ايىپپۇل ارقالاعاندار ايىلىن جيا ما؟

جامبىل وبلىستىق تابيعي رە­سۋرستار جانە تابيعات پايدالا­نۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ «ما­­مانداندىرىلعان «ساپسان» جەدەل قىزمەتى» مەكەمەسى وبلىس كولەمىندەگى ورمان قورى اۋماعىندا جانە ەركىن ايماقتاردا ورماندار مەن جابايى جانۋار­لار دۇنيەسىن قورعاۋ ءۇشىن بىلتىر ماۋ­سىم-جەلتوقسان ايلارىندا 30 رەيد جۇرگىزگەن. بۇل رەتتە «ما­مانداندىرىلعان «ساپسان» جەدەل قىزمەتى» مەكەمەسىنىڭ دي­رەك­تورى ەرنازاربەك جانتاەۆ كوپ­تەگەن زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ ورىن العانىن ايتتى.

ىشكى باقىلاۋ جانە برا­كونەر­لىكپەن كۇرەسۋ, كۇزەتۋ جانە قورۋ ماقساتىندا جۇر­گىزىلگەن جۇمىس­تاردىڭ ناتي­جەسىندە تابيعات زاڭ­ناماسىن بۇزعانى ءۇشىن بىرقاتار زاڭ­سىزدىقتار انىقتالعان. كوپ­تەگەن زاڭسىزدىقتار بايزاق, جام­بىل, تالاس, سارىسۋ, مو­يىنقۇم اۋداندارىنىڭ اۋما­عىندا ورىن العان. ماسەلەن وتكەن جىلى «ۇم­بەت» ەرەكشە قورعالاتىن تابي­عي اۋماعىندا زاڭسىز اڭشىلىق جا­ساپ, 1 بورسىق پەن 1 دوڭىز ات­قان اڭ­شىعا سوت شەشىمىمەن 932 مىڭ 250 تەڭگە ايىپپۇل سالىنسا, «مەركى» ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماعىندا بىلتىر جازدا زاڭسىز قارۋمەن اڭشىلىققا شىققانى ءۇشىن اڭشىعا 176 مىڭ 750 تەڭگە ايىپپۇل سالىنىپ, سوت شەشىمىمەن ءوندىرىلدى جانە اڭشى قارۋى جويۋ ءۇشىن الىنعان. سول سياقتى بايزاق اۋدانىنىڭ ورمان قورى جەرىندە «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن 2 قاراقۇيرىقپەن ۇستالعان اڭشىعا قازىرگى تاڭدا تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ جات­سا, مويىنقۇم اۋدانىندا 2 ازامات زاڭسىز اڭ­شى­لىق جاساپ 4 قىرعاۋىلمەن ۇس­تالعان. ولارعا 25250 تەڭگە ايىپ­پۇل جانە زالالى رەتىندە 50500 تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان. سا­رىسۋ اۋدانىندا دا زاڭسىز اڭ-قۇس اۋلاۋشىلار قۇجاتى جوق ءبىر ۇڭعىلى اڭشى مىلتىعى, 40 دانا سۇڭقار قۇسىن ۇستايتىن تۇزاق, 2 دانا توماعا جانە 9 جابايى كەپ­تەر قۇسىمەن قولعا ءتۇسىپ, اي­عاق زاتتارى اۋداندىق پوليتسيا بولىمىنە وتكىزىلگەن. بۇدان بولەك, جامبىل اۋدانىندا ۇيرەك, تالاس اۋدانىندا قىرعاۋىل اتقاندار دا ۇستالىپ, ءتيىستى ايىپ­پۇلدارىن ار­قالاعان.

«بىرەۋ تويىپ سەكىرەدى, بىرەۋ توڭىپ سەكىرەدى» دەگەندەي, جالپى, اڭشىلىققا دا ادام ءار­تۇرلى جاعدايدا شىعادى. بۇل بىرەۋ ءۇشىن كاسىپ بولسا, ەندى بى­رەۋ ءۇشىن ەرمەك. سوندىقتان دا قارۋ الىپ شىعىپ, اڭ مەن قۇستى زاڭ­سىز اتۋ دەرەگى ءجيى تىركەلۋدە. جال­پى, بىلتىر اڭ اۋلاۋ بارىسىندا زاڭسىز پايدالانىلعان بار­لىعى 30 دانا اڭشى قارۋى تاركىلەنىپ, سول اۋدانداردىڭ پوليتسيا بولىمدەرىنە تاپسىرىلدى. تا­بيعاتتىڭ تىرشىلىك يەلەرىنە تور قۇرعان اڭشىلاردىڭ 13 قىرعاۋىل, 4 ۇيرەك, 3 قويان, 1 بورسىق جانە 2 قا­را­قۇيرىق اتقانى بەلگىلى بولدى. «قىزىل كى­تاپقا» ەنگەن قا­راقۇيرىق جانۋارىن اتقاندار ايىپپۇلمەن قاتار, 2,5 جىلعا دەيىن شارتتى جازاعا كەسىلەدى ەكەن. تابيعاتتىڭ ءتىرى باي­لىق­تارىن تالاۋعا تۇسىرۋ­دە الدىنا جان سالمايتىن الدەكىمدەردىڭ كەسىرىنەن ءوزى قۇرىپ كەتۋدىڭ از-اق الدىندا تۇرعان تىر­شىلىك يەلەرى كوبەيمەي جاتىر. «ساپسان» جەدەل قىزمەتى اتقارعان جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە, تا­بيعاتقا زيان كەلتىرىپ جانە زاڭسىز اڭشىلىق جاساعانى ءۇشىن اڭشىلارعا سالىنعان ايىپ­پۇل مەن زالالى 8 330 500 تەڭ­گەنى قۇرايدى. جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ وكىمىمەن وتكەن جى­لى قۇرىلعان «جەدەل توپ» وبلىس­تىق تابيعي رەسۋرستار جانە تا­بيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باس­قارماسىنا قاراستى ورمان شا­رۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنىڭ قىز­مەتىنە ىشكى باقىلاۋ جۇرگىزىپ, برا­كونەرلىكپەن كۇرەسۋ, كۇزەتۋ, قورۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار «جەدەل توپ» جاز مەزگىلىندە ورمان شا­رۋا­شىلىعى مەكەمەلەرىنىڭ ءورت قاۋىپسىزدىگى كەزەڭىنە دا­يىن­دىقتارىن زەردەلەپ, ءورت بول­عان ايماقتاردا ونى ءسوندىرۋ جۇ­مىستارىنا قاتىستى. وڭىر­دەگى 8 ورمان شارۋاشىلىعى مەكە­مەلەرىنە ىشكى باقىلاۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزىپ, ونى زەردەلەپ, جەتىستىكتەرى مەن كەمشىلىكتەرى تۋرالى مالىمەتتەردى باسقارما باس­شىسىنا تاپسىرىپ وتىردىق», دەيدى ەرنازاربەك جانتاەۆ.

وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە اڭ اتۋ, قۇس اتۋ دەگەن ۇيرەنشىكتى ادەت­كە اينالىپ بارادى. اسىرەسە سي­رەك كەزدەسەتىن تىرشىلىك يەلەرىن نىساناعا الۋ ءجيى كەزدەسەدى. قول­عا تۇسكەندەرى ايىپپۇل ار­قالاپ جا­­تىر, ال تابيعاتتىڭ ءتىرى باي­لىقتارىنا زالال كەلتىرىپ بولعان سوڭ جىمىن بىلدىرمەي كەتىپ جات­قاندار قانشاما. جىل­دىڭ ەندى باستالعانىنا قا­را­ماستان, مۇنداي جاع­دايلار بيىل دا تىركەلگەن. اعىم­داعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا تابيعات زاڭناماسىن قورعاۋ ءۇشىن 4 رەيد جۇرگىزىلىپ, زاڭسىز اڭ اۋلاۋشى­لاردان 16 اڭشى مىلتىعى تاركىلەنگەن. «جامبىل اۋدانىندا 1 ازامات ەركىن ايماقتا زاڭسىز اڭشىلىق جاساپ جۇرگەن جەرىنەن ۇستالىپ, ونى تەكسەرۋ بارىسىندا 1 دانا اڭشى قارۋى تاركىلەندى. اتىلعان اڭ-قۇسى بولعان جوق. وسى وقيعاعا بايلانىستى 1 ازاماتقا ەركىن ايماقتا زاڭسىز اڭشىلىق جاساعانى ءۇشىن اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلىپ, 13255 تەڭگە ايىپ­پۇل سالىندى. سول سياقتى شۋ اۋدانىندا 1 ازامات ەركىن ايماقتا زاڭسىز اڭشىلىق جاساپ جۇرگەن جەرىندە ۇستالىپ, ونى تەكسەرۋ بارىسىندا 3 دانا اڭشى مىلتىعى تاركىلەنگەن», دەيدى ەر­نازاربەك جانتاەۆ. سونىمەن قاتار, بيىل ەركىن ايماقتا زاڭسىز اڭشىلىق جاساۋ دەرەگى جامبىل, بايزاق, ت.رىسقۇلوۆ اۋداندارىندا دا تىركەلگەن. بۇل ايماقتان ۇستالعانداردان دا زاڭسىز اڭشى قارۋى تاركىلەنىپ, بايزاق اۋدا­نىندا قىرعاۋىل اتقاندارعا ءتيىس­تى ايىپپۇل سالىنعان. ال تا­لاس اۋدانىندا 4 ازامات ەركىن ايماقتا زاڭسىز اڭشىلىق جاساپ جۇرگەن جەرىنەن قولعا ءتۇسىپ, ولاردى تەكسەرۋ بارىسىندا اتىل­­عان 12 قىرعاۋىل جانە «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن 1 بۇلدىرىق تابىلعان. سون­داي-اق 4 قارۋ اۋداندىق پوليتسيا بولىمىنە وتكىزىلدى. وسى وقيعا بويىنشا ايىپپۇل مەن زالالى 755 مىڭ 770 تەڭگەنى قۇراعان. جال­پى العاندا, بيىلدىڭ وزىندە تابيعاتقا 22 قىرعاۋىل, 2 كەپتەر مەن 1 بۇلدىرىق قۇسىنىڭ زيا­نى كەلگەن. «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن بۇلدىرىق اتقانى ءۇشىن اڭشىعا 530 مىڭ 200 تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى ەكەن.

ايىپپۇل ارقالاسا دا ايىلىن جيمايتىن اڭشىلار وزدە­رىنىڭ تابيعاتقا قيانات جاساپ جۇرگەنىن بىلسە جاقسى. بۇگىن ايىپ­پ ۇلىن تولەپ, ولاردىڭ كۇنى ەرتەڭ-اق اڭ مەن قۇس اتۋعا دەگەن قىزى­عۋ­شى­لىعى قايتا ويانباسىنا دا كە­پىلدىك جوق. سايىن دالانىڭ باۋرايى­نا باسا كوكتەپ كىرىپ, ونىڭ باۋىرىنداعى ءتىرى بايلىعىنا قول سالاتىن قاسكويلەرگە قارسى تۇرۋ ءاردايىم وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.

جامبىل وبلىسى