وتكەن عاسىردىڭ 90-شى ونجىلدىعىنىڭ سوڭعى جىلدارىنىڭ ءبىرى بولاتىن. كەڭشارلار ىدىراپ, اركىم قالت-قۇلت ەتكەن ءوز شارۋاشىلىعىن اياققا تۇرعىزا الماي كۇبىنگەن كەز ەدى. «جان بار جەردە جازىم بار» دەگەندەي, الدا-جالدا مال بالاسى اۋىرا قالسا, ءبىر ينە سالدىرۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ءىس. مال دارىگەرى تاپشى, ءدارى-دارمەك جوق. «قىرسىققاندا قىمىران ءىريدى» ەمەس پە, سول جىلى شالعايداعى مالدى اۋىلداردىڭ ءىرى قارا مالدارى اراسىندا قوتىر اۋرۋى شىقتى. ءدارى جوق. بىرقاتار تۇرعىنداردىڭ مال باسى سانالعان تۇيەلەرىنىڭ, اۋزىن ءۇپىرىپ, تابانىن قىدىقتاپ بالاشا ەركەلەتكەن بوتا-تايلاقتارىنىڭ جۇندەرى ءتۇسىپ, تەرىلەرى سارى-جاسىل بوپ جالقىنداي ءىرىپ, اقىرى جارىقتىقتار ءولىپ تىناتىن. ءدارى تابا الماي سارسىلعان جۇرتقا اۋدان ورتالىعىنداعى مال دارىگەرلەرى شاعىن شولمەكتەگى سۇيىق ءدارىنى ءبىر جىلقىعا ايىرباستاپ, قارىق بولعان. «بىرنەشە تۇيە ءۇشىن ءبىر جىلقى قۇربان» دەگەن مالشىلار وسى ءدارىنى ۇنەمدەي جاعىپ, الگى دەرتتەن ازەر قۇتىلعانى بار.
وتكەن عاسىردىڭ 90-شى ونجىلدىعىنىڭ سوڭعى جىلدارىنىڭ ءبىرى بولاتىن. كەڭشارلار ىدىراپ, اركىم قالت-قۇلت ەتكەن ءوز شارۋاشىلىعىن اياققا تۇرعىزا الماي كۇبىنگەن كەز ەدى. «جان بار جەردە جازىم بار» دەگەندەي, الدا-جالدا مال بالاسى اۋىرا قالسا, ءبىر ينە سالدىرۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ءىس. مال دارىگەرى تاپشى, ءدارى-دارمەك جوق. «قىرسىققاندا قىمىران ءىريدى» ەمەس پە, سول جىلى شالعايداعى مالدى اۋىلداردىڭ ءىرى قارا مالدارى اراسىندا قوتىر اۋرۋى شىقتى. ءدارى جوق. بىرقاتار تۇرعىنداردىڭ مال باسى سانالعان تۇيەلەرىنىڭ, اۋزىن ءۇپىرىپ, تابانىن قىدىقتاپ بالاشا ەركەلەتكەن بوتا-تايلاقتارىنىڭ جۇندەرى ءتۇسىپ, تەرىلەرى سارى-جاسىل بوپ جالقىنداي ءىرىپ, اقىرى جارىقتىقتار ءولىپ تىناتىن. ءدارى تابا الماي سارسىلعان جۇرتقا اۋدان ورتالىعىنداعى مال دارىگەرلەرى شاعىن شولمەكتەگى سۇيىق ءدارىنى ءبىر جىلقىعا ايىرباستاپ, قارىق بولعان. «بىرنەشە تۇيە ءۇشىن ءبىر جىلقى قۇربان» دەگەن مالشىلار وسى ءدارىنى ۇنەمدەي جاعىپ, الگى دەرتتەن ازەر قۇتىلعانى بار.
جاسىراتىنى جوق, مالدى اۋىلداردىڭ دارىگەرلىك قىزمەتپەن قامتىلۋى كۇنى بۇگىنگە دەيىن وتكىر كۇيىندە كەلەدى. جەكە دە بولسا, مال, شارۋاشىلىق – حالىق يگىلىگى, تۇرعىنداردىڭ كۇنەلتىسى. اۋىرعانى ءولىپ, ولەكسەنى يت-قۇس, قارعا-قۇزعىننىڭ «داستارقانىنا» تەڭكيتىپ سۇيرەپ تاستاعاننان گورى, مۇمكىندىگىنشە ەمدەۋ قانشالىقتى يگىلىكتى بولار ەدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وسىدان 2-3 جىل بۇرىن ۆەتەرينارلىق اتقارۋشى قىزمەتتەر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قۇزىرىنا بەرىلىپ, اۋدانداردا ۆەتەرينارلىق بەكەتتەر قۇرىلعان بولاتىن. كوپ كەشىكپەي مال دارىگەرلىك قىزمەتتى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ارنايى مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ قابىلدانۋى دا بۇل قىزمەتتىڭ «تامىرىنا قان جۇگىرگەن» ءسات بولدى. جاقىندا بۇل باعدارلاما دا جەمىسىن بەرە باستادى. وبلىسىمىزدىڭ اۋدان-قالارىنداعى مال دارىگەرلىك بولىمدەرىنىڭ بىرقاتارىنا وسكەمەن قالاسىنداعى «ازيا اۆتو» وتاندىق زاۋىتتا قۇراستىرىلعان سۋ جاڭا «نيۆا» ماركالى 38 كولىگى تابىستالدى. ەندى مال دارىگەرلەرى الىس جول ءۇشىن ىڭعايلى كولىكپەن شالعايداعى مالدى اۋىلدارعا بارىپ, قىزمەت كورسەتۋگە مىندەتتى. كولىك ۆاكتسينا ساقتاۋعا ارنالعان توڭازىتقىشپەن, دەزينفەكتسيالىق قوندىرعىمەن, پانتولوگيالىق جيناقپەن, سونداي-اق ءدارى-دارمەككە ارنالعان جاشىكپەن جابدىقتالعان.
– بۇل مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا قول جەتكەن كولىكتەردىڭ العاشقى لەگى. جىل سوڭىنا دەيىن ۆەتەريناريا بولىمدەرىنە 7 «پيكاپ» كولىگىن, بيولوگيالىق قالدىقتاردى جوياتىن قوندىرعىلار مەن وزگە دە قۇرال-جابدىقتار بەرىلەتىن بولادى, – دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ۆەتەرينارلىق ءبولىم باستىعى ش.حاميەۆ.
وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى س.الداشەۆ تاپسىرعان كىلتتى قولدارىنا العان اۋدان, قالا اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى وسى ساتتەن باستاپ مال باسىنىڭ اماندىعىنا جاۋاپكەرشىلىكتى دە ارقالاپ الدى دەپ ويلايمىز. ويتكەنى, «مال-جانىڭ امان با؟» دەپ امانداساتىن قازاقتار ءۇشىن مالدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.