزەڭىندە توقتاتىلا تۇرادى. وسى زاڭدا كوزدەلگەن الەۋمەتتىك قولداۋ شا­رالارىن ۇسىنۋ وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدا­نىلاتىن ادامدار قايتىس بولعان كۇننەن باستاپ توقتاتىلادى.

17-باپ. جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ قۇقىقتارى

جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندار, ۇيىمداردىڭ باسشىلارى ءوز قۇزىرەتتەرى شەگىندە قوسىمشا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن جانە ەمدەلۋگە جول ءجۇرۋ (ەكى جاققا), سونداي-اق ارداگەرلەرگە جانە وسى زاڭنىڭ كۇشى قولدانىلاتىن باسقا دا ادامدارعا ماتەريالدىق جانە باسقا دا كومەك تۇرلەرىن كورسەتۋ بويىنشا جەڭىلدىكتەردى بەلگىلەي الادى.

18-باپ. وسى زاڭدى قولدانىسقا ەنگىزۋ ءتارتىبى

وسى زاڭ العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. « ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرiنە جانە سولارعا تەڭەستiرiلگەن ادامدارعا بەرiلەتiن جەڭiلدiكتەر مەن ولاردى الەۋمەتتiك قورعاۋ تۋرالى» 1995 جىلعى 28 ساۋiردەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ جارشىسى, 1995 ج., №6, 45-قۇجات; №14, 98-قۇجات; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 1997 ج., №7, 79-قۇجات; №12, 184-قۇجات; 1999 ج., №8, 247-قۇجات; №23, 925-قۇجات; 2004 ج., №23, 142-قۇجات; 2007 ج., №10, 69-قۇجات; №20, 152-قۇجات; 2011 ج., №1, 3-قۇجات; №16, 129-قۇجات; 2012 ج., №5, 41-قۇجات; 2014 ج., №16, 90-قۇجات; 2018 ج., №14, 42-قۇجات) كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن.

 

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ

 

نۇر-سۇلتان, اقوردا, 2020 جىلعى 6 مامىر

№ 322-VI قرز

سوڭعى جاڭالىقتار