قابىرى جەتپىس جىلدان كەيىن تابىلدى

­­سوعىس بالالارى… اكەدەن ەرتە قالعان ولار تاعدىردىڭ تەپە­رىشىن كورىپ, ومىردە كوپ نار­سەدەن قاعىلدى. سوعىس كەزىن­دە بالا­لىعىمىز ۇرلان­عان ءبىزدىڭ دە قازىر الدىمىز سەكسەنگە كەلىپ قالدى.

اكەم عوسمانيا دۇرماعام­بەتوۆ 1907 جىلى قاراعاندى وبلىسى قارقارالى اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. اجەمنىڭ اي­تۋىنشا, اكەمىز اقىلدى, كوپ­تىڭ قامىن ويلاعان, مەيى­رىمدى دە ەڭبەكقور جان بولعان. جاس­تايىنان ەڭبەككە ەرتە ارالاسىپ, سوعىستىڭ الدىندا بالقاشمىس زاۋىتىندا جۇمىس ىستەگەن ەكەن.

1941 جىلى اكەمدى قار­قارا­لىنىڭ اسكەري كوميس­ساريا­تىنان وتان قورعاۋعا شاقىرعاندا مەن 2 جاستا عانا بولىپپىن. 9 جاسار اعام داۋلەتحان مەن 5 جاس­تاعى اپام ماعيرا ۇشەۋمىز انام مالعيانىڭ قولىندا قال­­دىق. انام سوعىسقا كەتكەن ازا­مات­تاردىڭ ورنىنا كولحوزعا جۇمىس­قا كىرىپ, بالالارىن اسىراۋ ءۇشىن كوپ جىل ايانباي ەڭبەك ەتتى.

رەسەي فەدەراتسياسى قور­­عانىس مينيسترلىگىنىڭ باس ءارحيۆىنىڭ رەسمي دەرەكتەرى بويىنشا اكەم عوسمانيا دۇرماعامبەتوۆ 57-ارميانىڭ 156-شى اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ قۇرا­مىندا سوعىسقان. 1942 جىل­دىڭ قازان ايىنا دەيىن ۇيىنە حات جازىپ تۇرعان اكەمىز سول جىلدىڭ 20 قازانىندا بىرنەشە ايعا سوزىلعان داڭقتى ستالينگراد تۇ­بىندەگى شايقاستا ەرلىكپەن قا­زا تاپتى. بولشيە چاپۋرنيكي اۋى­­لىنىڭ باۋىرلاستار بەيى­تىن­دە 57-ءشى ارميانىڭ جاۋىن­گەرلەرىمەن بىرگە جەرلەنگەن. تا­ريح­تاعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, اكەم مايداننىڭ ەڭ قاۋىپتى اۋماق­تارىنىڭ بىرىندە سوعىسقان ەكەن.

ستالينگرادتى بەتكە العان گەرمانيا مەن ونىڭ وداقتاستارى اسكەرى قارۋ-جاراقتىڭ بارلىق تۇرى­مەن تولىق جاراقتالعان. ستا­­لينگراد شايقاسى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ بارىسىندا ۇلكەن بەتبۇرىستىڭ باستالۋىنا جول اشقان شايقاس بولدى. نەمىس-فاشيست اسكەرلەرىنىڭ ستالينگراد تۇبىندەگى جەڭىلىسى نەمىس حالقىنا مورالدىق جا­عى­نان ۇلكەن سوققى بولدى. سول ستالينگرادتى قورعاۋ ءۇشىن مەنىڭ اكەم دە سوڭعى دەمى قالعان­شا شايقاسىپ, تەڭدەسى جوق با­تىر­لىق كورسەتكەن. جاۋعا قاس­قايىپ قارسى تۇرىپ, جەڭىستى جاقىن­داتۋعا ۇلەسىن قوستى.

ارادا 70 جىل وتكەندە بالالارىم نازگۇل مەن باقىتتى ەرتىپ ۆولگوگراد وبلىسى بول­شيە چاپۋرنيكي اۋىلىنا, اكەم­نىڭ جەرلەنگەن جەرىنە بارىپ قايت­تىم. قابىرىنە تۋعان جەردىڭ ءبىر ۋىس توپىراعىن سالدىق. وسى­لاي­شا كوپتەن بەرى ويىمدا جۇر­گەن ۇلكەن ءبىر شارۋانى ءبىتىرىپ, كو­ڭىلىم جايلانىپ قالدى. بار­عان جەرىمىزدە جىلىۇشىراي قار­سى العان جەرگىلىكتى حالىققا, بە­يىت­­كە قاراپ, كۇتىم جاساپ جۇر­­­گەن مەكتەپ وقۋشىلارىنا ري­زا­­شى­­لىعىمىزدى بىلدىردىك. بو­ل­شيە چاپۋرنيكي اۋىلىنىڭ ۇلى جەڭىس­تىڭ 70 جىلدىعىنا وراي ۇيىم­­داستىرعان سوعىس اردا­گەر­لەر­ىنە ارنالعان پارادىنا قا­تىس­تىق.

بالالارىم مەن نەمەرە­لە­رىمنىڭ ەسىندە سوعىس دالاسىنان قايتپاي قالعان اكەمنىڭ بەينەسى ەر­جۇ­رەك جاۋىنگەر رەتىندە ماڭگى قالا­تىنىنا سەنەمىن. بەيبىت زا­مان­نىڭ ورناۋىنا ۇلكەن ۇلە­سىن قوس­قان مايدانگەرلەردى جاس ۇرپاق قا­شاندا زور قۇرمەت تۇتىپ, ەستەن شى­عار­ماۋى كەرەك. بۇل – بىزگە پارىز.

قۇرال دۇرماعانبەتوۆ

قاراعاندى