«بالا كۇنىمىزدە اجەلەرىمىز ادامنىڭ الاقانىنداعى ۋ اعزانىڭ قورعانىش قابىلەتىن ارتتىرادى» دەگەندى كوبىرەك ايتىپ وتىراتىن. ءمانىسىن سۇراعانىمىزدا ادامنىڭ الاقانى ميكروبتاردى سۇزگىدەن وتكەرىپ وتىراتىن سۇزگى قىزمەتىن اتقارادى دەپ تۇسىندىرەتىن.
پاندەميا الدىندا جاراتىلىسپەن بىرگە پايدا بولعان الاقان سۇزگىسى دە ءالسىز بولىپ شىعىپتى. «كوروناۆيرۋس ىشەك جاسۋشالارى ارقىلى جۇقتىرىپ, بۇكىل اعزاعا تارالادى. سول ارقىلى ادامنىڭ يممۋندىق قورعانىش قابىلەتىن جويادى» دەپ حابارلايدى Eurekalert پورتالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ.
وسىعان دەيىنگى زەرتتەۋلەر اۋا تامشىلارى ارقىلى تارالادى دەگەن پىكىرگە باسىمدىق بەرگەن بولاتىن ەندى دارىگەرلەر ىشەك جاسۋشالارى ارقىلى اعزاعا تارالادى دەگەن پىكىرگە توقتاپ وتىر. بۇل دەگەن لاس قول ارقىلى ادامنىڭ اعزاسىنا ءوتۋ.
حابرەحت ينستيتۋتىنىڭ, روتتەردامنىڭ ەرازم ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينالىق ورتالىعى مەن مااستريحت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گوللانديالىق عالىمدارى كوروناۆيرۋستىڭ ادامنىڭ ىشەك جاسۋشالارىنىڭ كۋلتۋرالىق مودەلدەرىنە اسەرىن جانە جاسۋشالاردىڭ رەاكتسياسىن زەرتتەدى. ورگانويدتارعا كوروناۆيرۋس قوسىلسا, ولار تەز جۇقتىرىلىپ, جۇقتىرعان جاسۋشالاردىڭ سانى كوبەيدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, COVID-19 بەلگىلەرى بار پاتسيەنتتەردىڭ ەداۋىر بولىگىن, مىسالى, جۇرەك اينۋ جانە ديارەيا, سونداي-اق ناجىستەگى ۆيرۋستىق بولشەكتەردى انىقتاعان كەزدە, الىنعان مالىمەتتەر ۆيرۋستىڭ لاس قولمەن تارالۋى مۇمكىن ەكەندىگىن كورسەتەدى.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى 11 ناۋرىزدا پاندەميامەن جاڭا COVID-19 كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى باستالعانىن حابارلادى. ددۇ-نىڭ سوڭعى مالىمەتتەرى بويىنشا, الەمدە 3,1 ميلليوننان استام ينفەكتسيا جۇقتىرىلعان, 224 مىڭنان استام ادام قايتىس بولعان. امەريكا قۇراما شتاتتارى زارداپ شەككەندەر مەن ناۋقاستاردىڭ سانى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا, سوندىقتان اپاتتىق رەجيمنىڭ نەگىزگى رەجيمى بار. كوروناۆيرۋسقا ەڭ سەزىمتال ەلدەر تىزىمىنە يسپانيا, يتاليا, فرانتسيا, گەرمانيا جانە ۇلىبريتانيا كىرەدى.
رەسەي جۇقتىرعانداردىڭ سانى بويىنشا جەتىنشى ورىندا, يران, قىتاي جانە تۇركيانى باسىپ وزادى - 124 مىڭنان استام (ولاردىڭ كوپشىلىگى ماسكەۋدە). وسى ۋاقىت ارالىعىندا 1222 ادام قايتىس بولدى, 15 مىڭنان استام ادام ساۋىقتىرىلدى. بيلىك ازاماتتاردى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋعا, سونىڭ ىشىندە قوعامدىق ورىنداردا قاشىقتىقتى ساقتاۋعا شاقىردى.