قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتتىك ناگرادالار مەن سىيلىقتاردى تابىستاۋعا ارنالعان سالتاناتتى راسىمگە قاتىستى. جيىن بارىسىندا بىرقاتار ازامات مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سالتاناتتى راسىمگە قاتىسۋشىلاردى تاۋەلسىزدىك كۇنىمەن قۇتتىقتاپ, ەگەمەندىك ەلىمىزدىڭ باعا جەتپەس بايلىعى ەكەنىن ايتتى.
– ءبىزدىڭ بۋىن ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا حالقىمىزدىڭ اسقاق ارمانىن اقيقاتقا اينالدىردى. بايراقتى بابالارىمىز بىزگە ۇلان-بايتاق جەردى مۇرا ەتىپ قالدىردى. ولاردىڭ اماناتىنا ادال بولۋ – بارشامىزدىڭ كيەلى پارىزىمىز. ازاتتىق ءۇشىن الىسىپ, ەل ءۇشىن جانىن پيدا ەتكەن باتىرلاردىڭ ەرلىگى ەشقاشان ۇمىتىلمايدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى 2019 جىلدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى بولعانىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ مىزعىماستىعىن جانە دەموكراتيالىق جولمەن داميتىنىن, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ستراتەگيالىق باعىتىن ساباقتاستىق داستۇرىمەن جالعايتىنىمىزدى دالەلدەدىك. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىنىڭ باعا جەتپەس تاجىريبەسى مەن ءبىلىمى حالقىمىز ءۇشىن اسا قاجەت جانە ەل يگىلىگى ءۇشىن پايدالانىلادى. اسا كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى, تاريحي ماسشتابتاعى تۇلعا جانە مەملەكەتىمىزدىڭ نەگىزىن قالاعان ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن قۇرمەتتەۋ – ءبىزدىڭ پارىزىمىز, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى الەۋمەتتىك جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى اتاپ ءوتتى. بۇل ماقساتقا 3,5 تريلليون تەڭگە قارجى بولىنگەنىن, اتالعان قاراجاتتىڭ 530 ميلليارد تەڭگەدەن استامى كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردى قولداۋعا جۇمسالاتىنىن ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ينكليۋزيۆتى حالىق ەكونوميكاسىن قۇرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋدارىپ, ونى دامىتۋ ناتيجەسىندە ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى پايدا تابۋى ءتيىس ەكەنىن جەتكىزدى.
– ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – ءار ازاماتتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ. سوندىقتان مەملەكەت الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا باسا ءمان بەرىپ وتىر, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى الەۋمەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ جونىندە ايتا كەلىپ, «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قۇرۋ ءۇشىن ورىندالاتىن مىندەتتەرگە توقتالدى.
– مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ زاماناۋي ۇلگىسى قازىردىڭ وزىندە ەليتارلىق, وزگەشەلىك تۇجىرىمداردان الىس. ءار شەنەۋنىك ءوزىن حالىقتىڭ ءبىر بولشەگى رەتىندە سەزىنىپ, حالىق ءۇشىن جانە حالىق اراسىندا جۇمىس ىستەۋى ءتيىس ەكەنىن ۇمىتپاۋى قاجەت. حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت دەگەنىمىز – بيۋروكراتيادان مۇلدە ادا بولىپ, تسيفرلاندىرۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن بارلىق ءراسىمنىڭ اشىقتىعى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىز بۇكىل حالىقتىڭ مىقتى كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا بيىك بەلەستەردى باعىندىرعانىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, ەل تاريحىنداعى بارلىق جەتىستىكتەر – ءار ازاماتتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى سالتاناتتى راسىمدە سويلەگەن سوزىندە مەملەكەتتىك ناگرادا العان ازاماتتاردىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگىن جوعارى باعالادى.
سونىمەن تاۋەلسىزدىك كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن مەملەكەتىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني دامۋىنا, حالىقتار اراسىنداعى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى, بەلسەندى قوعامدىق قىزمەتى ءۇشىن ەل ازاماتتارىنىڭ ءبىر توبى مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى. ولاردىڭ قاتارىندا ءوندىرىس, بيزنەس, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى, اسكەري قىزمەتشىلەر, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, سپورتشىلار, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى, مادەنيەت جانە عىلىم قايراتكەرلەرى بار.
«قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعى ۇلتتىق مادەنيەتتى دامىتۋعا قوسقان ايرىقشا ۇلەسى, ءان ونەرىن ناسيحاتتاۋداعى ەرەكشە ەڭبەگى ءۇشىن ءانشى روزا رىمباەۆاعا بەرىلدى. وندىرىستىك قىزمەتتەگى ەرەكشە ەڭبەگى ءۇشىن «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعى «قازاقمىس كورپوراتسياسى» جشس فيليالى – «جەزقازعانتۇستىمەت» ءوب كەن وندىرىستىك كەشەنىنىڭ ۇڭعىلاۋشىسى تۇرسىنبەك ماكيشەۆكە بەرىلدى.
«وتان» وردەنىمەن جازۋشى ي.جاقانوۆ, «Alageum Electric» حولدينگتىك كومپانياسى باقىلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى س.قوجاباەۆ, اقتوبە وبلىسى «كازحروم» تۇك» اق فيليالى – ءدوڭ تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ ديرەكتورى ۆ.تيل, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ» وردەنىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ كومەكشىسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ءىس باسقارۋشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ا.بيسەمباەۆ ماراپاتتالدى.
ال ءى دارەجەلى «بارىس» وردەنى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى س.ابدراحمانوۆقا, عالىم جانە قوعام قايراتكەرى ءا.احمەتوۆكە, جازۋشى ت.ابدىك ۇلىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ باسشىسى م.قاسىمبەكوۆكە, «م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى» رمك باس عىلىمي قىزمەتكەرى م.مىرزاحمەت ۇلىنا, «بوبەك» بالالار قورىنىڭ پرەزيدەنتى س.نازارباەۆاعا, وپەرا ءانشىسى ب.تولەگەنوۆاعا, ءىى دارەجەلى «بارىس» وردەنى «لورد دارىندى بالالارعا ارنالعان وبلىستىق مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ليتسەي-ينتەرنات» كمم مۇعالىمى ر.ازىمباەۆاعا, اقىن م.ايتحوجاعا, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى ع.ەسىمگە, مەملەكەتارالىق سۋ شارۋاشىلىق ۇيلەستىرۋ كوميسسياسى جانىنداعى سۋ شارۋاشىلىق ماسەلەلەرى بويىنشا عىلىمي-اقپاراتتىق ورتالىعى قازاق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ن.قىپشاقباەۆقا, ءىىى دارەجەلى «بارىس» وردەنى اقىن, «ساكەن سەيفۋلليننىڭ مۇراجايى» مكقك ديرەكتورى ن.ايت ۇلىنا, پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى» اق پرەزيدەنتى ق.بەركىنباەۆقا, تاريحشى م.قويگەلديەۆكە, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ت.مۇقاشەۆقا, جازۋشى ق.سالعارا ۇلىنا جانە باسقالارعا بەرىلدى.
«قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» قۇرمەتتى اتاعى عىلىم جانە مادەنيەت سالاسىنىڭ 36 كورنەكتى وكىلىنە بەرىلدى, ولاردىڭ ىشىندە بەلگىلى انشىلەر ت.اسار مەن د.قۇدايبەرگەن, عالىم ا.جۇمادىلداەۆ, كينواكتەر ن.ەسىمعاليەۆ, ديريجەر ر.سالاۆاتوۆ, بالەت ءارتىسى ن.سەمەنوۆا جانە باسقالار بار.
بەلگىلى عالىمدار, مادەنيەت قايراتكەرلەرى, وندىرىستىك سالا وكىلدەرىنىڭ ەڭبەكتەرى «پاراسات» وردەنىمەن باعالاندى. ولاردىڭ اراسىندا «شىمكەنت قالالىق ورىس دراما تەاترى» مكقك باسشىسى ي.ۆەربيتسكي, «ايتىس اقىندارى مەن جىرشى, تەرمەشىلەردىڭ حالىقارالىق وداعى» رقب توراعاسى ج.ەرمانوۆ, «ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى» رمك پروفەسسورى س.قاسقاباسوۆ, «اقتوبە مەتالل قۇراستىرۋ زاۋىتى» جشس ديرەكتورى ق.قويلىباەۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى «اقسەلەۋ» جشس ديرەكتورى س.مالاەۆ, «قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى» كەاق پروفەسسورى ق.سابدەنوۆ, «ب.ريموۆا اتىنداعى تالدىقورعان دراما تەاترى» كمم ءارتىسى ك.تەمىرباي ۇلى, قوعام قايراتكەرلەرى ە.ساكەنوۆا مەن ە.تاراسەنكو, اتىراۋ وبلىستىق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى م.وتەشوۆ, «م.وسكىنباەۆ اتىنداعى ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيلارمونياسى» مكقك ءسوليسى س.شاكرات, قاراعاندى وبلىسى «التاي پوليمەتالى» جشس باقىلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى ر.يۋن بار.
