قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قارا شاڭىراعى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە ستۋدەنت كەزىمدە 1987 جىلى كەلگەن ەدىم. وسى باسىلىمدا 7 جىلعا جۋىق ەڭبەك ەتىپ, بۇگىندە قىزمەت بابىمەن ديپلوماتيا سالاسىنا اۋىسىپ كەتكەنىمە شيرەك عاسىردان اسسا دا, ءالى كۇنگە ۇلتتىق جۋرناليستيكانىڭ ماڭدايالدى باسىلىمى «ەگەمەن قازاقستان» دەسە ەلەڭ ەتىپ, جان دۇنيەم ەلجىرەپ سالا بەرەدى. ويتكەنى باس باسىلىمدا ەرەسەك ومىرگە قادام باسقانداعى العاشقى ەڭبەك جولىم باستالىپ, وسىندا جيناعان تاجىريبەم مەن ءۇشىن ۇلكەن مەكتەپ بولدى.
رەداكتسياعا قازمۋ-دىڭ جۋرفاگىنىڭ V كۋرسىندا پراكتيكادان وتۋگە كەلىپ, ءارتۇرلى تاقىرىپتا ماقالالار جازدىم. كەيبىر ماقالالارىم وزەكتىلىگىمەن ۇناپ, وقىرماندار مەنى رەداكتسياعا ىزدەپ كەلە باستادى. سول كەزدەگى باس رەداكتور كورىك دۇيسەەۆ مەنىڭ وسى قابىلەتىمدى بايقاپ قالعان بولسا كەرەك, ءارى جاستاردى قولداۋ نيەتىمەن ءالى ديپلوم الماعان ستۋدەنت بولسام دا مەنى بىردەن جارتى ستاۆكاعا تىلشىلىك قىزمەتكە الدى. قالام ۇستاعان اعايىن بىلەدى, رەسپۋبليكالىق ۇلكەن باسىلىمعا جۋرناليستىك تاجىريبە جيناقتاماي, جۇمىسقا قابىلدانۋ ول ۋاقىتتا ءوڭىڭ تۇگىلى تۇسىڭە دە كىرمەيتىن ارمان بولاتىن. الايدا كەيدە وسىنداي ەرەكشە شەشىم قابىلداناتىنىنا كۋا بولدىم. البەتتە, الدىڭنان جاقسى ادامدار جولىقسا, ولار كاسىبي دەڭگەيىڭدى قالامىڭنىڭ ۇشىنان باعالاپ, سەنىم ارتىپ, ءوز بويىنداعى اسىل قاسيەتتەرىمەن ادامشىلىقتىڭ ۇلكەن مەكتەبىن تانىتادى.
مەن وسىنداي اسىل اعالارىمنىڭ كاسىبي مەكتەبىنەن وتكەنىمە ءوزىمدى وتە باقىتتى سانايمىن. گازەتتە كورىك دۇيسەەۆ, شەرحان مۇرتازا, ءابىش كەكىلباەۆ, نۇرلان ورازالين باس رەداكتور بولعان تۇستا وسىنداي الاشتىڭ ايتۋلى ازاماتتارىنىڭ قول استىندا قىزمەت اتقاردىم. بۇل كىسىلەردىڭ ارقايسىسى تاۋداي تۇلعا, ارقايسىسى ءبىر-ءبىر مەكتەپ. ولاردان جۋرناليستيكادان ءبىر بولەك, ومىرلىك ازىق بولارلىق ۇلگىلى ۇردىستەردى ۇيرەندىم. دارىن قۋاتى مول رەداكتورلاردىڭ ۇلكەن ۇجىمدى, جۋرناليستەردى كاسىبي تۇرعىدان قالاي باسقارعانىن كوردىم. مىقتىلاردىڭ مەكتەبىنەن وتكەن شاكىرت بولۋ ءبىر عانيبەت. ولار جاستارعا شىنايى قامقورلىق قىلۋدى مۇرات تۇتتى. سول اسقار تاۋداي قايران اعالاردىڭ ارتىندا كەيىنگىلەرگە ميراس بولىپ تاڭداۋلى شىعارمالارىمەن قاتار وشپەس ونەگەلەرى قالدى. ۇمىتىلماس اسىل مىنەزدىڭ, تەكتىلىكتىڭ ۇلگىسىندەي, شامشىراقتاي ەدى-اۋ شەتىنەن. اسىل اعالارىمنىڭ ماعان تيگىزگەن شاراپاتتارى مول بولدى. جاقسىلارعا جاناسا ءجۇرۋدىڭ ءوزى ءبىر بەرەكە, نەسىبە دەۋگە بولار. اتالى سوزدەرىن تىڭداپ, اقىل-پاراساتىنا ريزا بولىپ, بولماساڭ دا ۇقساپ باققىزاتىن قاسيەت دارىعان تۇلعالار ەمەس پە!
وسى باس رەداكتورلارىمنىڭ ىشىنەن كورىك قۇندىزباي ۇلىنىڭ گازەت باسشىسى رەتىندەگى قاسيەتتەرىن زور قۇرمەتپەن ەسكە الامىن. ول باس رەداكتور بولىپ قازاق ءۇشىن قيىن كەزەڭدە –1986 جىلعى كەڭەس وداعىن ءدۇر سىلكىندىرگەن ايگىلى جەلتوقسان وقيعاسىنان سوڭ 1987 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا كەلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسشىلىعىنا كولبيننىڭ كەلگەن بەتى, قازاق حالقىنا ۇلتشىلدىق قارا تاڭباسى باسىلعان, جاستارىمىزدى قۋدالاعان زامان. وسىنداي ءولارا كەزەڭدە جۇرتتىڭ كوكەيىندە «مىنا كىسىنى گازەتكە نەگە الىپ كەلدى؟ جوعارى جاقتىڭ ادامى عوي» دەگەن ءدۇدامال وي تۇرعانى دا جاسىرىن ەمەس ەدى. ويتكەنى, ك.دۇيسەەۆ باس رەداكتور بولىپ قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ماراپاتتاۋ ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قىزمەتىنەن كەلگەن ەدى. كورىك اعا ماماندىعى بويىنشا جۋرناليست بولسا دا, گازەتتە كوپ جۇمىس ىستەمەگەن, ۇزاق جىلدار كومسومول, پارتيا ورگاندارىندا قىزمەت ەتكەندىكتەن, جوعارىنىڭ نۇسقاۋىنان شىعا المايتىن جان با ەكەن دەگەن كۇدىك بولعانى راس.ول ساياسات جاعىن تەرەڭ بىلە تۇرا, كاسىبي جۋرناليستىك ءبىلىمىن كورسەتىپ, بىردەن گازەتتىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە ارالاسىپ كەتتى. ورتالىق كوميتەتتەن كەلگەن سىقيعان شەنەۋنىك, قاساڭ نۇسقاۋشى, جالتاڭكوز جالاڭ ورىنداۋشى ەمەس, پاراساتتى, كىسىلىگى مول, بىلىكتى باسشى ەكەنىن ۇققان سوڭ ۇزاماي جۇرتتىڭ كوڭىلىنە ۇيالاعان سەكەم الۋ تاۋ باسىن شالعان سوقىر تۇمانداي تارقاپ كەتتى. باس رەداكتور كورىك دۇيسەەۆ قازاق حالقى ۇلتشىل دەگەن قارالاۋ ماقالالار بەرگىزگەن جوق, ەل مۇددەسىن بارىنەن بيىك قويدى. بەينەلى تىلمەن ايتقاندا, بۇل كىسى «اربانى دا سىندىرماي, وگىزدى دە ولتىرمەي» قيىن كەزەڭنەن الىپ شىقتى.
كورىك دۇيسەەۆ جاراتىلىسى ءادىل ادام بولاتىن. ول 1987 جىلدىڭ باسىنان 1989 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن وسى گازەتتى باسقارعاندا ءوزىنىڭ ادالدىعىن انىق كورسەتتى. كورىك قۇندىزباي ۇلىنىڭ باسشى رەتىندەگى ەرەكشەلىگى قانداي بولدى دەسەك, جان-جۇرەگى قازاعىم دەپ سوعاتىن ازامات جوعارى جاق پەن حالىقتىڭ اراسىنا التىن كوپىر سالا ءبىلدى. ۇكىمەتكە دە تولقىمالى ساتتە ساياساتكەر, ءارى جۋرناليست ادام كەرەك بولعانى انىق. كورىك اعا تارازى باسىن تەڭ ۇستادى. ول كىسى باس باسىلىم بەتىندە «اقتاڭداقتار اقيقاتى» اتتى ايدار اشتى. اتىنىڭ وزىنەن كورىنىپ تۇرعانداي, بۇل دۇنيەلەر گازەتكە جاڭا سەرپىن بەردى. شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مىرجاقىپ دۋلاتوۆ, ماعجان جۇماباەۆ, جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ سياقتى ارىستاردىڭ ەسىمى جابىلعان جالادان ارشىلا باستاعان, ءبىرتۋار تەكتى ۇلدارىنىڭ ارداقتى ەسىمدەرى مەن ەلى ءۇشىن ىستەگەن قىزمەتتەرى قازاققا قايتارىلا باستاعان كەزەڭنىڭ باسىن «اقتاڭداقتار اقيقاتى» ماقالالار شوعىرى باستاعانىنا داۋ جوق.
گازەتكە جاڭا تولقىن جاستاردى تارتتى. سونىڭ ءبىر كۋاسى جاس تولقىن, جاس بۋىنعا زور سەنىم ارتىپ, قىزىل ديپلوممەن كەلگەن مەنى بىردەن ءتىلشى قىلىپ قويدى. «پارتيا تۇرمىسى» بولىمىنە الدى, بۇل راسىندا قيىن ءبولىم بولاتىن. گازەتتىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋگە اتسالىستىڭ دەپ مەنى كەيدە باس رەداكتور ماقتاپ, مەرەيىمدى اسىرىپ قوياتىن. سوسىن «سوۆەت قۇرىلىسى» بولىمىنە اۋىستىردى.
قورىتا ايتقاندا, كورىك دۇيسەەۆ باس رەداكتور بولعان تۇستا جەلتوقسان ىزعارىنان كەيىن, كوكپ ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ قازاق حالقىن ۇلتشىل دەگەن تۇجىرىمنىڭ الىپ تاستالۋىنا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ وڭ اسەرى ەرەكشە بولدى.
گۇلسىم ەڭسەپوۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كەڭەسشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى