قىتايدان تاراعان كوروناۆيرۋستان بەتپەردە قانشالىقتى قورعايدى؟ ونى ءار ەلدىڭ ماماندارى ءارتۇرلى ايتۋدا. قالاي بولعاندا دا مەديتسينالىق بەتپەردەنى جۇقپالى دەرتتەن قورعانۋدىڭ ءبىر جولى رەتىندە قاراستىراتىنىمىز بار. بيلىك بۇقارانى قانشا سەندىرگەنىمەن سوڭعى ۋاقىتتا ءدارىحانالاردا ماسكانىڭ بولماۋى ەلدى الاڭداتىپ وتىر.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا جىل سايىن 2 ملن-عا جۋىق ماسكا قابىلدانادى. ونىڭ كوبىسى مەديتسينالىق ۇيىمدارعا ارنالعان. وتكەن اپتادا مينيستر شەتەلدەن قوسىمشا ماسكا الۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, جوسپار بويىنشا ماسكالار بارلىق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە جانە حالىققا جەتكىلىكتى ەكەنىن ايتتى. «بىزدە رەزەرۆتە 5 ملن ماسكا بار. مەديتسينالىق مەكەمەلەر تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلگەن», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
مينيستر بايانداما جاساۋدان ءبىر كۇن بۇرىن قازاقستاننىڭ باس سانيتارلىق دارىگەرى جانداربەك بەكشين ەلىمىزدە ماسكا ءوندىرۋشى 5 كومپانياعا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى ۇندەۋ جاريالاپ: «قۇرمەتتى وتاندىق مەديتسينالىق ماسكا وندىرۋشىلەر! ءبىز تەك ءدارى-دارمەكتىڭ ەڭ جوعارى باعاسىن رەتتەيمىز. ماسكا باعاسىن رەتتەي المايمىز. سوندىقتان دا ەل ازاماتتارى ءۇشىن قاجەتتى كولەمدە ماسكا شىعارۋلارىڭىزدى وتىنەمىز», دەگەن بولاتىن. ال كەشەگى بريفينگتە ول: «ماسكا وندىرۋشىلەر تولىق قۋاتپەن جۇمىس ىستەپ جاتىر. ۇكىمەت كوروناۆيرۋسقا قاتىستى ءتۇرلى ساتىپ الۋلارعا 1,5 ملرد تەڭگە قارجى ءبولدى. قاجەت بولعان جاعدايدا كەز كەلگەن مولشەردە ماسكا ساتىپ الا الامىز», دەپ اتاپ ءوتتى.
بىراق دارىحانالارداعى جاعداي باسقاشا. ەڭ الدىمەن باس قالاداعى ءدارىحانالاردى تۇگەندەپ شىقتىق. نۇر-سۇلتانداعى 10-عا جۋىق ءدارىحانانىڭ جارتىسىنان كوبىندە ماسكا بولماي شىقتى. مىسالى, «امانات-فارم», Doktor Plyus, Jan Farm, «نيزكيح تسەن» سياقتى ءدارىحانالار جەلىسىندە ماسكالار تاۋسىلعان. ولار قويمادا دا بولماي تۇرعانىن ايتۋدا. ال كەيبىر ءدارىحانالار باعانى كوتەرىپ جىبەرگەن. وسىعان دەيىن 10-20 تەڭگەدەن ساتىلىپ كەلگەن ماسكانى استاناداعى Lucem ءدارىحاناسى 50 تەڭگەدەن, Salamat ءدارىحانالار جەلىسى 40 تەڭگەدەن ساتۋدا.
نۇر-سۇلتانداعى «گيپپوكرات» ءدارىحانالار جەلىسىنىڭ نۇكتەلەرىنە ساتىپ الۋشى رەتىندە حابارلاسقانىمىزدا, قالا بويىنشا ماسكالاردىڭ جوق ەكەنىن جەتكىزدى. ءسويتىپ ءبىز وسى ءدارىحانالار جەلىسىنىڭ باسشىلىعىنا حابارلاسۋدى ءجون كوردىك. باسشىلىقتىڭ بەرگەن اقپاراتى مۇلدە باسقا. «گيپپوكرات» مفك» جشس ديرەكتورى ۆەرا پولياكوۆا رەسەيدەن وتكەن جۇما كۇنى 70 مىڭ, بۇگىن 70 مىڭ ماسكا جەتكىزىلگەنىن, ساتىلىمدا دا ماسكالاردىڭ بار ەكەنىن ايتتى. «نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا ايتاتىن بولساق, 30 قاڭتار مەن 3 اقپان ارالىعىندا 14 جارىم مىڭ ماسكا ساتىلدى. قازىر جاي ماسكادان ساتىلىمدا 20 مىڭ دانا, قويمادا 2900 دانا, ال قارا ماسكادان ساتىلىمدا 5 مىڭ دانا, قويمادا 13 مىڭ دانا بار. بۇلار ءبىر اپتاعا جەتەدى دەپ جوسپارلانعان. سونداي-اق ءبىر ادامعا ەكى ورامنان ارتىق بەرىلمەيدى, ونىڭ ىشىندە 100 داناسى بار», دەدى ۆەرا پولياكوۆا.
الماتى قالاسىنداعى جاعداي دا وسىعان ۇقساس. Maximus جانە «گاۋحارتاس» سياقتى ءدارىحانالار جەلىسى ماسكانىڭ وتكەن اپتادان بەرى بولماي جاتقانىن ايتادى. «ورتالىق ءدارىحانا», «سادىحان» سياقتى ءدارىحانالار جەلىسى بولسا ماسكالاردىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىن, بىراق بىرىندە ماسكا 40 تەڭگەدەن ساتىلسا, ەكىنشىسىندە 15 تەڭگەدەن 30 تەڭگەگە قىمباتتاعانىن بىلدىك.