ءىى دارەجەلى «دوستىق» وردەنىنە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, «ۆايناح» چەشەندەر جانە ينگۋشتەر قاۋىمداستىعى باسقارماسىنىڭ مۇشەسى يۋ.كەليگوۆ, ايتىس اقىنى ءا.قالىبەكوۆا, «اينۇرى» تاتار-باشقۇرت مادەني ورتالىعى» قب توراعاسى ا.حاليكوۆ, قاراعاندى قالاسى «LITUANICA» قب توراعاسى ۆ.تۆاريوناس جانە باسقالار يە بولدى.
«قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالعاندار قاتارىندا اقىن و.ابدىلداەۆ, تۇركىستان وبلىسى «جەتىساي قوسالقى مەكتەپ-ينتەرناتى» كمم مۇعالىمى ءۇ.ابديەۆ, «ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى» رمك دوتسەنتى ا.ابيدەنقىزى, اقمولا وبلىسى «التىن ءدان» جشس ديرەكتورى ق.بايزاقوۆ, الماتى قالاسى «قازاقستان دۇنگەندەرىنىڭ قوعامى» قب توراعاسى ا.ۆوينتسە, «اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى» رمقك ءسوليسى گ.داۋىرباەۆا, قوستاناي وبلىسى «مەليتوپولسكوە» جشس ديرەكتورى ە.دۆۋرەچەنسكي, تانىمال بوكسشى ۆ.دەميانەنكو, «ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى» رمم وقىتۋشىسى ش.يماشەۆ, قىزىلوردا وبلىسى «ەڭبەك جەر» جشس ديرەكتورى ش.ىسقاقوۆ, پەتروپاۆل قالاسى «كارديولوگيالىق ورتالىق» كمك باس دارىگەرى ا.ماعزۇموۆ, شىمكەنت قالاسى «بولاشاق» №66 بالاباقشاسى» مكقك مەڭگەرۋشىسى ت.مارتىنەنكو, «شىعىس قازاقستان اۋىلشارۋاشىلىق تاجىريبە ستانساسى» جشس مەحانيزاتورى ا.نازين, ءانشى س.نۇرماعامبەتوۆا, «ميلوسەرديە» ەرىكتى قوعامى» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بالالار قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلى ا.ساين, «م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترى» رمقك ءارتىسى ءۇ.سەيتىمبەت, ء«ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى» رمك كافەدرا مەڭگەرۋشىسى ءا.تولەۋباەۆ, نۇر-سۇلتان قالاسى «ناز» مەملەكەتتىك بي تەاترىنىڭ ديرەكتورى س.سرايلوۆ, قاراعاندى قالاسى «جاس سۇڭقار» سپورت مەكتەبىنىڭ جاتتىقتىرۋشى-وقىتۋشىسى ە.شىنكەەۆ بار.
ونەركاسىپ, كولىك, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە باسقا ماتەريالدىق ءوندىرىس سالالارىنىڭ 72 جۇمىسشىسى مەن ەڭبەككەرى ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىنىڭ يەگەرلەرى اتاندى, اتاپ ايتقاندا, اقمولا وبلىسى «حلەبوروب» جشس مەحانيزاتورى م.بورانباەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسى «جايلاۋ» جشس باس شوپانى ە.وتەسوۆ, «قتج جۇك تاسىمالداۋ» اق فيليالى جامبىل پايدالانۋ لوكوموتيۆ دەپوسىنىڭ جوندەۋشىسى ن.حومۋتەنكو جانە باسقالار.
اسكەري جانە قىزمەتتىك بورىشىن ۇلگىلى اتقارعانى, زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدە كورسەتكەن ەرلىگى مەن جانقيارلىعى, ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن قورعانىس قابىلەتىن نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن اسكەري قىزمەتشىلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وكىلدەرىنىڭ ءبىر توبى ءى جانە ءىى دارەجەلى «داڭق», سونداي-اق ءى, ءىى, ءىىى دارەجەلى «ايبىن» وردەندەرىمەن, «ەرلىگى ءۇشىن» جانە «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالدارىمەن ماراپاتتالدى.
لەبىزدەر لەگى
روزا رىمباەۆا,
قازاق كسر-ءىنىڭ حالىق ءارتىسى, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى»:
– بۇگىن ارىپتەسىم تامارا اسار, ديريجەر رەنات سالاۆاتوۆ, سيمفونيالىق وركەستردىڭ كونتسەرتمەيستەرى داميليا ماحپيروۆا بار, بارلىعىمىزدىڭ ەڭبەگىمىزگە جوعارى باعا بەرىلىپ وتىر. وركەستر قۇرامىنداعى ارتىستەردى سيرەك باعالايدى. سوندىقتان بۇگىن – ەرەكشە كۇن. بۇل – بارلىق مۋزىكانتتارعا كورسەتىلگەن قۇرمەت. ال ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە حالقىمىزدىڭ مادەنيەتىن, بىرلىگىن ودان ءارى حالىقارالىق ارەنادا ناسيحاتتاپ, قازاقستان مادەنيەتىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن كورسەتۋگە ەڭبەك ەتەمىز.
كلارا جۇماباەۆا,
ەڭبەك ارداگەرى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى:
– بۇگىن وسىنداي ماراپاتقا جەتكەنىمە ماقتانامىن, ريزامىن! بارلىعىنا ريزامىن. اسىرەسە ابىشكە كورسەتىلگەن قۇرمەتكە ريزامىن. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ 80 جىلدىعىن تويلاۋدى باستاعان ەدى. ودان كەيىن رەسپۋبليكامىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا اتاپ ءوتىلدى. حالىق تا ريزا دەگەن ويدامىن. ءابىشتىڭ اناسى دا 90-عا كەلىپ قايتىس بولدى. وعان 40 جىل كەلىن بولدىم, جاعدايىن جاسادىم. وسى ەڭبەگىمنىڭ ارقاسىندا بۇگىنگى كۇنگە جەتىپ وتىرمىن دەپ ويلايمىن. حالقىما, ەل ازاماتتارىنا العىسىمدى ايتقىم كەلەدى.
ەربول ماحامبەتوۆ,
«ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى» اق ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى:
– دارىگەرلەردىڭ ەڭبەگى باعالانعانىنا شىن جۇرەكتەن قۋانىشتىمىن. بۇل ماراپاتقا لايىق دارىگەرلەر ەلىمىزدە كوپ. ءار ازاماتتى ەل ءۇشىن ادال قىزمەت ەتۋگە شاقىرامىن. دارىگەر ماماندىعىن تاڭداعانىمدا دا مۇنداي ابىرويعا يە بولامىن دەپ ويلامادىم. سۇيىكتى ىسىممەن اينالىستىم, مىندەتىمدى ورىندادىم. باسشىلىعىمنىڭ, ودان كەيىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇيعارىمىمەن وسىنداي قۇرمەتكە بولەنىپ تۇرمىز. ەل پرەزيدەنتىنە دارىگەرلەر ەڭبەگىن ەلەپ, ەسكەرگەنى ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن.
مارات بورانباەۆ,
«حلەبوروب» جشس مەحانيزاتورى, ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىنىڭ يەگەرى:
– ءبىر اپتا بۇرىن حاباردى ەستىگەندە, شىنى كەرەك, قاتتى قۋاندىم. مۇنداي قۇرمەتتى ءتىپتى ارماندامادىم دا. 5 بالام بار, وتباسىمىزبەن شىن جۇرەكتەن قۋانىشتىمىز, ريزامىز. 33 جىل ديقان بولىپ قىزمەت ەتەمىن. اقوردانى كورگەنىمە قۋانىپ تۇرمىن. باسشىلىعىم ۇسىنىپ, وسىنداي ماراپاتقا يە بولىپ وتىرمىن. جاستارعا جۇمىس ىستەۋدەن قاشپاڭدار دەگىم كەلەدى. نيەتى بار ادام قاشاندا جۇمىس تابادى, اۋىلدا دا جۇمىس بار. بارلىعىمىز ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن ەڭبەك ەتەيىك.