اقش سەناتى كوروناۆيرۋس ەپيدەمياسىمەن كۇرەسكە 2 ترلن اقش دوللارىن ءبولۋ شەشىمىن ماقۇلدادى. زاڭ جوباسى جۇمىسسىزدىق ساقتاندىرۋىن كەڭەيتىپ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە قوسىمشا قارجىنى قاراستىرادى.
اقش سەناتى ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋعا قاتىستى سوڭعى كەزدەگى ەڭ كولەمدى شارالاردى قولعا الدى. ول كونگرەسكە كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنىڭ سالدارىمەن كۇرەسكە بايلانىستى وتباسىلار مەن قۇرىلىمدارعا قارجىلاي كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 2 ترلن اقش دوللارىن جولدادى.
ترامپتىڭ اكىمشىلىگى مەن كونگرەستىڭ جاۋاپتى تۇلعالارىمەن وتكەن 1 كۇندىك كەلىسسوزدەن كەيىن سەناتورلار ءبىر اۋىزدان زاڭدى قابىلدادى. اقش نارىعىندا اكتسيالاردىڭ كۇرت ارزانداۋىنان كەيىن ينۆەستورلار اكتسيالار ساتىپ الىپ, زاڭ جوباسىن ماقۇلداۋدى كۇتۋگە كوشكەن ەدى. مەملەكەت باسشىسى دا بۇل زاڭ جوباسىن تەز ارادا ماقۇلدايتىنىن ايتقان-دى. مۇنداي ەكونوميكانى قولداۋ ارەكەتى اقش تاريحىنداعى وسى كۇنگە دەيىنگى ەڭ كولەمدى شارا سانالىپ وتىر.
وكىلدەر پالاتاسىنىڭ كوشباسشىسى ستەني حويەر سارسەنبى كۇنى كەشكە ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋعا ارنالعان زاڭ جوباسى 27 ناۋرىزدا تىڭدالاتىنىن مالىمدەدى. زاڭ جوباسى جۇمىسسىزدىققا قاتىستى ساقتاندىرۋدى ۇلعايتىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە قوسىمشا قارجى بولەدى.
سەناتتاعى رەسپۋبليكالىقتار كوشباسشىسى ماككوننەلل مەن دەموكراتتار كوشباسشىسى چاك شۋمەر بۇل زاڭ جوباسىنىڭ قابىلدانۋىن جەدەلدەتپەك بولدى, الايدا پالاتا مۇشەلەرى قارسىلىق ءبىلدىرىپ, ءىستى تەجەدى. ال بۇل كەزدە زاڭ جوباسى تولىقتاي دايىن ەدى. رەسپۋبليكالىقتار جۇمىسسىزدىققا قاتىستى بولىمدەرىنە قارسىلىق ءبىلدىردى, دەگەنمەن دەموكراتيالىق پارتيا اتىنان پرەيزدەنتتىككە ۇمىتكەر سەناتور بەرني ساندرەس رەسپۋبليكالىقتار ءوز نارازىلىعىن قايتا قارامايىنشا زاڭنىڭ قابىلدانۋىن ارتقا شەگىندىرەتىنىن مالىمدەدى. بۇل كەلىسىمنىڭ شەشۋشى كەزەڭدەرىندە ۇلكەن كەلىسپەۋشىلىكتەردىڭ تۋىنا الىپ كەلدى. وكىلدەر پالاتاسىنىڭ كەيبىر دەموكراتتارى سەناتتىڭ ىنتالاندىرۋ شارالارى تولىق ءالى جەتكىلىكتى ەمەس دەپ ويلايتنىن حابارلادى.
زاڭ جوباسى جىلدىق تابىسى 75 مىڭ اقش دوللارىنا دەيىنگىلەرگە ادام باسىنا 1 200 اقش دوللارى كولەمىندە تولەمدەر تاعايىنداۋدى كوزدەيدى. وتباسى تابىسى 150 000 اقش دوللارىنا دەيىن بولسا, ءار بالا ءۇشىن قوسىمشا 500 اقش دوللارىنان تولەپ وتىرۋدى قاراستىرعان. جىلدىق تابىسى 99 000 اقش دوللارىنان اساتىندار, 146 500 اقش دوللارى تاباتىن 1 بالاسى بار وتباسىلار مەن 198 000 اقش دوللارى كولەمىندە كىرىس كورەتىن وتباسىلارعا تولەمدەر بەرىلمەيدى.
