ەكى تاباق مەيمان. تورگى ۇستەلگە جاسى ۇلكەندەر مەن قىزمەتى ۇلكەندەر جايعاسىپتى. الدەن ۋاقىتتا تاباق اكەلىنگەن. ءبىر ءوزى جارتى استاۋعا جۋىق ورىندى الىپ ۋىلجىپ پىسكەن قويدىڭ باسى جاتىر. وتاعاسى بولەك تاباققا سالىپ الگى باستى قىرىققا ىلىكپەي قوزىقارىن بايلاعان جىگىت اعاسىنا ۇسىندى. اناۋ بولسا, شىر-پىر.
– سىيلاعانىڭىزعا راحمەت, اكەم ءتىرى, باس ۇستامايمىن, – دەپ قۇتىلدى.
جولى بولماعان قۇيقاسى قالىڭ ءداۋ باس ەلۋدەن ەركىن اسقان ەكىنشى ءبىر ازاماتتىڭ الدىنا قوناقتاعان.
– باستى قايتەمىن؟! – دەدى الگى. ماعان ودان دا جۇمساق ەتى كوپ جامباتى جولداساڭىز جەتىپ جاتىر.
تورگى ۇستەلدى ءبىر اينالىپ شىققان باس تومەندەگى ۇستەلگە كەلىپ قوناقتادى. اقىر اياعىندا ەپسەكتى جۇرگىزۋشىنىڭ ءبىرى ميپالاۋ جاسايمىن دەپ اۋىز ۇيگە الىپ كەتتى. وسى ارادا زەرەندى اۋدانىنىڭ كوكتەرەك اۋىلىندا ويدا-جوقتا ورالعان وقيعا ەسىمە تۇسكەنى. بار عۇمىرىن شوق جۇلدىزداي شاعىن عانا قازاق اۋىلىندا وتكىزگەن, كەيىن اتا جۇرتىنا قونىس اۋدارعان كارل الەكساندروۆيچ تۋعان جەرىن ساعىنىپ كەلگەن ەكەن. بىرگە وسكەن بەرىدەگى باۋىرلار كوزكورگەن نەمىس اعايىندى قوي سويىپ, قوناق قىلىپ جاتىر ەكەن. ۇستىنەن تۇستىك. ءدال وسىلاي وتىرعانبىز. ءدال وسىلاي تاباق تارتىلعان.
– باستا جۇمىسىم جوق, – دەگەن كارل الەكساندروۆيچ. – ال جامباسقا تيمەڭدەر. وسى اۋىلدا مەنىڭ دە بولىنبەگەن ەنشىم بار.
سولاي دەگەن دە تۋىرىلىپ پىسكەن ءبۇتىن, مايلى جامباستى الدىنا قويعان. قولىنا ءمۇيىز ساپتى, وتكىر كەزدىكتى الىپ, ءداۋ استاۋمەن تارتىلعان تۇتاس ىسەكتىڭ ەتىن جاپىراقتاپ تۋراۋعا كىرىسكەن.
– ءاي, كارل, – دەدى سابىركەن اقساقال, – باس ۇستاۋعا سەنىڭ ابدەن حاقىڭ بار.
ءسويتتى دە قۇيقاسى اعارىپ, بابىمەن پىسكەن باستى تولايىم كارل الەكساندروۆيچتىڭ الدىنا تارتقان. كوزىن اشقالى تىرلىگى قازاق اراسىندا وسكەن كارلىڭ دا وسال ەمەس. باستىڭ قۇلاعىن مايلى قۇيقاسىمەن قوسىپ ويىپ الىپ, شەتكەرى وتىرعان بالاڭ جىگىتتىڭ قوس الاقانىن تولتىرا, ۇمسىنىپ بارىپ ۇستاتقان.
– باياعى شالداردىڭ ىرىمى, – دەدى كارل الەكساندروۆيچ. – گەرمانياداعى اعايىندارىڭ تۋرالى جاقسى حابار ەستىپ ءجۇر.
قىر جەلكەنىڭ قىرتىستى جەرىنەن تاعى ءبىر كەسىپ الىپ, ەكىنشى بوزبالاعا: «ومىردە جەلكەڭ كۇدىرەيىپ, جەلكەنىڭ جىعىلماي ءجۇر», دەپ جولدادى. ۇرتتان كەسىپ ۇشىنشىگە ۇسىندى. ۇرتتىڭ مايلى بولسىن دەگەندى جانە ءبىر قوسىپ قويدى. ال ءدال قاسقا ماڭدايداعى جۇقالاۋ قىرتىستى, قۇيقانىڭ ەڭ ءبىر ءدامدى جەرىن ماڭدايىڭ جارقىراپ ءجۇرسىن دەپ جانە بىرەۋگە بەردى. ءتاتتى ءتىل تۇبىمەن قوسا كەلىن-كەپشەككە بۇيىردى.
استاۋدىڭ جانىنداعى شاعىن ىدىسقا ەتەگىنىڭ ءوزى جارتى استاۋ بولىپ جاتقان تۇتاس سۇبە, توقپاقتاي توقپان جىلىك, بەلدەمەنىڭ قىرتىسى اناۋ-مىناۋ تايدىڭ قازىسىنان كەم تۇسپەيتىن, ماي بايلانعان تۇتاس قالپىمەن قوتارىلدى. ەمىن-ەركىن اسىقپاي, بابىمەن تۋراۋ ءۇشىن.
– گەرمانيادا ءبارى بار, – دەدى كارل الەكساندروۆيچ. وندا مولشىلىق. دۇكەن سورەلەرىندە قۇستىڭ سۇتىنەن باسقانى كەزدەستىرۋگە بولادى. قارىن توق بولعانىمەن, ىلعي ءبىر نارسە جەتپەگەندەي ەلەگىزىپ جۇرەسىڭ. جانە ول بىرەۋ دە ەمەس, بىرنەشەۋ. تاراتىپ ايتايىن, ماعان جەتپەيتىنى كوكتەرەكتىڭ ەمگە داۋا اۋاسى, كوكمايسالى دالاسى. اناۋ اق قايىڭداردى اڭسايمىن. 1993 جىلى كوشىپ بارعاننان كەيىن كوكتەمگى سالىم گەرمانيانى شارلاپ قايىڭدى القاپتارىن ىزدەدىم. قايىڭ كورسەم كوكتەرەكتى كورگەندەي بولامىن. قايىڭ تابىلار-اۋ, كوكتەرەك قايدان تابىلسىن. باس ۇستاتاتىن, جامباس جولدايتىن اعايىن جانە جوق.
كارل الەكساندروۆيچتىڭ باستى ءبولىپ بەرگەن جورالعىسىن قويىن داپتەرىمىزگە ءتۇرتىپ العانبىز. بۇگىن ەسىمە تۇسكەنى. ءناسىلى نەمىس بولعانىمەن, اتا سالتىمىزدى كەيبىرەۋىمىزدەن ارتىق بىلەتىندىگى قايران قالدىرادى دا.
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى