بۇلبۇل اقىن, ءدۇلدۇل اقىن قادىر مىرزا-الىمەن تەاتردا وتكەن سوڭعى سىر-سۇحباتتان تۇيگەن وي ەدى
قادىر اقىندى جەتپىسىنشى جىلداردىڭ سوڭىن الا العاش مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەن كەزدە تانىپ بىلگەن ەدىك. سول تۇستا اۋدان ورتالىعىنداعى كىتاپ دۇكەنىنەن «بۇلبۇل باعى» , «وي ورمانى», «دالا ديدارى» دەگەن جۇپ-جۇقا كىتاپتارىن ساتىپ الىپ, شاماسى جيىرما بەستەردەگى اقىننىڭ تۇنىپ تۇرعان ليريكاسىنا ءتانتى بولعانىمىز بار.
بۇلبۇل اقىن, ءدۇلدۇل اقىن قادىر مىرزا-الىمەن تەاتردا وتكەن سوڭعى سىر-سۇحباتتان تۇيگەن وي ەدى
قادىر اقىندى جەتپىسىنشى جىلداردىڭ سوڭىن الا العاش مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەن كەزدە تانىپ بىلگەن ەدىك. سول تۇستا اۋدان ورتالىعىنداعى كىتاپ دۇكەنىنەن «بۇلبۇل باعى» , «وي ورمانى», «دالا ديدارى» دەگەن جۇپ-جۇقا كىتاپتارىن ساتىپ الىپ, شاماسى جيىرما بەستەردەگى اقىننىڭ تۇنىپ تۇرعان ليريكاسىنا ءتانتى بولعانىمىز بار. كەيىنىرەك اسكەر قاتارىندا بولعاندا الا بارعان الگى كىتاپتار الىستا جۇرگەندە وزىمىزگە سەرىك, جانىمىزعا رۋحاني ازىق بولدى. ەرىكسىز ساناعا ءسىڭىپ, جاتتالىپ قالعان جىر جولدارى قىرىق جىل وتسە دە ءالى كۇنگە دەيىن زەردەمىزدەن كەتپەيدى.
مىنە, وسى ۋاقىت ارالىعىندا قادىر مىرزا-ءالى اعامىز مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, قوعام قايراتكەرى اتاندى. وي تۇيگەنى كوپ ۇلكەن فيلوسوف, ءدۇلدۇل اقىن رەتىندە تانىلعان قادىر مىرزا قىرۋار ولەڭ جولدارىن جازىپ, پروزاعا دا, دراماتۋرگياعا دا قالام سىلتەپ, جيىرما تومدىق كىتابىن شىعارىپ ۇلگەردى. ءتىپتى وتە ىقشام, ءمىردىڭ وعىنداي ءدوپ تيەتىن قىسقا افوريزمدەرىن, تەرەڭ ويلارىن قاعازعا ءتۇسىرىپ, كۇن سايىن مەرزىمدى ءباسپاسوز بەتتەرىندە جاريالاپ ءجۇردى. قازىر ول ەڭبەگى دە تاپتىرماس قۇندى كىتاپ بولىپ, وقىرمان قولىنا ءتيدى.
ومىردەن ءوزى كەتىپ, ءسوزى قالعان قادىر اعامىزبەن بولعان ءبىر ساليقالى كەزدەسۋدە ول كىسىنىڭ اڭگىمەسىن ىقشامداپ, قاعازعا تۇسىرگەن ەدىك. كەزدەسۋدى اشقان جاستار تەاترىنىڭ ديرەكتورى ءارى كوركەمدىك جەتەكشىسى, بەلگىلى كينورەجيسسەر تالعات تەمەنوۆ ءوز ءسوزىن قادىر اعانىڭ ولەڭىمەن باستادى:
– «ۋاقىت ءوتىپ بارادى-اۋ ونى قويشى, ساتتەر ءوتىپ بارادى, وسى جامان». ءسىز وسىلاي جىرلاپ كەلەسىز. وكىنىشكە قاراي, ءبىز سول قاس-قاعىم ساتتەردىڭ قادىرىن بىلمەي جاتامىز كوپ رەتتە. جازعا سالىم جاستار تەاترىندا قادىر اعانىڭ ءبىر كۇنگى پوەزيا كەشىن وتكىزسەك دەيمىز. سول كۇنى تەاتر اكتەرلەرى اقىننىڭ ءبىر-ءبىر ولەڭىن وقىپ, ءمىردىڭ وعىنداي افوريزمدەرىن جاتقا ايتادى. مىقتى ويلارىن تۇيىندەي بىلگەن, كوپتەگەن جازۋشىلاردان وق بويى وزىق ءسوز زەرگەرىن, پوەزيانىڭ ءدۇلد ۇلى رەتىندە كورەرمەنگە ۇسىنۋ. بۇگىنگى ويىمىز, وسىنىڭ الدىندا وزىڭىزبەن اڭگىمەلەسىپ, سىر-سۇحبات وتكىزۋ, – دەدى.
– مەن شىنىمدى ايتايىن, سىزدەردىڭ الدارىڭىزعا ەش دايىندىقسىز كەلدىم. مىنا تالعات باۋىرىم تەلەفون شالدى دا ءاي-شاي جوق تەاترعا كەلىڭىز دەپ شاقىردى. كەيدە كىمنىڭ قوناققا شاقىراتىنىن شامالايسىڭ, بىراق تالعاتتىڭ قاي ۋاقىتتا شاقىرىپ, نە ايتارىن ەشكىم ءبىلمەيدى. تۇندە ءتۇس كورە مە, اياق استىنان ءبىر يدەيانى العا تارتىپ, كۇتپەگەن جەردەن جاقسى نارسەنى تابا قويادى. مىنا ايتقاندارىڭىز جانىما جاعىپ, ويىمنان جاڭىلا باستادىم. كوپتەن جىلى سوزدەر ەستىمەگەندىكتەن ماس بولىپ قالۋىم عاجاپ ەمەس, – دەپ اقىن اڭگىمەسىن قالجىڭمەن باستادى. اقىن الدىمەن تەاتر توڭىرەگىندە وي قوزعادى. جالپى, تەاتر دەگەن سۇمدىق كەرەمەت الەم عوي. ءبىز كەيدە ءبىر سوزگە ءمان بەرە بەرمەيمىز. «قالانىڭ ورتالىعى» دەگەن ۇعىم بار. كونە گرەك زامانىندا امفيتەاترلار بولعانىن بىلەمىز. سول تەاترلار قاي جەردە بولسا, قالانىڭ ورتالىعى, ياعني ەپيتسەنترى سول جەر سانالعان. سول گرەكتەردە تەاتردىڭ اشىلۋ ماۋسىمى قالاي بولعانىن ايتايىن. ءبىر جىل بويى ەسحيل, ەۆريپيد, سوفوكل سەكىلدى دانالار وزدەرى جازعان دۇنيەلەرىن كەلەر جىلى قىركۇيەكتە بىتىرەدى. سونىڭ ءبارى ەكشەۋدەن ءوتىپ, كونكۋرس سەكىلدى بايگە بولىپ, وزىپ شىققان ۇزدىكتەرى بەلگىلەنىپ, سىيلىقتارىن الىپ, باقانداي ەكى ايعا سوزىلعان بۇكىل مەملەكەتتىڭ تويىنا ۇلاسادى. ەڭ تاماشاسى, جازالانعان قىلمىسكەرلەردى گرەكتەر تەاتردىڭ اشىلۋ ماۋسىمىندا ەكى ايعا بوساتىپ جىبەرەتىن بولعان. ءسويتىپ, ولارعا تەاتردىڭ اشىلۋ سالتاناتىن كورسەتۋ. مىنە, ونەر وسىلاي باعالانعان.
بۇگىندە باستىقتاردى تەاترعا شاقىرۋ جىبەرىپ كەلتىرۋ قيىن. ارينە, ولاردى دا تۇسىنۋگە بولادى, شارۋادان قولدارى تيە بەرمەيدى, نە ساپاردا جۇرەدى. كەلمەيىن دەمەيدi-اۋ, ۋاقىتتارى جەتپەيدi. قادىر اقىننىڭ ايتۋىنشا, بالالارعا, كوپ رەتتە «اكىم بولما, باستىق بولما» دەيدى. شىنىندا باستىقتاردىڭ كۇندەلىكتى قات-قابات شارۋادان ۇيىنە كەلىپ ەمىن-ەركىن وتىرۋلارىنا مۇمكىندىگى جوق. ەركىندىككە نە جەتسىن. جالپى, ءومىردىڭ قىزىعى نە ەكەنىن دە ءبىلىپ, ءتۇسىنىپ ۇلگەرە الما