سوڭعى جىلدارداعى قار سۋىنىڭ جەتىمسىزدىگى, جازداعى قۋاڭشىلىق سالدارىنان وڭىردەگى وزەن-كولدەردىڭ كوبىنىڭ سۋى تارتىلىپ, كەيبىرەۋلەرىنىڭ تابانى مۇلدەم قۇرعاپ قالدى. بۇل ولارداعى بالىقتىڭ دا قۇرىپ كەتۋىنە سوقتىرۋدا. ونەركاسىپتىك ماقساتتى بىلاي قويعاندا, اۋەسقوي بالىقشىلىقپەن اينالىسۋدىڭ وزىنە قاۋىپ بۇلتى تونە باستادى. وبلىستا وزەن-كولدەردى بالىقتاندىرۋدىڭ قازىرگى جاي-كۇيى قانداي؟ بار بالىقتى ساقتاۋعا قانشالىقتى كوڭىل بولىنۋدە؟
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ اقتوبە وبلىسىنداعى ءتىلشىسى ساتىبالدى ءساۋىرباي توبىل-تورعاي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسى اقتوبە وبلىسى بويىنشا بالىق ينسپەكتسياسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ماقسات رازباەۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
سوڭعى جىلدارداعى قار سۋىنىڭ جەتىمسىزدىگى, جازداعى قۋاڭشىلىق سالدارىنان وڭىردەگى وزەن-كولدەردىڭ كوبىنىڭ سۋى تارتىلىپ, كەيبىرەۋلەرىنىڭ تابانى مۇلدەم قۇرعاپ قالدى. بۇل ولارداعى بالىقتىڭ دا قۇرىپ كەتۋىنە سوقتىرۋدا. ونەركاسىپتىك ماقساتتى بىلاي قويعاندا, اۋەسقوي بالىقشىلىقپەن اينالىسۋدىڭ وزىنە قاۋىپ بۇلتى تونە باستادى. وبلىستا وزەن-كولدەردى بالىقتاندىرۋدىڭ قازىرگى جاي-كۇيى قانداي؟ بار بالىقتى ساقتاۋعا قانشالىقتى كوڭىل بولىنۋدە؟
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ اقتوبە وبلىسىنداعى ءتىلشىسى ساتىبالدى ءساۋىرباي توبىل-تورعاي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسى اقتوبە وبلىسى بويىنشا بالىق ينسپەكتسياسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ماقسات رازباەۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– قازىر وبلىستاعى سۋ كوزدەرى تولىق ەسەپكە الىندى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ 2008 جىلعى 12 مامىرداعى №167 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن جەرگىلىكتى ماڭىزى بار سۋ ايدىندارى تىزىمىنە 77 ءىرى سۋ ايدىندارى ەنگىزىلگەن. ونىڭ ىشىندە 10 وزەن سالالارى, 51 كول, 8 سۋ قويماسى, 8 توعان بار. 2004-2011 جىلدارى 33 سۋ ايدىندارى, ونىڭ ىشىندە 8 وزەن سالالارى, 13 كول, 5 سۋ توعانى, 6 سۋ قويماسى شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنا ون جىل مەرزىمگە جالعا جانە ءبىر توعاندار جۇيەسى «ارداعىم» شارۋا قوجالىعىنا جەكە مەنشىككە بەكىتىلىپ بەرىلدى.
سوڭعى بەس-التى جىل بويى قار جانە جاڭبىر سۋىنىڭ تاپشىلىعىنا بايلانىستى وزەن-كولدەر, سۋ قويمالارى مەن توعاندار قاجەتىنشە سۋعا تولماي, بالىقتىڭ ءوسىپ-ونۋىنە كوپ قيىندىق كەلتىرگەنى راس. ونى ايتاسىز, ىرعىز اۋدانىندا –16, العا اۋدانىندا ءبىر كولدىڭ تابانى تارتىلىپ, كەۋىپ قالدى. وسى سەبەپتەرگە بايلانىستى وتكەن جىلى جەتى پايدالانۋشى 9 كولدەن جانە ىرعىز وزەنى جۇيەلەرىنەن باس تارتىپ, بەكىتىلگەن سۋ ايدىندارىنان بوساتىلدى. اۋا رايىنىڭ كۇردەلى جاعدايىنا تاپ بولعان پايدالانۋشىلاردىڭ بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان جوسپارلى جۇمىستاردى جۇرگىزۋگە ءمۇمكىندىگى جوق. كولدەردەگى سۋدىڭ كەۋىپ كەتۋىنە بايلانىستى عىلىمي جۇمىستارعا, تەحنيكالىق-تەحنولوگيالىق قۇرالدارمەن جابدىقتاۋعا جانە بالىقتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قارجى ءبولۋ توقتاپ تۇر. سوندىقتان سۋ كوزدەرىن پايدالانۋشىلاردىڭ جالپى كورسەتكىشى تومەندەۋدە.
بيىل مامىر ايىندا ىرعىز اۋدانىنداعى وزەن-كولدەرگە تەكسەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.تەكسەرۋ بارىسىندا 15 كولدىڭ تولىقتاي كەۋىپ قالعانى, ال بىرقاتارىنىڭ سۋى ازايعانى انىقتالدى. وتكەن جىلى وبلىسقا بەكىتىلگەن بالىق اۋلاۋ ءليميتى 152,8 توننا بولاتىن, بۇل كورسەتكىش تولىعىمەن ورىندالدى. وبلىس بويىنشا 2013 جىلعا 120,8 توننا بالىق اۋلاۋعا ليميت بولىنگەن. وسىنىڭ وزىنەن-اق, وزەن-كولدەردەگى بالىقتىڭ جىل وتكەن سايىن ازايىپ بارا جاتقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.
سولاي بولا تۇرسا دا, ءبىز بالىق قورعاۋ جۇمىستارىن جۇيەلى جۇرگىزىپ كەلەمىز. وبلىستا وزەن-كولدەردى بالىقتاندىرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
اقتوبە وبلىسى.