تۇسىنبەستىك تۇيتكىلى

جۇمىس بەرۋشى مەن ەڭبەككەرلەر اراسىندا جيىلەپ بارادى

بۇل كۇندە «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق تۋرالى ايتىلا قالسا, الدىمەن شيلىققان داۋلى جاعدايلار اۋىزعا الىناتىن بولدى. ارينە, الىپ ءوندىرىس ورنى سانالاتىندىقتان, سان مىڭ ەڭبەككەر ورتاسى بولعاندىقتان, مۇنداي جايلار ۇشىراسپاي تۇرمايتىن شىعار دەپ ويلاعانمەن, ءبىرى باسىلسا, ەكىنشىسى ۋشىعىپ جاتۋى, ايلار, جىلدارعا جالعاسىپ, داۋلاسۋشى جاقتار جۇيكەسىن توزدىرۋى باستاپقىدا كەڭ قۇلاشتىلاۋ ءتارىزدى كومپانيانى باسقاشا تانىتا باستاعانداي قازىر.

جۇمىس بەرۋشى مەن ەڭبەككەرلەر اراسىندا جيىلەپ بارادى

بۇل كۇندە «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق تۋرالى ايتىلا قالسا, الدىمەن شيلىققان داۋلى جاعدايلار اۋىزعا الىناتىن بولدى. ارينە, الىپ ءوندىرىس ورنى سانالاتىندىقتان, سان مىڭ ەڭبەككەر ورتاسى بولعاندىقتان, مۇنداي جايلار ۇشىراسپاي تۇرمايتىن شىعار دەپ ويلاعانمەن, ءبىرى باسىلسا, ەكىنشىسى ۋشىعىپ جاتۋى, ايلار, جىلدارعا جالعاسىپ, داۋلاسۋشى جاقتار جۇيكەسىن توزدىرۋى باستاپقىدا كەڭ قۇلاشتىلاۋ ءتارىزدى كومپانيانى باسقاشا تانىتا باستاعانداي قازىر.مەتاللۋرگتەردىڭ ەڭبەكاقىسى كوتەرىلۋى جونىندە ۇزاق ۋاقىتقا ۇلاسقان تارتىس اقىرى اياقتالعانداي بولسا, كەزىندە وندىرىستىك جاراقات الىپ, مۇگەدەك بولىپ قالعان كەنشىلەردىڭ ءتيىستى جەڭىلدىك تولەمگە قول جەتكىزە الماي جۇرۋىنە بايلانىستى تەكەتىرەس تارقاماي تۇر ەندى. سولاردىڭ ءبىر توبى قاراعاندىداعى كومىر دەپارتامەنتى عيماراتى الدىندا اپتا سايىن نارازىلىق شاراسىنا جينالىپ, وزدەرىنە نازار اۋدارىلۋىن تالاپ ەتۋمەن ءجۇر. الايدا ازىرگە قۇلاق اسۋ, كوڭىل قويۋ شامالى. كومپانيا باسشىلارىنىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا, «اليانس پوليس» قامسىزداندىرۋ مەكەمەسى ەسەبىنە رەگرەسشىلەر ءۇشىن تولەم قارجىسى جەتكىلىكتى كولەمدە اۋدارىلعان سىڭايلى. ال قامسىزدانۋشىلار رەگرەسشىلدەر سانى كەمىتىلىپ بەرىلگەنىن العا تارتادى. قايسىنىڭ سوزىنە سەنەرىن بىلمەي ەكى ورتادا دال بولعان 100-دەن استام مۇگەدەك شاحتەردىڭ جۇگىنەر جەرى قالماعانداي. ولاردىڭ ورىندى كۇمانى بويىنشا شىنىمەن ءوز ءوندىرىس ورىندارى تاراپىنان تولەمدەرىن وتەۋگە قارجى ءبولىنىپ, بىراق بەرىلمەي وتىرسا «اليانس ءپوليستىڭ» نەلىكتەن زاڭ جولىمەن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماۋى تاڭداندىرادى. قالاي بولعاندا دا وسىندايدا الدىمەن ەڭبەككەرلەردىڭ مۇددەسى قورعالۋى كەرەك قوي, سولاي بولۋعا ءتيىس ەمەس پە دەگەن وي اشىندىرادى. كۇش-جىگەرلەرىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ, دەنساۋلىقتارىنا دا نۇقسان كەلتىرىپ, قيىندىققا ۇشىراعان شاقتارىندا سەنگەن ورىننىڭ سىرت اينالۋى كۇيىنىشتى بارىنەن. « مىنە, ەكى جىلدان بەرى وتەماقى قولىما تيمەي قويدى. ەڭبەككە جارامدى كەزىمىزدە كەرەك ەدىك, ەندى ەلەۋسىز قالدىق. ارتىق ەشتەڭە سۇرامايمىز. زاڭدى تۇردە بەلگىلەنگەن تولەمنىڭ وتەلىپ تۇرۋىن قالايمىز», دەيدى كوستەنكو شاحتاسىنىڭ بۇرىنعى كەنشىسى ۆالەري ماۆروۆ.

بۇگىندە ۇجىم مۇشەلەرىنىڭ وكپە-رەنىشىن تۋعىزۋشى ماسەلە ءبىر بۇل ەمەس. بۇعان دەيىن «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق-تىڭ قاراۋىنداعى «شاحتەر يسپات قارمەت مەديتسينالىق سانيتارلىق بولىمشەسى» جشس-گە بىلتىردان بەرى كومەك-قولداۋدى توقتاتۋعا دەگەن ارەكەتى كەنشىلەر قاۋىمىن تاعى الاڭداتىپ كەلەدى.تالاي جىل كەنشىلەردىڭ دەنساۋلىقتارىن تۇزەۋ ورتالىعى رەتىندە تانىمال ورىننىڭ تاعدىرى نە بولارى بەلگىسىز. ەكىجاقتى شارتقا سايكەس كومپانيا جىل سايىن اتالعان مەكەمە قىزمەتىن جۇرگىزۋگە 270 ميلليون تەڭگە ءبولىپ كەلگەن بولاتىن. كومىر وندىرۋشىلەر ارناۋلى اۋرۋحانادا ەمدەلىپ, كۇش جيناپ, جۇمىسقا شيراپ ورالىپ جاتۋشى ەدى. بۇدان بىلاي قاراي داعدىلى مۇمكىندىكتەن ايىرىلىپ قالۋ قاۋپى بار. كومپانيانىڭ توپشىلاۋ­ىنشا, كەيىنگى كەزدە وسىناۋ ەمدەۋ ورنى ىسىندە ءبىراز ولقىلىقتار ورىن العان. الايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ دەپارتامەنتى تەكسەرۋشىلەرى تاراپىنان «بولجانعان» كەمشىلىكتەر انىقتالمادى. سوعان قاراماستان, كەنشىلەرگە ەرتەدەن ۇيرەنشىكتى ءارى بۇل سالادا كاسىبي مەكەمە تۇرعىسىندا تانىلعان بولىمشەنى تاراتۋ قاۋپى سەيىلمەي تۇر.

ايتا كەتۋ كەرەك, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر توڭىرەگىندەگى تارتىس كوپ رەتتە كومىرشىلەردىڭ «قورعاۋ» كاسىپوداعىمەن ارادا تۋىپ, شيەلەنىسىپ جاتادى. بۇل ۇيىمعا الەۋمەتتىك-تۇر­مىس­تىق نىسانداردى تىكەلەي باس­قا­رۋعا جانە ءىس-قىزمەتىنە جاناما فيرمالار تارتۋعا تىرىسادى دەگەن ايىپتار تاعىلادى. كاسىپوداقشىلار مۇنىمەن كەلىسپەيدى. كەرىسىنشە, جۇمىس بەرۋشىنىڭ ەڭبەك زاڭدىلىقتارى مەن ۇجىمدىق شارت جاعدايلارىن بۇزۋىنا وكپەلەرى قارا قازانداي. سوندىقتان ەكونوميكالىق سوتقا جۇگىنۋ ارقىلى «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق-تىڭ شاحتەرلەرگە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە كومەگىن توقتاتپاۋىن تىلەيدى. اتى دا, زاتى دا دارداي كومپانيا ءوز مۇددەسىن دە, ەڭبەككەرلەرى مۇقتاجىن دا تەپە-تەڭ ويلاپ, ەڭبەك قاتىناستارىن وسكەلەڭ ۋاقىت تالاپ-تالعامىنا ساي ۇيلەسىمدى قالىپتاستىرۋى قاجەتتىگى كۇننەن-كۇنگە بارىنشا سەزىلەدى.

راس, قازىر وسىناۋ ءوندىرىس دامۋدى بىلاي قويعاندا, جۇمىس ىرعاعىن ساقتاۋ بويىنشا دا قيىندىقتاردى باستان كەشىرۋدە. ماۋسىم ايى اياعىندا ۇكىمەت باس­شىسى سەرىك احمەتوۆتىڭ قاتىسۋى­مەن قومبيناتتا وتكەن كەڭەستە تالدانىپ, سىنالعانداي تەحنولو­گيالىق جاراقتانۋداعى, ءونىم­دەردى ارتاراپتاندىرۋداعى, قۇرال-جابدىقتاردى جوندەۋدەگى, قازاق­ستاندىق تۇتىنۋشىلار سۇرانىسىن وتەۋدەگى كەمشىلىكتەر ورىنسىز داعدارىسقا جول بەرۋدە. سونىڭ سالدارىنان تابىس تا تولىمدى بولماي تۇر. سولاي بولعانىمەن الەۋمەتتىك سالانى تۇقىرتۋدىڭ نە ءجونى بار دەپ ويلايسىز. ەسەسىنە ءاربىر مەتاللۋرگتىڭ, كەنشىنىڭ كوكەيىنە قوناتىن, قۇلاعىنا كىرەتىن ءسوز ايتىلسا, قاي-قايسىسى جاعدايدى ءتۇسىنىپ, ورتاق ۇمتىلىسقا قوسىلۋعا قۇلشىنارى انىق. سوندىقتان دا تۇيتكىلدى تارقاتقان ورنىنا كۇشەيتە ءتۇسۋى قىنجىلتادى جۇرتتى.

ايقىن نەسىپباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

قاراعاندى.