اقمولا وبلىسىنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەرىندە 1800-دەن استام وقۋشى ينكليۋزيۆتى سىنىپتاردا وقىتىلۋدا. ياعني, بۇگىنگى تاڭدا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ينكليۋزيۆتى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا بايلانىستى ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلۋدا.
بۇگىنگى كۇنى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ مۇقتاجدىعىنا ءالى دە بولسا وسال بەيىمدەلگەن. وسى ولقىلىقتى جويۋ ماقساتىندا وبلىستا ەلىمىزدە العاشقى بولىپ ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ بويىنشا ۇيلەستىرۋ كەڭەسى قۇرىلدى. جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرىندە ينكليۋزيا سىنىپتارى اشىلۋدا.
وبلىس بويىنشا 426 مەكتەپتە ينكليۋزيا سىنىپتارى بار. ونىڭ ءبىرى №19 ورتا مەكتەپ. ءبىلىم وشاعىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 89 وقۋشى ءبىلىم الۋدا. ارنايى كوررەكتسيالىق 5 سىنىپ بار. مۇندا بالالاردى 5 سىنىپقا دەيىن ينكليۋزيا سىنىپتارىندا دايىندايدى. ول ءۇشىن ءبىلىم وشاعىندا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ بويىنشا رەسۋرستىق ورتالىق قۇرىلعان. ارنايى ماماندار توبى دا جاساقتالىپتى. ياعني, لوگوپەد, دەفەكتولوگ پەن پسيحولوگ ماماندار بىرلەسە جۇمىس ىستەيدى.
–ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار سانى 89. ولاردىڭ ىشىندە ەستۋ, كورۋ كەمىستىكتەرى بار, تىرەك-قيمىل اپپاراتى, پسيحيكالىق دامۋىنىڭ تەجەلۋى بار بالالار بار. مەكتەپتە ماماندار جۇمىس ىستەيدى. مۇعالىمدەر بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرىپ وتىرادى. ينكليۋزيۆتى ورتا ءبىزدىڭ مەكتەپتە قالىپتاسقان دەپ ايتۋعا بولادى, دەيدى دەفەكتولوگ ءىلياس جانعالي.
اقمولا وبلىسىنداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە كەدەرگىسىز ورتا قالىپتاستىرۋ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنەن سانالادى. بۇگىندە وڭىردەگى 736 مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنە پاندۋستار ورناتۋ قاجەت. بيىل 906 مىڭ تەڭگەگە 16 ۇيىمعا پاندۋستار مەن كوتەرگىشتەر ورناتىلسا, 2020 جىلى 3,4 ميلليون تەڭگەگە 11 نىساندا پاندۋستار جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر. وڭىردە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا بايلانىستى ۇيلەستىرۋ كەڭەسى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەيدى. كەڭەس توراعاسى مارات ىبىراەۆتىڭ ايتۋىنشا, ينكليۋزيۆتى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا قوعام بولىپ اتسالىسۋ قاجەت.
–ينكليۋزيۆتى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋدىڭ بۇگىندە ماڭىزى زور. قوعام تاراپىنان تۇسىنىستىكپەن قاراۋدى قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. بۇل ارينە, بالالار اراسىنداعى قاتىناستان باستاۋ الادى, ودان كەيىن بارىپ, ەكى جاقتى اتا-انالار, مۇعالىمدەر مەن اتا-انالار تاراپىنان تۋىندايتىن ماسەلەلەر دە بارشىلىق. جالپى, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنەن بولەك, مادەنيەت, سپورت بولىمدەرى دە بارىنشا كەدەرگىسىز ورتا قالىپتاستىرۋ قاجەت. بۇگىنگى تاڭداعى وزەكتى ءارى وتكىر ماسەلەنىڭ ءبىرى قاجەتتى ينفراقۇرىلىمنىڭ جوقتىعى. ءدامحانا مەن شاشتارازدار, كينوتەاترلار مەن ويىن الاڭدارى دا جوقتىڭ قاسى. مىنە, وسى باعىتتا جۇمىس جاسالۋى ءتيىس, دەيدى وبلىستىق ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى مارات ىبىراەۆ.
سوڭعى ۋاقىتتا اۋتيزم بەلگىسى بار بالالاردىڭ سانى كوبەيىپ كەلەدى. ونداي بالالارعا ءبىرىنشى كەزەكتە ءدارى ەمەس, پەداگوگ, پسيحولوگ, لوگوپەدتىڭ كومەگى كەرەك, دەيدى 2 جاسىندا بالاسىنان ءاۋتيزمنىڭ بەلگىلەرىن بايقاعان انا ءاليا راحىمبەكوۆا. بالاسىن الەۋمەتتىك ورتاعا بەيىمدەۋ ماقساتىندا بۇگىندە ءاليا «ەرەكشە ءومىر» قوعامدىق قورىن قۇرىپ وتىر.
وبلىستا اۋتيزم دياگنوزى قويىلعان بالالارمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن ورتالىق جوق. دەسە دە, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ارنايى ينكليۋزيا كابينەتتەرى اشىلۋدا. ازىرگە ونداي كابينەت وڭىردە ەكەۋ. ول كوكشەتاۋ قالاسىنداعى №4 ورتا مەكتەپ پەن بۋراباي اۋدانى ورتالىعىنداعى №4 ورتا مەكتەبىندە ورنالاسقان.