• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 31 جەلتوقسان, 2019

«ءار بالانىڭ ءوز نەسىبەسى بار» – دەيدى كوپ بالالى وتباسىنىڭ وتاعاسى

2031 رەت
كورسەتىلدى

پەندە اتاۋلىعا تۋعان جەردەن ىستىق, وسكەن ورتادان قادىرلى ەشتەڭە جوق شىعار, ءسىرا. جاستىق جالىنمەن اسقارالى بيىككە ۇمتىلىپ, تالاي-تالاي جوسپار قۇرعان. ارمان قاقپاسى الدىنان ايقارا اشىلۋى دا مۇمكىن ەدى. نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن كەزدە جاس ماماندى قولقالاپ شاقىرعاندار دا بولدى. ءتىپتى ەلوردادا ىرگە تەۋىپ قالۋى دا مۇمكىن ەدى. ءبىلىمدى جاستىڭ دالادا قالمايتىنى انىق قوي. كۇن ساناپ ءوسىپ كەلە جاتقان, كەرەگەسى كەڭىپ, كوركەيىپ كەلە جاتقان ەلوردا تۇرعىنى اتانۋدى كىم ارمانداماس. ايتسە دە, سەرىك ساتەمىروۆتىڭ كوڭىلى تۋعان جەرگە اۋا بەرگەن. ءوزىنىڭ وسكەن قاسيەتتى توپىراعىنا بارىپ ءبىر كادەسىنە جاراسا قانەكي.

ءوندىرىس اۋىلى شوقجۇلدىزداي عانا ەلدى مەكەن. جەتىستىگى دە بار, كەمشىلىگى دە بار. تۋعان اۋىلدى تۇ­­لەتۋ پەرزەنتىنىڭ ماڭدايىنا جا­­زىلعان پارىز. نەسىبەسى دە وسى جەر­­دە. كىندىك قانى تامعان وسى تو­­پى­راقتا تاعدىرلاس, ارمان-مۇ­را­­تى ءبىر, ماقسات-مۇددەسى ورتاق اۋىل­­داستارىنىڭ ورتاسىندا ماڭ­دا­يدان تەرىن سورعالاتىپ, سول اق ادال ەڭبەگىمەن ەل مەرەيىن ۇس­تەم ەتسە, زامانداستارىنىڭ قۇ­شا­عىندا ماڭدايى جارقىراپ جۇر­مەي مە؟ جوعارى وقۋ ورنىن اياق­تا­عان سوڭ جەرگىلىكتى «قىپشاق» جا­ۋاپ­­كەر­شىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەس­تى­گىنە اگرو­نوم بولىپ ورنالاستى. بەرىك ءبىلىمدى پايدالانا وتى­رىپ, جومارت جەردىڭ ءتىلىن تابۋ اگرونوم ءۇشىن ءبىر باقىت. ەندى-ەندى تاجىريبە جي­ناقتاپ, تو­سە­­لىپ كەلە جاتقاندا سەرىك­تەس­تىك باسشىسى اۋىستى دا, ۇيدە­گى ويدى بازارداعى نارىق بۇزىپ كەتتى. بىراق ەلىم دەپ, جەرىم دەپ تۋعان جەرىنە ورالعان تۇلەك العان بەتىنەن قايتا قويعان جوق. ءبىر كەزدە ءوزى ءبىلىم العان مەكتەپكە حيميا جانە بيولوگيا پاندەرىنىڭ مۇعالىمى بولىپ ورنالاستى. جارى ايزەرە – قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى­نىڭ مۇعالىمى. قوستانايداعى ى.التىنسارين اتىنداعى مەم­لە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تۇلەگى. ەكى جاس ەل ەرتەڭى – جاس تولقىنعا بەرىك ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرۋگە بەل بۋىپ كىرىستى. ءتول با­سى قايرەدەن مەن نۇريدەن باستاۋىش سىنىپتار­دا وقيدى. ءسۇت كەنجەلەرى اي­عا­نىم ەكى ايلىق ءسابي.

تالاپتى تۇلەك تىنباي ىزدەن­سە كە­رەك. سەرىك كارىباي ۇلى دا قا­بىر­عاسىمەن كەڭەسە كەلە, ءبىلى­مىن جەتىلدىرۋدى ۇيعاردى. كوك­شە­تاۋ­داعى شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى مەم­­لە­­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيو­­لوگيا فا­كۋلتەتىنىڭ سىرتتاي بو­لى­­مىنە ءتۇ­سىپ, ءبىتىرىپ شىقتى.

باس-اياعى ەلۋگە جۋىق وتباسى ءتۇتىن تۇتەتىپ وتىرعان ەلدى مەكەندە بالالار باقشاسى دا جوق. بار ءسابي ۇيدە. وكىنىشى جوق, ەڭ مىقتى تاربيە – انا تاربيەسى. ودان وسى ەلۋ ءۇيلى التىن بەسىك اۋىل­دىڭ ساق­تالىپ قالعانىن ايت­سا­ڭىزشى. اۋىل تاعدىرى ءسوز بول­عان ساتتە سە­رىك كارىباي ۇلى ەل ازاماتى قاي­رەدەن كارىباەۆتىڭ ولشە­ۋسىز ەڭبە­گىن ايتپاي تۇرا المايدى. مىنە, اركىم ءوز ەلىن, ءوز اۋى­لىن ءدال قاي­رەكەڭدەي كوتە­رۋگە ۇمتىلسا, جال­پاق جۇرت گۇل جايناپ كەتەر ەدى. شاعىن مەكتەپتى جۇمىرتقاداي جۇ­تىن­دى­رىپ جوندەگەن دە سول كىسى.

اۋىلدى اباتتاندىرىپ, كو­گال­­­­دان­­دىردى. كومەكتى قاجەت ەت­كەن­­­دەر­­­دىڭ قولتىعىنان دەمەدى. سول ەڭ­بەگى­مەن تۋعان جەردى سۇيە بى­لۋگە ۇي­رەتتى. ءنارلى سوزىمەن عانا ەمەس, ناتي­جە­لى ەڭبە­گىمەن. ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تا­بى­لا قوي­ماي­تىن, بۇيىعىپ جاتقان اۋ­ىل­دا جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەس­تىك قۇرىپ, حالىققا جۇمىس تاۋىپ بەردى. پايعامبار جاسىنا كەلگەندە ءوزى باس بولىپ, جارعاق قۇ­لا­­عى جاستىققا تيمەي ءجۇرىپ مال شار­ۋا­شىلىعىن دامىتتى.

قايراتى مول ەردىڭ عيبراتتى ەڭبە­گىنە ابدەن رازى بولعانى سون­شا­لىق, سەرىك ىرىمداپ تۇڭعىش ۇلى­نا ەل اعاسىنىڭ ەسىمىن بەردى. ءدال اتاسىنداي ەڭبەكقور بولسىن دە­گەنى عوي. ەڭبەك دەمەكشى, وسى ءبىر سۇت­تەي ۇيىعان كىشكەنتاي اۋىل­­دان ەكى بىردەي سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى شىق­قان. ولاردىڭ بە­رە­­كەلى ەڭبەك جولى مەكتەپتەگى مۋ­زەيدە سايراپ تۇر. 

مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ ەڭبەك ەتەتىن سەرىكتىڭ ءبىلىم وشاعىنداعى شارۋاسى شاش-ەتەكتەن. ايتسە دە اۋىل­دا وتىرعان سوڭ قوسالقى شارۋا­شى­لىق ۇستاماي تاعى بولمايدى. التى بالانىڭ نەسىبەسى ءۇشىن. بالا ءوسىر­دىم دەپ بوگدەگە الاقان جايۋ, الدەقايدان كومەك كۇتۋ سەرىك ءۇشىن مۇلدە جات. ءار بالا ومىرگە كەلگەندە ءوزىنىڭ نەسىبەسىن الا كەلەدى دەپ ەسەپتەيدى. ول نەسىبە اتا-انانىڭ ەڭبەگىنە بايلاۋلى. قازىر قورا تولى قويى, ال­دەنەشە باس جىلقىسى, ءسۇتى بۇ­لاق­تاي سيىرلارى بار. ءوزى كومەك سۇ­راماق تۇگىل جۇرتقا قول ۇشىن بە­رۋگە قاۋقارى ابدەن جەتىپ جاتىر.

– وسى ءۇيىمدى سالعاندا جوباسىن ءوز قولىممەن جاسادىم, – دەيدى سەرىك كارىباي ۇلى, – ۇرپاق وسىرگەن سوڭ كەڭ دە ىڭعايلى بولعانى دۇرىس قوي. اتام قازاق­تىڭ اسار دەگەن عۇرپى بار. ەت جاقىن اعايىن تۋىس قانا ەمەس, اۋىلداستاردىڭ ءبارى تايلى تۇيا­عىمەن جينالىپ كەلدى. كو­مەك­­كە كوڭىلىڭ تولادى, ارينە. بىراق ونىڭ ار جاعىنداعى ىن­تىماق­تاس­تىق, تى­لەك­تەستىك ءتا­رىز­دى اق ادال پەيىل جۇ­رە­­گىڭدى ودان ءارى جى­لىتا تۇسەدى. ءبىر-بىرىنە قا­راي­­لا­­سىپ, جۇكتى بىرگە كو­تەرگەن قان­­داي جاقسى.

وتىزدان ەندى اسقان قوس ۇستاز شاعىن اۋىلدا قۇستىڭ ۇيا­سىن­داي جىپ-جىلى, شاراپاتى مول شا­ڭى­راق­تا­رىندا ۇرپاق ءوسى­رىپ جاتىر. ازىرگە التى پەرزە­نت. «قازان اۋزى جوعا­رى». ءبىر بۇيى­رىندە التى بالاسىن ايالاپ ءوسىرۋ اياسىنداعى اق ارمان جۇر­سە, ەكىنشى بۇيىرىندە تۋعان ەلىم­نىڭ تۇعىرىن بيىكتەتسەم دەگەن ماق­سا­تى بار.

 

اقمولا وبلىسى,

استراحان اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار