• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
10 قىركۇيەك, 2013

قازاق تۋرالى جىر

575 رەت
كورسەتىلدى

(ورالحان ويعا ورالعاندا)

ورالحان «لەنينشىل جاسقا» قىزمەتكە شاقىرىلىپ, العاش الماتىعا كەلگەن كۇنى ءبىزدىڭ ۇيگە كەلىپ قوندى. بۇل ءبىزدىڭ تۇڭعىش تانىسقان ءساتىمىز. وعان دەيىن ورالحاندى رە­­داكتسياعا جولداعان جازبالارى ارقىلى سىرت­­تاي عانا تانيتىنمىن. ال بەيتانىس ءجى­گىتتىڭ تابان استىندا اتباسىن ءبىزدىڭ ءۇي­گە تىرەۋى كەزدەيسوقتىق پا, جوق الدە جا­رات­­­­­­­­­قاننىڭ جازۋى ما, ول جاعىن كەسىپ ايتۋ قيىن.

 

(ورالحان ويعا ورالعاندا)

ورالحان «لەنينشىل جاسقا» قىزمەتكە شاقىرىلىپ, العاش الماتىعا كەلگەن كۇنى ءبىزدىڭ ۇيگە كەلىپ قوندى. بۇل ءبىزدىڭ تۇڭعىش تانىسقان ءساتىمىز. وعان دەيىن ورالحاندى رە­­داكتسياعا جولداعان جازبالارى ارقىلى سىرت­­تاي عانا تانيتىنمىن. ال بەيتانىس ءجى­گىتتىڭ تابان استىندا اتباسىن ءبىزدىڭ ءۇي­گە تىرەۋى كەزدەيسوقتىق پا, جوق الدە جا­رات­­­­­­­­­قاننىڭ جازۋى ما, ول جاعىن كەسىپ ايتۋ قيىن.

ناق سول كۇنى اقىن تولەگەن ايبەر­گە­نوۆ­تىڭ جىلىنا وراي رەداكتسيادا قىزمەت ىستەيتىن ايەلى ءۇرنيسا ۇجىمدى ۇيىنە شاقىرعان. ورالحاندى دا ەرتە بارعانبىز. قايتار كەزدە ەسىك الدىندا وڭاشا تۇرعان ورالحاننان قايدا توقتاعانىن سۇرادىم. «ونى ءوزىم دە بىلمەيمىن, قوناق ءۇي ىزدەيتىن شىعارمىن» دەگەن جاۋاپ الدىم. سويتسە تاڭەرتەڭ شامادانىن ۆوكزالدا قالدىرىپ, بىردەن رەداكتسياعا كەلگەن ەكەن. مەن ويلانباستان ۇيگە شاقىردىم. سودان ەكى ايدان استام ۋاقىت, ەلدەن كەلىنشەگى ايمان كوشىپ كەلىپ, جالعا پاتەر تاۋىپ العانشا ءبىزدىڭ وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسى بولىپ كەتتى.

مىنە, سول ءبىر ءساتتى كۇننەن باستالعان اراقا­تىنا­­­سىمىز ول ىسساپارمەن ۇندىستانعا اتتانعانعا دەيىن­گى ارالىقتا وتكەن شيرەك عاسىردا شاربولاتتاي شىڭدالىپ, شىنايى دوستىققا اينالعان ەدى. تۋىستاي تابىسىپ, اعايىنداي ارالاستىق, جان سىرىمىزدى, قۋانىش-قايعىمىزدى بولىستىك. ريا­سىز سىيلاستىعىمىزدىڭ سىرىن كەتىرمەي, ادال دوستى­عىمىزدى ايالاپ عۇمىر كەشتىك. ءيا, ورالحان مەنىڭ ناعىز دوسىم ەدى. ءتىپتى, باسقالار تۇگىل, «جەتى جەتىم» ىشىندە دە ورالحان ەكەۋمىزدىڭ جاقىن-جاراستىعىمىز بولەكشە بولاتىن. ەندى مىنە, ءتىرى بولسا جاسى جەتپىسكە تولۋىن تويلاپ جاتاتىن سول ەرتە ايىرىلعان ەسىل دوسىمدى ەسىمە الىپ, سىر ءبولى­سىپ وتىرعان جاعدايىم بار. قۇداي باسقا سالعان سوڭ كونبەسكە نە شارا؟! تاعدىردىڭ جازۋى وسىلاي بولعانى دا...

ويدا جوقتا ورالحاننان ايىرىلىپ, ورتامىزدىڭ ويسىراپ قالعانىنا تۋرا جيىرما جىل تولىپتى. بۇل ءبىر بىزدەر, وتباسى, قاتار جۇرگەن دوستارى عانا ەمەس, جالپى ەل-جۇرتىنىڭ ەڭسەسىن ەزگەن وقىس وقيعا, قابىرعاسىن قايىستىرعان قازا بولاتىن. مەزگىلسىز, توتەسىنەن كەلگەن اجالعا قانشا قايعىرىپ-قاپالانساق تا, ارتىنىڭ قايىرىن تىلەپ, شۇكىرشىلىككە جۇگىنۋگە ءماجبۇرمىز. ءوزى ولسە دە ءسوزى ءتىرى جازۋشىنىڭ عيبراتتى عۇمىرى جالعاسىپ, قالىڭ ەلى قازاعىنىڭ جادىندا جۇرگەنى كوڭىلگە مەدەت. كوركەم شىعارمالارى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, ەسىمى قازاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىنا جازىلعان جايساڭ جازۋشى ورالحان بوكەيدى ۇلتى ۇلىقتاپ, قۇرمەت كورسەتىپ, جەتپىس جىلدىق مەرەيتويىن وتكىزىپ جاتقاندىعى قانداي كەرەمەت! حاس تالانتقا, دارا دارىنعا دەگەن تاعزىم, ەڭسەلى ەلدىكتىڭ بەلگىسى وسىنداي بولسا كەرەك!..

ورالحان اياۋلى اتامەكەنى – التاي اي­ماعىنىڭ تىلسىم تابيعاتى مەن قارا­­پاي­ىم ادامدارىنىڭ بولمىس-ءبىتىمىن, ءتىرى بەينەلەرىن ءوز شىعارمالارىندا جار­قى­راتا جازعان-تىن. كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتىڭ, الماعايىپ الەۋمەتتىك ءومىر­دىڭ تىنىسىن تاپ باسىپ, كوركەمدىك شىندىقتىڭ كورىگىندە شىڭداپ, بوياماسىز بولمىسىن جەرىنە جەتكىزە جازۋ ارقىلى سۇلەي سۋرەتكەرلىگىن تانىتقان ورنى بولەك جازۋشى ورالحان ەدى. ونىڭ سان سالالى تاقىرىپتى قامتىعان, قيلى تاعدىرلى كەيىپكەرلەر سومداعان كوركەم شىعارمالارىنىڭ وقيعالارى دا قيالدان قۇراستىرىلماعان. شىنايى شىندىق – كوركەم ادەبيەتتىڭ كوركى ەكەندىگىن جان-جۇرەگىمەن تۇسىنگەن جازۋشىعا ءتان وسى قاسيەت ورالحان كوركەمسوزدەرىندەگى كەيىپ­كەرلەرى – اۋىلداستارىنىڭ ءومىر-تىرشىلىگىنە ارنالعان كوركەمسوزدەرىنە دە كوشكەن. وعان كوز جەتكىزگىڭىز كەلسە تاياۋدا جارىق كورگەن «ءبىزدىڭ ورالحان» دەگەن قالىڭدىعى سۇبە قارىس كىتاپتى وقۋىڭىز كەرەك. وندا قالام­گەردىڭ جەرلەستەرى جازعان ەستەلىكتەر مەن سۋرەتتەر توپتاستىرىلعان. كىتاپتى وقۋ بارىسىندا ورالحاننىڭ اڭگىمە-پوۆەس­تەرىنىڭ ءتىرى كەيىپكەرلەرىمەن تانىسىپ, ءتىل­دەسەسىز. جازۋشىنىڭ ەل-جۇرتىنىڭ جۇرە­گىندە وشپەستەي ءىز قالدىرۋىنىڭ باس­تى سىرى وسى بولسا كەرەك. ال ورالحاندى كور­كەم ادەبيەتكە اكەلگەن ونىڭ وچەركتەرى, ياعني جۋر­ناليستىك جولى بولاتىن. بۇل جانردا و. بوكەي سال­عان سونى سوقپاقتى قالامگەرلەر قاۋىمى تۇگەل مويىن­داعان. ونىڭ كەيىپكەرلەرىن وڭىرىنە قاداعان وردەن-مەدالدارىنا قار

سوڭعى جاڭالىقتار