ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ جاقىندا وتكەن ۆەدومستۆونىڭ اپپاراتتىق كەڭەسىندە قىركۇيەككە دەيىن جاڭا وقۋ جىلىنىڭ ۆيدەوساباقتارىن تۇسىرە بەرۋدى تاپسىردى. ءيا, بۇل ىسپەن مينيسترلىك جانىنداعى ءتيىستى اكادەميا اينالىسا جاتار. بىراق ءبىزدى تولعاندىراتىنى – توتەنشە توقسان وسىمەن اياقتالۋى مۇمكىن بە؟ مينيستر قىركۇيەكتەگى شارۋانى الدىن الا ويلاستىرىپ وتىر, ال جاڭا وقۋ جىلىنان بۇرىن تۇرعان ماڭىزدى ماسەلە – الداعى ماۋسىمدا وتەتىن ۇبت قالاي بولماق؟
ونلاين ءوتىنىم 10 مامىر اياقتالادى
انگەلينا مەلنيكوۆا بيىل قوستاناي وبلىسىنىڭ كەڭارال اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتى بىتىرەدى. قازىرگى تاڭدا ۇبت-عا قىزۋ دايىندىق ۇستىندە. ول جاقىندا ۇبت-عا ءوتىنىشىن وتكىزدى. انگەلينا ءوتىنىشىن بۇرىنعى مەكتەپ تۇلەكتەرىندەي ءداستۇرلى تۇردە ەمەس, ۇيدە ءارى تەلەفونمەن-اق تاپسىرىپ قويدى. ويتكەنى جاڭا ءتارتىپ سولاي. ء«بىز ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ سايتىنا كىرىپ, ءوتىنىش تولتىرۋ باتىرماسىن باستىق. كوپ قۇجات تا سۇرالمايدى ەكەن, جەكە كۋالىگىمدى ۆيدەوقوڭىراۋمەن بايلانىسقان وپەراتورعا كامەرادان كورسەتتىم. ال ءوتىنىشتىڭ تولەماقىسىن بانكومات ارقىلى جىبەردىك. وتە ىڭعايلى», دەيدى انگەلينا.
ءيا, بيىلعى ۇبت بۇرىنعىدان وزگەرەك بولىپ تۇر. ونى ءوتىنىش تاپسىرۋ ءتۇرىنىڭ وزگەرگەنىنەن-اق بايقاۋعا بولادى. ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىسۋ ءۇشىن وتىنىشتەر ونلاين قابىلدانىپ جاتىر. ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ (ۇتو) ديرەكتورى ديدار سماعۇلوۆ: ء«بىز وتىنىشتەردى ونلاين قابىلداۋدى وتكەن جىلدان باستادىق. دەگەنمەن ەلىمىزدەگى ورىن العان توتەنشە جاعداي بۇل باعىتتاعى جۇمىسىمىزدى تەزدەتتى دەسەك بولادى. ۇتو ۇبت-عا قاتىساتىنداردان بىردە-ءبىر قۇجاتتى تالاپ ەتپەۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرىپ, ونى قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ازىرلەدى. سونىڭ ءبىرى – Digital ID قوسىمشاسى ارقىلى ونلاين تۇردە تسيفرلىق سايكەستەندىرۋدەن ءوتۋ. ياعني تولقۇجاتى مەن بەت-الپەتىن جوعارىدا اتالعان قوسىمشا ارقىلى ونلاين تۇردە سايكەستەندىرۋدەن وتكىزۋ قاجەت. قاڭتار ايىندا قاناتقاقتى جوبا جاقسى ناتيجە كورسەتىپ, 700-گە جۋىق, ال ناۋرىز ايىنداعى ۇبت-عا 7 مىڭنان اسا ءوتىنىش ونلاين تۇردە قابىلداندى», دەدى.
ماۋسىمداعى ۇبت-عا ونلاين وتىنىشتەر 10 مامىر ساعات 23:59-عا دەيىن ent2020.testcenter.kz سايتىندا قابىلدانادى. تالاپكەرلەر ءوتىنىشتى تاپسىرۋ ءۇشىن ءبىر نارسەنى ەسكەرگەنى ءجون: 18 جاسقا تولماعان تۇلعالاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىن جيناۋعا جانە وڭدەۋگە كەلىسىمدى ولاردىڭ زاڭدى وكىلدەرى بەرەدى. ەگەر ءوتىنىش بەرۋشى تەحنيكالىق اقاۋلارعا كەزىكسە, ۇتو-نىڭ 8 8000 80 71 77 ءنومىرى بويىنشا Call-ورتالىعىنا حابارلاسىپ, كومەك سۇراي الادى. سونىمەن قاتار info@testcenter.kz قولداۋ قىزمەتى ارقىلى حات جولداۋعا بولادى. قوسا كەتەيىك, ۇبت-عا ءوتىنىشتى بيىلعى جانە وتكەن جىلدارداعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەرى, كوللەدج تۇلەكتەرى, سونداي-اق قازاقستان ازاماتى بولماعانىمەن ۇلتى قازاق تۇلعالار, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىن شەتەلدە اياقتاعان ازاماتتار تاپسىرا الادى.
وسى ورايدا «ۇبت-عا تولەمدى قالاي جاساۋعا بولادى؟» دەگەن سۇراق تۋاتىنى زاڭدى. تولەمنىڭ ەكى ءتۇرى قاراستىرىلعان: Kaspi قوسىمشاسى نەمەسە باسقا بانكتەردىڭ كارتاسى ارقىلى. «ەگەر ءسىز تولەمدى سايتتاعى تىركەۋگە دەيىن جاساساڭىز, وندا تولەم تۇبىرتەگىن جوو-داعى تەحنيكالىق حاتشىلارعا تاپسىراسىز. تولەم قابىلدانادى. تولەم 2242 تەڭگەنى قۇرايدى», دەيدى ۇتو.
بيىلعى IV توقسان باعدارلاماسىنان سۇراق بولمايدى
ۇبت سۇراقتارى مەكتەپ باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە مەڭگەرىلەتىن نەگىزگى تاقىرىپتاردى قامتيتىنى بەلگىلى. بىراق ۇتو جاقىندا 2020 جىلعى ۇبت-دا پايدالانىلاتىن سۇراقتاردا IV توقسان باعدارلاماسىنىڭ بولمايتىنىن مالىمدەدى. كوپ ادام «بۇل دا توتەنشە توقساننان تۋعان ءتارتىپ» ەكەن دەپ وي ءتۇيۋى مۇمكىن. بىراق ۇتو مۇنداي شەشىمگە كەلۋدىڭ سەبەبىن ءبىتىرۋشى سىنىپتى سوڭعى توقساندا نەگىزىنەن بۇرىنعى وتكەندەردى قايتالايتىنىمەن جانە جاڭا تاقىرىپتاردىڭ تىم از ەكەنىمەن بايلانىستىردى.
ۇتو-نىڭ ديرەكتورى د.سماعۇلوۆ وسىنداي قادام جاساماس بۇرىن مامانداردىڭ تەست تاپسىرمالارى مازمۇنىن ەگجەي-تەگجەيلى تالداعانىن ايتادى. ء«بىز قاشىقتان وقۋعا كوشۋ ۇبت-عا دايىندىق جاعدايىنا اسەر ەتپەيدى دەپ ەسەپتەيمىز, ونىڭ ۇستىنە ۇبت سۇراقتارى ءتورتىنشى توقساننىڭ تاقىرىپتارىن ەمەس, جالپى مەكتەپ باعدارلاماسىن قامتيدى. ايتپاقشى سوڭعى جىلدارى فاكتولوگيالىق ماتەريالدى جاتتاۋ مەن ەستە ساقتاۋعا ەمەس, فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىققا بايلانىستى سۇراقتاردىڭ ۇلەسى ارتىپ كەلەدى», دەدى ول. سوندىقتان تالاپكەرلەرگە سۇراقتاردى جاتتاۋدان گورى مەكتەپ باعدارلاماسىنداعى نەگىزگى تاقىرىپتاردى قايتالاپ جاتتىققان ءجون سەكىلدى.
ۇبت سىناعىن تەگىن تاپسىرىپ جاتىر
بىلتىردان باستاپ ۇبت-نى 1 وقۋ جىلىنىڭ ىشىندە 4 رەت تاپسىرۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. بۇل دا ۇمىتكەرلەردى پسيحولوگيالىق كۇيزەلىسكە تۇسۋدەن ساقتاپ, بىرنەشە مارتە تاپسىرۋ ارقىلى تەستىلەۋگە بويىن ۇيرەتۋ ماقساتىندا قاراستىرىلعان بولاتىن. ءارى بۇعان دەيىن ۇبت سىناعىن تاپسىرۋ اقىلى, ياعني 260 تەڭگە تۇراتىن. ەندى تالاپكەرلەر ونى ونلاين رەجىمدە تەگىن تاپسىرا الادى.
ناۋرىزداعى ۇبت سىناعى پاندەميا پروبلەماسىنا بايلانىستى كەيىنگە قالدىرىلعاندا ۇتو-نىڭ ديرەكتورى د.سماعۇلوۆ: «117 مىڭ تۇلەككە ارنالعان جاقسى جاڭالىق: testcenter.kz سايتىمىزدا ۇبت-نىڭ ونلاين بايقاۋ سىناقتارىن تەگىن ەتتىك. بۇعان قوسا, تەستتەر بازاسىن ماكسيمالدى تۇردە جاڭارتىپ, ءار پاننەن 70 بىرەگەي نۇسقا ەنگىزدىك», دەپ سۇيىنشىلەگەن ەدى. مىنە, قازىرگى تاڭدا ورتالىقتىڭ مالىمدەۋىنشە, وقۋشىلار سىناما تەستىلەرىن بەلسەندى پايدالانىپ وتىر.
ايتپاقشى تالاپكەرلەر كەيىنگە شەگەرىلگەن ناۋرىزداعى ۇبت-نىڭ قاشان وتكىزىلەتىنىن بىلۋگە اسىعىپ ءجۇر. بۇل سۇراققا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ: «ناۋرىزداعى ۇبت-نى مامىردىڭ سوڭىنا قويۋىمىز مۇمكىن. بىراق بۇل دا ەلدەگى جاعدايدىڭ وڭالۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. ال ەگەر پاندەميا پروبلەماسى وزەكتى بولىپ قالا بەرسە, ينفەكتسيا ءورشىپ تۇرسا, وندا ماۋسىمداعى نەگىزگى ۇبت-دان وتە الماي قالعان تالاپكەرلەر ءۇشىن تامىزدا ۇيىمداستىرامىز. بۇل ولارعا ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اقىلى بولىمىنە ءتۇسۋ ءۇشىن تاعى دا تەست تاپسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ جاۋاپ بەردى.
قاۋىپسىزدىك قالاي بولماق؟
ءبىز قاۋىپسىزدىك دەپ پاندەميا كەزىندە تەست تاپسىرۋ جايىن ءسوز ەتىپ وتىرمىز. ويتكەنى قانداي جاعداي بولسىن, مينيسترلىك ماۋسىمداعى نەگىزگى ۇبت-نىڭ كەيىنگە شەگەرىلمەيتىنىن حابارلادى. ورتالىق باسشىسى د.سماعۇلوۆ كارانتين الىنباسا, ماۋسىمداعى ۇبت-نى وتكىزۋدىڭ بالاما نۇسقاسى ازىرلەنىپ جاتقانىن جەتكىزدى. بۇل قانداي نۇسقا؟ ء«بىز مۇنداي جاعدايدا بالالاردىڭ اراسىندا 2 مەترلىك اراقاشىقتىقتى ۇستانامىز. وعان قوسا ماسكانىڭ, سانيتايزەرلەردىڭ, كۆارتستىڭ, تازارتۋ جۇمىستارىنىڭ, تەرموباقىلاۋ سىندى قاۋىپسىزدىك شارالارىنا باسا نازار اۋدارامىز. جاعداي ۋشىعاتىن بولسا, ودان دا كوپ اراقاشىقتىقتى ۇيىمداستىرامىز», دەدى ۇتو-نىڭ باسشىسى.
وسى رەتتە اتا-انالار دا توسىن تەستىلەۋ تالاپتارىن, ونداعى پاندەميانى ءورشىتۋدىڭ الدىن الۋ شارالارىن ساقتاۋدى وتباسىندا بالاعا دا كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋى كەرەك-اق. سەبەبى جىلداعى ۇبت-دان كىرۋ كەزەگىنىڭ سىعىلىسقان جايدايدا وتەتىنىن, ءبىرىن-ءبىرى يتەرىسىپ, عيماراتقا ەنتەلەيتىنىن, قانشاما مىڭ تالاپكەرلەرگە اتا-انالاردىڭ قوسىلىپ ادام قاتارىن كوبەيتەتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. سول سەبەپتى اتا-انالاردىڭ تۇسىنىستىگى جانە بالالارىنا ءمان-جايدى ءتۇسىندىرۋى اسا ماڭىزدى.
«توتەنشە» تەستىلەۋ – جاڭا مۇمكىندىك
بيىلعى توتەنشە جاعداي 2020 جىلعى تالاپكەرلەرگە جاڭا مۇمكىندىكتەردى سىيلاپ وتىر. ماسەلەن, سوڭعى سىنىپ وقۋشىلارى بيىل كەشەندى اتتەستاتتاۋ ەمتيحاندارىنان بوساتىلدى. ياعني اتتەستاتقا پاندەر بويىنشا جىلدىق قورىتىندى باعالارى قويىلادى. مۇنىڭ ءوزى – مۇمكىندىك. سەبەبى كەشەندى ەمتيحان تاپسىرۋ دا وقۋشىعا سالماق سالادى, ويىن بولەدى. دەمەك, ولاردىڭ ءبىر جۇگى جەڭىلدەدى. وعان توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى جوعارىدا جازعان تەستىلەۋ سىناعىن تەگىن تاپسىرۋعا بەرىلگەن مۇمكىندىكتى قوسىڭىز. الاڭداپ ءجۇرىپ وقىعان IV توقسان باعدارلاماسىنان ۇبت-دا سۇراقتاردىڭ كەلمەيتىنى تاعى بار. بۇعان قوسا جىلداعى قالىپتاسقان,تالاپكەرلەر ۇيرەنگەن تەستىلەۋدىڭ فورماتى وزگەرگەن جوق. سوندىقتان تالاپكەرلەر جاڭا مۇمكىندىكتەرگە تولى توتەنشە جاعدايداعى تەستىلەۋگە دايىندىقتا لايىقتى ناتيجەگە قول جەتكىزەدى دەپ سەنەمىز.