شىمكەنت ءدارىحانالارىنا دا قوڭىراۋ شالدىق. ءبىز حابارلاسقان «مۋرات فارم», «زەردە», «ابۋ اكبار» جانە «120/80» ءدارىحانالار جەلىسىنىڭ بارلىعىندا ماسكا بار. بىراق بارلىعى 30-50 تەڭگەگە دەيىن باعانى كوتەرگەن. سونداي-اق كوپ ءدارىحانا ماسكانى ادام باسىنا شاقتاپ قانا ساتاتىنىن ايتۋدا.
«ادىلەت» تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تۇرسىن جاعىپاروۆامەن سويلەسكەنىمىزدە, قوڭىراۋ شالعانىمىزدا, ول ماسكالاردىڭ بار ەكەنىن, باعالارىندا دا وزگەرىستەر جوقتىعىن, بۇل تاقىرىپ بويىنشا ەشتەڭە ايتقىسى كەلمەيتىنىن بايقاتتى.
بۇل جايتتان كەيىن وتاندىق ماسكا وندىرۋشىلەرگە حابارلاسۋعا تۋرا كەلدى. ءوندىرۋشى كومپانيانىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى ەكسپورتتى توقتاتىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسىن ورىنداۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتقاندارىن جەتكىزدى.
«ماسكانىڭ سانىن كوبەيتۋ بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسىن الدىق. ءبىز 2 ملن 30 مىڭ ماسكاعا تاپسىرىس الدىق. سونى دايىنداپ جاتىرمىز. 1 ملن 100 مىڭ ماسكانى 25 اقپانعا دەيىن, قالعانىن 20 ناۋرىزعا دەيىن ءوندىرىپ بەرۋگە كەلىسكەنبىز. بۇدان باسقا «سامۇرىق- قازىنامەن» جۇمىس ىستەيمىز. ولارعا جوسپار بويىنشا اقپاننىڭ 15-ىنە دەيىن, ياعني 15 كۇن ىشىندە 920 مىڭ ماسكانى دايىنداۋىمىز كەرەك. ادەتتە جىلىنا جالپى 11 ملن ماسكا وندىرەتىن ەدىك. ءبىز تەك قانا اۋرۋحانالارمەن جۇمىس ىستەيمىز. ياعني ءونىمدى «سك-فارماتسياعا» بەرەمىز. ولار وزدەرى تاراتادى», دەيدى «Dolce» جشس كوممەرتسيالىق ديرەكتورى بايان دەمەۋوۆا.
الايدا بۇل كومپانيانىڭ مەديتسينالىق ماسكانى ارتىق وندىرۋگە قاۋقارى جوق كورىنەدى. «سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋعا مۇمكىندىگىمىز شەكتەۋلى. ويتكەنى بۇل ءبىزدىڭ ءوندىرىستىڭ قولىنان عانا كەلەتىن جۇمىس ەمەس. شيكىزات قازاقستاندا جوق. قىتايمەن شەكارانى جاۋىپ جاتىر. قازىر قالعان شيكىزاتپەن عانا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. قانشاسىنا جەتەدى, سونشاسىن وندىرەمىز. بۇرىن شەتەلگە شىعاراتىنبىز. قازىر ەلدەگى سۇرانىسقا بايلانىستى ەكسپورتتى توقتاتتىق», دەيدى ب.دەمەۋوۆا.
ەكىنشى ءبىر وندىرۋشىگە دە مينيسترلىكتەن تاپسىرىس ءتۇسىپ, ءوندىرىس كولەمىن ءۇش ەسەگە دەيىن ارتتىرعان. باسشىلىق بەرگەن اقپاراتىنىڭ جاريالانباۋىن وتىنگەندىكتەن كومپانيانىڭ اتىن اتاۋسىز قالدىردىق.
ء«بىز ماسكالاردى تەك قانا مەديتسينالىق ۇيىمدار ءۇشىن ساتىپ الامىز. جەكە اپتەكالارعا جەتكىزبەيمىز», دەدى «سك-فارماتسيا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بايلانىس قىزمەتىنىڭ وپەراتورى ايزادا ەشمۇحامەد. نۇر-سۇلتانداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە حابارلاسقانىمىزدا, باسقارما قالاداعى ەمحانالار مەن اۋرۋحانالارداعى ءدارىحانالاردى عانا قامتيتىنىن ايتتى.
قاراپ وتىرساق, جوعارىدان بەرىلگەن تاپسىرما بار. وندىرۋشىلەر قولدان كەلگەنىن ىستەپ جاتىر. ال ءدارىحانالار بولسا ماسكاعا جاريتىن ءتۇرى جوق. بۇل مەديتسينالىق قۇرالدىڭ ءوزى نەگىزىنەن قاۋىپسىزدىك شارالارىن كوزدەيتىنى بەلگىلى. ياعني قاۋىپتى ىندەتتەن قورعانۋ جانە الدىن الۋ ماقساتىندا قاراپايىم تۇرعىندار الدىمەن ءدارىحانالاردان سۇرايدى. ال دارىحانالارداعى جاعدايدى ءبىرشاما ايتتىق. اتالعان جاعداي ەلىمىزدەگى الدىن الۋ شارالارىنا ءالى دە بولسا دايىندىعىمىز سولعىن ەكەنىن كورسەتسە كەرەك. ەرتەڭ قالىپتاسقان احۋال ۋشىقپاس ءۇشىن ەڭ اۋەلى وسى ماسەلەنى رەتتەۋىمىز كەرەك بولار...