اقش تۇرعىندارى تولەمدەردى الۋى ءۇشىن الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ نومەرلەرىن كورسەتۋى كەرەك جانە ولار باسقا سالىق تولەۋشىنىڭ اسىراۋىندا بولماۋى قاجەت. قوسىمشا تولەمدەر تابىسى جوقتارعا دا جانە بۇعان دەيىن باسقا باعدارلامالار ارقىلى مەملەكەتتەن جاردەم الىپ كەلگەندەرگە دە تولەنەدى.
بۇل شارالار جۇمىسسىزدىق جاردەماقىسىنىڭ ۇلعايۋىنا قوسىمشا رەتىندە سانالادى. بۇعان دەيىنگى كومەكتى ۇلعايتۋ جوباسى فريلانسەرلەر مەن تۇراقتى جۇمىسى جوقتارعا قاراستىرىلعان-دى. اتالعان زاڭ جوباسى جۇمىسسىزدارعا تولەنەتىن جاردەماقىنى 600 اقش دوللارىنا كوتەرۋدى قاراستىرادى.
ىنتالاندىرۋ شارالارى شاعىن بيزنەستەر ءۇشىن 350 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە نەسيە قاراستىرعان. بۇل امەريكالىقتارعا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى سالدارىنان ازايعان بەلسەندىلىك كەزىندە دە جالاقى الۋدى توقتاتپاۋعا جول اشپاق. جاڭا باعدارلاما نەسيە جۇيەسىنە دە جەڭىلدىك ەنگىزبەك. سونىمەن قاتار زاڭ جوباسى اياسىندا نەسيەلەردى كەشىرۋگە ميلليارداعان قارجى ءبولۋ كوزدەلگەن.
كەلىسسوز كەزىندەگى ەڭ ۇلكەن ماسەلە 500 ملرد اقش دوللارى كولەمىندەگى كورپوراتيۆتىك كومەككە تىرەلدى. بۇل قارجىنىڭ كوپ بولىگى فەدەرالدى رەزەرۆتى جۇيە نەسيەلەرىن قولداۋعا جۇمسالماق. كەلىسىمگە سايكەس, باس ينسپەكتور تاعايىندالىپ, باقىلاۋ كەڭەسى دە قۇرىلماق. قارجىنىڭ ءتيىستى جەرگە جەتۋىن دەموكراتتار باقىلاۋعا الماق بولعان. سونىمەن بىرگە 17 ملرد اقش دوللارى كولەمىندەگى قارجىنى Boeing Co, General Electric Co, Boeing Co سياقتى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن كومپانيالارعا ءبولۋ جوسپارلانعان. وعان قوسا 25 ملرد اقش دوللارى جولاۋشىلاردىڭ اۋە تاسىمالىنا گرانتتارعا بەرۋ جولعا قويىلىپ وتىر. تاعى 130 ملرد اقش دوللارى مەديتسينا ورتالىقتارىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋگە, 16 ملرد اقش دوللارى ەلدە جەتپەي جاتقان مەديتسينا قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالماق.
دەموكراتتار زاڭ جوباسى شتاتتار مەن جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا قاتىستى شىعىنىن وتەۋگە 150 ملرد اقش دوللارىن بولەتىنىن ايتتى. ترامپ پەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, كونگرەس مۇشەلەرىنىڭ يەلىگىندەگى كاسىپتەر زاڭ جوباسى اياسىندا قارجىلاي كومەك المايدى.
دجوشۋا دجەيمەرسون, ەندريۋ ديۋەرەن, ناتالي ەندريۋس,
Wall Street Journal
اۋدارعان سۆەتلانا عالىمجانقىزى,
«Egemen Qazaqstan»