مىناۋ جاتقان قۇسمۇرىن توبەسى. توبە دەپ دابىرايتپاي-اق توبەشىك دەسە دە بولار. الدە توبە ەكەش توبە دە ەل قايعىسىن كوتەرە الماي باۋىرلاي شوگىپ كەتتى مە ەكەن.
مىناۋ جاتقان قۇسمۇرىن توبەسى. توبە دەپ دابىرايتپاي-اق توبەشىك دەسە دە بولار. الدە توبە ەكەش توبە دە ەل قايعىسىن كوتەرە الماي باۋىرلاي شوگىپ كەتتى مە ەكەن.
سوناۋ ءبىر سوعىس باستالعان جىلى ءبىزدىڭ قاراعاشتان عانا الپىستان استام بوزداق مايدانعا اتتانعان. اۋىلدان داۋىس كوتەرىپ جىلاپ-سىقتاپ شىققان شال, كەمپىر, كەلىن-كەپشىكتەر جاياۋ شۇبىرىپ وسى قۇسمۇرىن توبەسىنە بەتتەر ەدى. سودان توبە باسىنا كەلىپ وشارىلعان جۇرت قۇسمۇرىننىڭ كۇنباتىس ەتەگىنە قاراي ەڭىرەي قۇلاعان جازىق – كەڭاششى اڭعارىنان ارىرەكتەگى بوي بايقاتار كوك ات اۋىلىن كوكتەي ءوتىپ, كوكجيەكپەن استاسقان, ساعىممەن ءجۇز قۇبىلا اعاراڭداعان تايىنشا شاھارىنىڭ سۇلباسىنا تىكسىنە قاراسار ەدى. تىكسىنەتىنى اۋىلدان اتتانار بوزداقتاردى وسى شاھار تويىمسىزدانا قىلعىتا جۇتىپ, تەمىر جول سوستاۆتارىنا وتىرعىزىپ الىپ, كوز كورىپ, قۇلاق ەستىمەگەن ءبىر قيىرعا – سوعىس جاققا جونەلتىپ جاتاتىن ناعىز سويقاندى سۇمدىقتىڭ وشاعىنداي كورىنەتىندىگى. بىراق وعان تايىنشا شاھارى كىنالى ەمەس, بار كىناسى باتىس پەن شىعىس, وڭتۇستىك پەن تەرىسكەيدى جالعاپ جاتقان تەمىر جول تورابىنا تاقاۋ ىرگە تەپكەندىگى.
تىم ارىرەكتەگى قىزىلجار مەن كوكشەتاۋ قالالارىنىڭ بەل ورتاسىنداعى وسى شاھاردا اتىشۋلى بازار بولعان. وتىرىقشىلىققا ۇيرەنە باستاعان قازاق اۋىلدارى تايىنشا بازارىنان تىرشىلىگىنە كەرەكتىنىڭ ءبارىن تاۋىپ جاتاتىن. قىر قازاقتارى تابىن-تابىن ءىرى قارا مەن جىلقىسىن, وتار-وتار قويىن وسى بازاردىڭ تويىمسىز كوپەستەرىنە توعىتىپ, ءوز ناپاقالارىن ايىراتىن. ىرگەدەگى ىرگەلى ەل داڭقويدىڭ اتىشۋلى بايى نىعىمەتجان دا جىل سايىن جۇگەن-قۇرىق تيمەگەن تۋ اساۋلارىن باقانعا ءتىزىپ اكەلىپ, تالايلاردىڭ تاقىمىن تولتىرار ك ۇلىكپەن رازى ەتەتىن. اتاقتى بالۋان شولاق تا ءوزىنىڭ جانسەرىگىنە اينالعان اقبوز اتتى قۇرداسى نىعىمەتجان جىلقىلارىنىڭ ىشىنەن تاڭداپ, تاۋىپ العان.
اتىشۋلى قاجىمۇقان بالۋان دا وسى تايىنشا بازارىندا جيىلعانداردى ءوز كۇشىمەن ءتانتى ەتكەن.
ءبىزدىڭ ءبىر اتامىز بازارعا ونى-مۇنى الۋعا كەلگەندە ورىستىڭ مۇجىعى ۇستاپ الىپ «وح, كيرگيز» دەپ ساباعاندا, اڭعال اتامىز «يا نە كيرگيز, يا دانكوي» دەپ اقتالاتىنى دا وسى اتىشۋلى تايىنشا بازارى عوي.
ارينە, بۇنىڭ ءبارى وزىنشە ءبىر پارا اڭگىمە.
ءبىزدىڭ اڭگىمە اۋانىمىز كوك ات حيكاياسىنا اۋماق.
اكەمىزدى تۋماي جاتىپ جالماپ العان مەنىڭ بالالىق ءومىرىمنىڭ دەنى وسى تايىنشا شاھارىندا, ونداعى انامنىڭ ەكى ءىنىسى سەرعازى مەن ءاۋاپ ناعاشىلارىمنىڭ وتباسىندا وتكەن ەدى. بۇلاردىڭ ەكەۋى دە مايدانگەر بولاتىن.
جاز بويى ناعاشىلارىمدا بولىپ, تامىزدىڭ ورتاسىنا قاراي قاراعاشقا قايتتىم. ارينە, وزىمە قايتۋ قايدان كەلسىن. اۋىلدان بازارشىلاپ كەلىپ ناعاشىمنىڭ ۇيىنە تۇستەنگەن قاسىم شالدىڭ كۇرەڭ بيەسى جەگىلگەن كوك ارباسىنا وتىرىپ قايتتىم. «مەكتەپكە بارادى, قايتسىن» دەگەن انامنىڭ سالەمى كولىككە ىلەسۋىمە سەبەپ بولعان.
جازدىڭ مي قاقتار اپتابى ساباسىنا ءتۇسىپ, سارىتاپ كۇزگە مىسىقتابانداپ تاقاپ قالعاندىق پا, ميزام قالقىپ, جاسىل بوياق شالعىننىڭ ءوڭى وڭە باستاعان. جول بويعى كەزدەسەر ويدىم-ويدىم ويپاڭدى جەردىڭ تابانى تاقىرلانىپ, شابىلعان شوپتەر ۇيىلگەن شومەلە-شومەلە شوشاقتارعا اينالىپ, كوڭىلگە مۇڭ ۇيالاتادى. كۇنى كەشەلەر سامالمەن تەڭسەلە تولقىعان ولەڭدى ءشوپتىڭ شالعى جۇزىنە ۇرىنىپ, بۇگىندە ءولى شومەلەلەرگە اينالعانى بالا كوڭىلىمە جارقىن جازدىڭ ساناۋلى كۇندەرىنىڭ قالعاندىعىنان حابار بەرىپ, كادىمگىدەي كوڭىلسىزدىككە جەتەلەيدى. ونىڭ ۇستىنە بىردە جەلە جورتىپ, ەندى بىردە اياڭعا كوشكەن كۇرەڭ بيەنىڭ ميتىڭ ءجۇرىسى, كوك اربانىڭ بىرقالىپتى سىقىر-سىقىر ەتكەن مازاڭ ءۇنى دە كوڭىلسىز كوڭىلىمدى سەرپىپ تاستار سىڭاي تانىتپايدى, قايتا مۇڭىما مۇڭ قوسىپ, كوڭىلسىز كۇيىمدى تەرەڭدەتە تۇسەدى.
ارتتا قالىپ بارا جاتقان تايىنشا شاھارىنا, قۇسمۇرىن توبەسىنەن الدىمەن كوزگە شالىنار مۇنارالى الىپ ەلەۆاتوردىڭ اسقاق بىتىمىنە قارايمىن. بالاپان جۇرەگىم اتقاقتاپ, شىم-شىم ەتەدى. قالادان ۇزاماي جاتىپ ناعاشىلارىمدى, ولاردىڭ ماعان دەگەن ىستىق ىقىلاستى پەيىلدەرىن, ءماپرۋزا مەن سارا اپاتايلارىمنىڭ اقجارقىن جومارت نيەتتەرىن الابوتەن ساعىنا قالعانىم قالاي. كەلەر جازدا دا ورالمايمىن با؟ ورالامىن عوي...
– بالام, قاي كلاسقا باراسىڭ؟ – قاسىم شالدىڭ تارعىلدانا شىققان توسىن ساۋالى جاڭاعى ءبىر ۇشىعىنان ۇستاپ, وزىمشە ويعا باتىپ مالتىعىپ شىعا الماي وتىرعان كوڭىل قيالىمدى ءۇزىپ جىبەردى.
– ءۇشىنشى.
– بارەكەلدى... وقى, شىراعىم, وقى. – مەن شالدىڭ تەر ءسىڭدى ەلتىرىمەن جيەكتەلگەن كونەتوز بوركىنە, تارامىس جەلكەسىنە, ودان ت