قوردى قۇرۋدىڭ ماقساتى – تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋعا كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, كەپىلدىك جاعدايى باستالعان كەزدە ۇلەسكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ, سونداي-اق ۇلەستىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى نارىعىن ىنتالاندىرۋ.
«قوردىڭ باستى ميسسياسى – ۇلەستىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ جولىمەن ەل حالقىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ. ءبىز ۇلەستىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا كەپىلدىك بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىڭ مىندەتتەرىن شەشۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, حالىقتىڭ قورعا دەگەن سەنىم دەڭگەيىن ارتتىرۋعا تىرىسامىز», دەدى قور وكىلدەرى.
ەندى سالۋشىلار عانا ەمەس, قۇرىلىسقا ۇلەستىك قاتىسۋشىلار دا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىلدەندىرۋ قورىنان كەپىلدىك الا الادى. بۇل قانداي ءونىم جانە ۇلەسكەرلەر قانداي جاعدايدا كەپىلدىكتى پايدالانا الادى دەگەن سۇراققا تقكق كەلىسىمشارتتار ەسەبى جانە ستاتيستيكا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اليما سەيتقازيەۆا جاۋاپ بەردى.
اتالعان قوردىڭ باستى قىزمەتى سالۋشى قۇرىلىس نىسانىن وزدىگىنەن اياقتاي الماعان جاعدايدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن اياقتاۋعا كەپىلدىك ۇسىنۋ بولىپ سانالادى. ياعني, قور ۇلەسكەرلەرگە كەپىلدىگى بار نىسان قۇرىلىسى مىندەتتى تۇردە اياقتالىپ, ولار ءوز باسپاناسىن الاتىنىنا كەپىلدىك بەرەدى. قۇرىلىستى اياقتاۋعا كەپىلدىك الۋ كەزىندە سالۋشىلار تاپ بولاتىن باستى پروبلەما – قۇرىلىستىڭ قارجىلاندىرىلۋ كوزى رەتىندەگى ۇلەستەردى تەز ارادا ساتۋ. وسى ورايدا قور جاڭا ءونىم جاساۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزدى.
«قور قۇرىلىستى اياقتاۋعا كەپىلدىگى بار نىساننىڭ ۇلەسىن الۋعا نيەتتى ۇلەسكەردىڭ نەسيەسى بويىنشا كەپىلدىك ۇسىنىپ وتىر. دايىن باسپاناعا قاراعاندا, قۇرىلىسى ەندى باستالعان باسپانانىڭ قۇنى ارزان بولاتىنى بەلگىلى. ءبىزدىڭ ءونىم, ەڭ الدىمەن, تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتۋعا, سونىمەن بىرگە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جانداندىرۋعا ارنالعان», دەپ اتاپ ءوتتى اليما سەيتقازيەۆا.
سونداي-اق قوردىڭ كەپىلدىگى بولعان جاعدايدا قوسىمشا كەپىل قاجەت بولمايدى, تەك باسپانا قۇنىنىڭ 20%-نا تەڭ باستاپقى جارنا بولسا بولدى. وسىلايشا, قولجەتىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلەدى. باستىسى, ۇلەسكەر پاتەردى قور كەپىلدەندىرگەن تۇرعىن ءۇي كەشەنىنەن تاڭداپ السا بولعانى.
«اتاپ ءوتۋ كەرەك, قوردىڭ ۇلەسكەر نەسيەسى بويىنشا ۇسىنىپ وتىرعان كەپىلدىگى نىسان قۇرىلىسى مەن ونى پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمى ارالىعىنا عانا جارامدى. نىسان پايدالانۋعا بەرىلگەن ۋاقىتتان باستاپ, بانككە يپوتەكانىڭ قالعان مەرزىمىنە دايىن باسپانا تولىقتاي كەپىل بولا الادى», دەپ ءتۇسىندىردى تقكق وكىلى.
تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جايت, جاڭا ءونىم ارقىلى ۇلەسكەر ءتيىستى كىرىسى بولسا, 60 ملن تەڭگەگە دەيىن باسپانا الۋعا مۇمكىندىك الادى.
«باستاپقى جارنا 20 پايىز جانە نەسيەنىڭ ماكسيمالدى سوماسى 50 ملن تەڭگە بولعان جاعدايدا ۇلەسكەردىڭ قۇنى 60 ملن تەڭگە بولاتىن ۇلەستى الۋعا مۇمكىندىگى بار. بۇل تۇستا ۇلەسكەر قور مەن بانكتىڭ تالاپتارىنا ساي بولۋى ءتيىس. جاڭا ونىمگە قاتىستى تالاپتاردى ءۇش بانك يگەرۋدە, ءبىر بانك اتالعان ءونىمدى قولداپ وتىر», دەپ ناقتىلادى اليما سەيتقازيەۆا.
بۇگىندە ەكىنشى دەڭگەيلى بارلىق بانك, قۇرىلىس جۇرگىزۋشىلەر مەن ۇلەسكەرلەر ونىمگە ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىلدەندىرۋ قورىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى