• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
10 قىركۇيەك, 2013

جاھاندىق فورۋمنىڭ جاي-جاپسارى نەدە؟

267 رەت
كورسەتىلدى

كەشە پرەزيدەنت جا­نىن­داعى ورتالىق كوممۋ­ني­كا­تسيالار قىزمەتىندە بۇگىن باستالاتىن «دامۋشى نا­رىقتاردىڭ ەكىنشى ەۋرازيا­لىق فورۋمىنا» قاتىستى بريفينگ بولىپ ءوتتى. ونى ادەتتەگىدەي اتالعان قىز­مەتتىڭ رەسمي وكىلى التاي ابيبۋللاەۆ جۇرگىزدى.

 

كەشە پرەزيدەنت جا­نىن­داعى ورتالىق كوممۋ­ني­كا­تسيالار قىزمەتىندە بۇگىن باستالاتىن «دامۋشى نا­رىقتاردىڭ ەكىنشى ەۋرازيا­لىق فورۋمىنا» قاتىستى بريفينگ بولىپ ءوتتى. ونى ادەتتەگىدەي اتالعان قىز­مەتتىڭ رەسمي وكىلى التاي ابيبۋللاەۆ جۇرگىزدى.

بريفينگتىڭ ءبىرىنشى بولىمىندە ا.ابيبۋللاەۆ ەلىمىزدە جانە شەت­ەلدەردە بولاتىن ماڭىزدى شارالار تۋرالى ايتتى. قازاقستان وڭىرلىك ىنتىماقتاستىق پەن قاۋىپسىزدىكتى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى اياسىندا نىعايتۋعا زور ءمان بەرەدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزگە سي ءتسزينپيننىڭ مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا ەكى ەلدىڭ كوشباسشىلارى بۇل ماسەلەلەردى كەڭىنەن تالقىلاعانىنا توقتالدى. وسى ايدىڭ 13-دە ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىشكەكتە وتەتىن شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ 13-ءشى وتىرىسىنا قاتىسادى. باسقوسۋدا ۇيىم دامۋىنىڭ بولاشاعى, مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار تالقىلانادى, دەدى ا.ابيبۋللاەۆ.

سونداي-اق, ەلىمىزگە رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ رەسمي ساپارمەن كەلمەك. ونى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قابىلدايدى. سونداي-اق, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ پەن سەرگەي لاۆروۆ اراسىندا وتەتىن كەلىسسوزدە ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تۇيتكىلدى ماسەلەلەر ءسوز بولادى.

ايماقارالىق جانە شەكارا ماڭىنداعى ىنتىماقتاستىق اياسىندا وتىن-ەنەرگە­تي­كالىق جانە عارىش سالاسىنداعى, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى, ەۋرازيالىق ەكو­نو­مي­كالىق قاۋىم­داستىق, كەدەن ودا­­عى, ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىس­تىك, ۇجىم­دىق قاۋىپسىزدىك تۋرا­لى شارت ۇيىمى, شان­حاي ىنتى­ماق­تاس­تىق ۇيىمى, ازياداعى ءوزارا ىقپالداستىق جانە سەنىم شا­را­لارى جونىندەگى كەڭەس جانە بىرىك­كەن ۇلتتار ۇيى­مى اياسىنداعى ىن­تى­ماقتاستىقتاعى ءوزارا ارە­كەتتەرگە كوڭىل بولىنەدى, دەدى ا.ءابي­بۋللاەۆ.

ەلىمىزدە مونوقالالاردى دا­مى­تۋدىڭ 2012-2020 جىلدارعا ار­نالعان باعدارلاماسى بەكىتىلدى. 27 مونوقالاداعى 1 ملن. 530 مىڭ تۇرعىنعا باعىتتالعان باع­دار­لامانىڭ باس­تى ماقساتى – جەرگىلىكتى ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ارقىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن اشۋ, حالىقتى جاڭا جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ. باعدارلاما بۇگىنگە دەيىن قالاي ىسكە اسىپ جاتىر, ۇكىمەت قانداي ماسەلەلەرگە ءمان بەرۋى قاجەت, وسى جانە باسقا دا ماسەلەلەر 10 قىركۇيەكتە وتەتىن ۇكى­مەتتىڭ ءداستۇرلى وتىرىسىندا قارالادى, دەدى اتالعان قىزمەتتىڭ رەسمي وكىلى.

شارامىزدىڭ نەگىزگى بولىگىندە ايتايىن دەگەنىم, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا, سونىمەن قاتار, باسقا دا حالىقارالىق كورنەكتى قايراتكەرلەردىڭ, بۇرىنعى مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋلارىمەن تۇڭعىش رەت اس­تا­نادا «ەۋرازيا ءححى عاسىردا: جاڭارۋ ارقىلى جەتەكشىلىك» تاقىرىبىندا دامۋشى نارىقتاردىڭ ەكىنشى ەۋرازيالىق فورۋمى وتەدى, دەپ ءسوزىن جالعادى ا.ابيبۋللاەۆ.

اتالعان فورۋمدا پرەزيدەنت نۇر­سۇلتان نازارباەۆ «قازاق­ستان-2050: الەمنىڭ 30 دامىعان مەملەكەتتەرىنىڭ قاتارىنا كىرۋ» تاقىرىبىندا ءسوز سويلەيدى دەپ كۇتىلۋدە. ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت ءوت­كى­زىل­گەلى تۇرعان حالىقارالىق شارا­نىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن اشىپ كور­سەتۋ ماقساتىمەن, سون­داي-اق ونىڭ جۇ­مىسىنا كىمدەر جانە قانداي ساراپشىلار قاتى­سا­تىن بولادى, قازاقستان جانە حالىق­ارالىق قاۋىم­داستىق ءۇشىن نەندەي وزەكتى ماسە­لەلەر تالقى­لانادى, استاناداعى ءىس-شارانىڭ ايىرماشىلىعى نەدە؟ وسى, تاعى باسقا دا سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن بريفينگكە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەربول ورىنباەۆ, دامۋشى نارىقتاردىڭ ەۋرازيالىق فورۋمىنىڭ تەڭ توراعاسى حاريندەر كولي مەن «نازار­باەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» اق پرە­زيدەنتى شيگەو كاتسۋ ارنايى شا­قىر­تىلىپتى. ءبىرىنشى ءسوز كەزەگىن العان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ە.ورىنباەۆ ەلىمىزدىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا توق­تالىپ, وتكىزى­لە­تىن فورۋمنىڭ ماڭىزدىلىعىن تاراتىپ ايتتى.

ەۋرازيالىق فورۋمنىڭ تەڭ توراعاسى حاريندەر كولي فورۋمنىڭ ماقساتى مەن جۇمىسى تۋرالى بايان­دادى. مۇنداي فورۋمداردىڭ ماق­ساتى – دامۋشى نارىقتار تاپ بولاتىن ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ەلدەر اراسىنداعى ديالوگتى جاقسارتۋ. جاھاندىق ەكونوميكادا دامۋشى نارىقتاردىڭ ماڭى­زى ارتىپ كەلەدى. بۇگىنگى كۇنى دامۋشى نارىقتاردىڭ جاھاندىق ىشكى جالپى ونىمدەگى ۇلەسى 40 پايىزدى قۇراپ وتىر, دەدى حاريندەر كولي.

شەتەل ساراپشىسى اتاپ ءوت­كەن­­دەي, كەيبىر زەرتتەۋلەر بوي­­ىنشا 2050 جىلعا دەيىن دامۋشى نارىقتاردىڭ جاھاندىق ءىجو-دەگى ۇلەسى 70%-عا جەتەتىن كورىنەدى. ياعني 2050 جىلعا قاراي قازىرگى دامۋشى نارىقتار جەتەكشى كۇشكە يە بو لادى ەكەن. تەڭ توراعانىڭ سوزىنە قاراعاندا, اتالمىش جاھاندىق فورۋم وسىعان دەيىن جەتى رەت ءوت­كەن. كەلەسى جيىن ۆاشينگتوندا قا­زان ايىندا ۇيىمداستىرىلادى. شارا جەتەكشىلەرى قازاقستاننىڭ ۆيتسە-پرەمەرى ە.ورىنباەۆتى وسى ۇلكەن شاراعا شاقىرىپ وتىر. ول شاقىرۋدى قابىل الدى. ءبىز ون­دا «قا­ز­اقستان-2050» ستراتەگياسىن تالقىلاي­تىن بولامىز, دەيدى كولي.

دامۋشى ەلدەردىڭ ەكىنشى ەۋ­را­زيالىق فورۋمىنىڭ اس­تا­نا­دا وتكىزىلۋىنە ءبىز دە ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتتىق. ويتكەنى, قازاقستاننىڭ العا قويعان ماقسات­تارىنىڭ ورىندالۋىنا ۋنيۆەرسيتەت تە قىزمەت ەتەدى, دەدى «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» اق پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋ ءسوز كەزەگىندە.

نۇرباي ەلمۇراتوۆ,

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار