بۇل تۋرالى پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز جيىنىندا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ سوزىنەن ءمالىم بولدى.
مينيستر الدىمەن ەلىمىزدەگى 76 نىساندا گەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىنە, ونىڭ ناتيجەسىنە سايكەس رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وڭىرىندە پايدالى قازبالاردىڭ پەرسپەكتيۆالىق ورىندارى انىقتالعانىنا توقتالدى. م.مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە بيىل العاش رەت 17 كەن ورنى مەملەكەتتىك بالانسقا قويىلدى. ونىڭ ىشىندە 11-ءى قاتتى پايدالى قازبالار ورنى جانە 6-ۋى كومىرسۋتەك شيكىزاتى. ينۆەستيتسيا كولەمى 170 ميلليارد تەڭگەگە جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. مينيسترلىك 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك گەولوگيالىق بارلاۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋگە كىرىستى. قۇجاتتى 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا بەكىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۆەدومستۆو باسشىسى وسى جىلداعى وندىرىستىك شىعارىندىلاردىڭ كولەمى بىلتىرعى كورسەتكىشتىڭ دەڭگەيىندە قالاتىنىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, اۋاعا تارالاتىن زياندى قالدىق شامامەن 2,5 ملن توننا جانە جەرگە توگىلەتىنى 1,1 ملن توننا كولەمىندە بولاتىنىن ەسكەرتتى. 2015-2018 جىلدار ارالىعىندا اۋاعا تاراعان شىعارىندىلار ءليميتى 200 مىڭ تونناعا, ياعني 7 پايىزعا ازايدى. بيىل مينيسترلىكتىڭ باستاماسىمەن 5 ءىرى كومپانيامەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وسى قۇجاتتىڭ نەگىزىندە «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» جانە «قازتسينك» 2024 جىلعا دەيىن قالدىق كولەمىن 20-30 پايىزعا قىسقارتادى.
قالدىقتاردى باسقارۋ بويىنشا م.مىرزاعاليەۆ اتاپ وتكەندەي, قازىر ەلىمىزدەگى 3,5 مىڭنان استام پوليگوندا 120 ملن توننا تۇرمىستىق قاتتى قالدىق جينالعان. جىلىنا 4 ملن توننا تۇرمىستىق قاتتى قالدىق شىعارىلادى. 2016 جىلى ەنگىزىلگەن وندىرۋشىلەردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەسى ارقىلى قاتتى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ ۇلەسى 5 ەسە ءوستى. بۇل باعىتتا جۇمىستى جولعا قويعان كاسىپورىنداردىڭ سانى 110-نان 170-كە دەيىن ارتقان. عارىشتىق باقىلاۋ ارقىلى بيىل 9 مىڭنان استام زاڭسىز قوقىس الاڭى انىقتالدى. ونىڭ 28 پايىزى, ناقتى ايتقاندا 316 مىڭ توننا قوقىس زالالسىزداندىرىلدى. مينيسترلىكتە قالدىقتاردى باسقارۋ تۋرالى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تۇجىرىمداماسى ازىرلەنىپ جاتىر.
سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ باعىتىندا سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىن, گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى سالۋ جانە قايتا قۇرۋعا بايلانىستى 12 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. جامبىل, پاۆلودار, قىزىلوردا جانە قاراعاندى وبلىستارىندا 4 جوبا اياقتالۋعا جاقىن. ناتيجەسىندە 18 ەلدى مەكەندى جانە جالپى سانى 14,7 مىڭ ادامدى قۇرايتىن 3 ەلدى مەكەندى سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىن جاقسارتۋ جوسپارلانعان. 2020 جىلى قۇنى 8,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 12 جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. ۆەدومستۆو 2020-2030 جىلدارعا ارنالعان سۋدى باسقارۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جانە سۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ جۇمىستارىن باستادى. ونى كەلەسى جىلى بەكىتۋ كوزدەلگەن.
ورمان شارۋاشىلىعى بويىنشا سپيكەر قازاقستاندا بيىل 74 مىڭ گا القاپتا 628 ورمان ءورتى تىركەلگەنىن ايتتى. 57 مىڭ گا القاپتا ورماندى ءوشىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇل جوسپارلى مەجەمەن سايكەس كەلىپتى. 4,6 مىڭ گا القاپتا ەلوردانىڭ جاسىل ايماعىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس اتقارىلدى.
باس شاھاردىڭ جاسىل بەلدەۋىنە ۇقساس اتىراۋ, كوكشەتاۋ, قاراعاندى, اقتوبە, قىزىلوردا جانە تۇركىستاننىڭ وبلىس ورتالىقتارىنىڭ اينالاسىندا وسىنداي جوبا قولعا الىندى. 2030 جىلعا قاراي ايماق ورتالىقتارىنىڭ اينالاسىنداعى كوگالداندىرۋ يندەكسى 68 مىڭ گا قۇرايدى.
– ەلىمىزدەگى سەكسەۋىل ورماندارىنىڭ ساقتالۋىنا جەكە توقتالعىم كەلەدى. الەمدە سەكسەۋىل ءوسىرۋدىڭ نەگىزگى اۋدانى قازاقستان اۋماعىندا شوعىرلانعان. سول سەبەپتى ونى ساقتاۋ ءۇشىن كەلەسى شارالاردى قولدانامىز. اتاپ ايتقاندا, اعاش كەسۋدىڭ بارلىق تۇرىنە موراتوري 2023 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى. 2017 جىلدان باستاپ رەسپۋبليكانىڭ ساۋدا ورىندارىندا سەكسەۋىل ساتۋعا تىيىم سالىنعانى ءمالىم. قازىرگى ۋاقىتتا سەكسەۋىلگە ۇلتتىق برەند مارتەبەسىن بەرۋ ماسەلەسى پىسىقتالۋدا, – دەدى م.مىرزاعاليەۆ.
مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىنان تىس وسەتىن وسىمدىكتەر الەمى سالاسىنداعى قۇقىقتىق قاتىناستاردى رەتتەۋ ماقساتىندا 2020 جىلى «وسىمدىكتەر الەمى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جوسپارلانۋدا.