...ۇلگى ەتەدى
افريكالىق قۇس پەن بالىق وسىرۋدە
جامبىل وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانى شايقورىق اۋىلىندا تۇراتىن اعايىندى نۇرعيسا مەن نۇربول قۋانىشباەۆتار اۋلاسىندا افريكالىق تۇيەقۇستاردى وسىرۋدە. ولار بۇل تۇيەقۇستاردى 3 ايلىعىندا افريكادان الدىرعان. «تۇيەقۇستار كۇنىنە 10-15 كيلو ازىق تۇتىنىپ, ءبىر سيىردىڭ جەم-ءشوبىن جەپ قويادى. بىراق سيىردىكىنە قاراعاندا ەتى قىمبات. بۇلاردىڭ بىرەۋى 3-4 جىلدا 150 كگ ەت بەرەدى. 3 جىلدان كەيىن 10-15 جۇمىرتقادان تاۋىپ, جىل سايىن كوبەيتە بەرەدى», دەيدى نۇرعيسا قۋانىشباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە سالماعى 70 كيلوعا جەتكەن الىپ قۇستار اسا ءبىر قامقورلىقتى قاجەت ەتپەيدى ەكەن. اۋماعى شاعىن, اشىق الاڭقايدا جۇرە بەرەدى. كۇن كوزى كۇرت سۋىسا دا تەز توڭا قويمايدى. ايتا كەتەيىك, نۇرعيسا مەن نۇربول قاراقۇرلىقتىڭ قۇستارىمەن قوسا الەمدەگى ەڭ ادەمى قۇس – ءۇندىستان تاۋىسىن دا اسىرايدى. بۇل عانا ەمەس, قۋانىشباەۆتاردىڭ قولدان جاسالعان باسسەيندەرىندە افريكانىڭ جايىندارى دا بار. كوپشىلىك تەك كوگىلدىر ەكراننان عانا كورەتىن جايىنداردىڭ ۇزىن-سانى 70-تەن اسادى.
وسىنداي ەرەكشە باستامانى قولعا العان اعايىندىلار الداعى ۋاقىتتا اۋىلداعى اۋلاسىن افريكالىق زووباققا اينالدىرۋعا نيەتتى.
عيبرات سەمباي
جامبىل وبلىسى
...ۇسىنىس جاسايدى
تولقۇجاتتاعى جۇيەسىزدىك
كەشەگى كەڭەس كەزىندە بۇكىل ەل ۇلتتىق ەرەكشەلىگىنە قاراماستان «وۆ», «ەۆ», «ين» «يچ» بولىپ جازىلىپ كەلدى. بۇل دا سول كەزەڭنىڭ ەلەۋسىز, كوڭىل بولە بەرمەيتىن ورىستاندىرۋعا بايلانىستى قيتۇرقى ساياساتى ەدى. تاۋەلسىز ەل بولىپ ءومىر ءسۇرىپ جاتساق تا جەكە باس كۋالىگىمىزدەگى ۇلتتىق ەرەكشەلىگىمىزدى ساقتاماي, قالاي بولسا سولاي اركىم وزىنشە جازدىرىپ كەلە جاتىر. ونىڭ سىرتىندا ارنايى مەكەمە باسشىلارىنىڭ قامسىز وتىرعانى تاعى بار.
ارنايى ورىندار باسىن قاتىرعىسى كەلمەسە, كوپشىلىكتىڭ نازارىنا تومەندەگىدەي ۇسىنىس ايتقىم كەلەدى.
جەكە باس كۋالىگىن تولتىرعاندا, ءبىرىنشى سول كۋالىك يەسىنىڭ ەسىمى جازىلسا, ودان سوڭ اكەسىنىڭ ەسىمى, تەگى كورسەتىلسە دەپ ويلايمىن. بۇلاي دەپ وتىرعانىم, جەكە باس كۋالىگى ادامنىڭ اكەسىنە, بولماسا باباسىنا بەرىلىپ وتىرعان جوق قوي, سوندىقتان جەكە كۋالىك سول تۇلعانىڭ بىردەن ءوز ەسىمىمەن باستالىپ تولتىرىلعانى ءجون.
مىسالى, ەرمەك سارسەن, اسقار وسپان سياقتى كۋالىكتەردەگى اتاۋدان قايسىسى ءوز ەسىمى, قايسىسى اكەسى, باقىت ايجان, راۋان نۇرجان, التىن قالىباي – وسى ەسىمدەردەن ەر ادام با, ايەل ادام با اجىراتىپ كورىڭىز! مىنە, وسىنىڭ ءبارى اينالىپ كەلگەندە قۇجاتتاعى جۇيەسىزدىكتەن تۋىنداپ وتىرعان جاعداي.
سوندىقتان التىن قالىبايقىزى, ايجان باقىت ۇلى, راۋان نۇرجان ۇلى بولىپ جازىلسا, ەشقانداي تۇسىنىسپەۋشىلىك تۋىنداماس ەدى.
سانيازبەك نۇعىمان
...وي قوزعايدى
وڭ جامباسىڭا كەلەتىن ماماندىقتى تاڭدا
دۇنيەدە ەكى نارسەدەن قاتەلەسپەۋ كەرەك دەسە, سونىڭ ءبىرى – ماماندىق. دەسەك تە, الماعايىپ زاماندا قايدا, قالاي, قايتىپ قادام باسۋدى بىلمەي تۇرعان تالاپكەر از ەمەس. XXI عاسىرعا عالىمدار «ارپالىس عاسىرى» دەپ باعا بەرىپتى. ياعني, بۇگىن اشقان جاڭالىعىڭىز, ەرتەڭ وزەكتى ەمەس. بىردە فۋتۋريست ميتيو كاكۋ «بولاشاقتا ادام ءىسىنىڭ 50%-ىن روبوتتار اتقارادى, كوپ ماماندىقتار جويىلماق», دەدى. ەۋروپا ەلدەرىندە مەكتەپ وقۋشىلارىن ماماندىققا باۋلىپ, ءجاسوسپىرىمدى 9 سىنىپتا بەيىمىنە قاراي باعىتتايدى. ماشينا بولشەكتەرى, كومپيۋتەرلىك باعىت, تاعى سول سياقتى. مىناداي ءسوز بار: «گەرمانيادا ءاربىر مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەك «OPEL» ءاۆتوموبيلىنىڭ موتورىن شاشىپ, قايتا جيناي بىلەدى» دەگەن. سونىمەن قاتار مەكتەپتەن ارناۋلى ورتا تەحنيكالىق ماماندىق يەسى بولىپ شىعادى ەكەن. جان-جاعىڭىزعا كوز جىبەرىپ قارار بولساڭىز – ۇمتىلىس, بىرىنەن ءبىرى اسقان عىلىمي تەحنولوگيا. الەمنىڭ جوو-لارى كىل مىقتىعا ەسىگىن اشۋدا. ءبارىنىڭ سۇراقتارى: IT, نانوتەحنولوگيا, روبوتتەحنولوگيا, ماشينا جاساۋ, ت.ب. بىتىرگەننەن سوڭ قايدا بارامىن دەپ باس قاتىرماساڭىز دا بولادى. بىلىكتى مامان بولساڭىز بولدى, شەتەلدە الپاۋىت كورپوراتسيالار, حولدينگتەر ءسىزدى ءوزى ىزدەيدى.
بۇل – بىزگە دە ۇلگى الارلىق ءىس. بيىلعى مەملەكەتتىك گرانتتىڭ باسىم كوپشىلىگى تەنيكالىق باعىتتا. الەمدىك ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ەكونوميست, زاڭگەر, قارجىگەرلەر كەرەكسىز. بىرتە-بىرتە بۇنى كومپيۋتەر اتقارۋدا. بىردە عالامتوردان مىناداي ءبىر ءسوز وقىدىم «ساعان قۇداي بەرمەگەندى سوربوننا ۋنيۆەرسيتەتى بەرە المايدى» دەگەن. بۇل – دۇنيەدەگى بەلدى وقۋ ورنىنىڭ ماڭدايشاسىنداعى جازۋ. ۋاقىت – قىسقا, تاڭداۋ – بىرەۋ. وسى تاڭداۋ ءاربىر جاستىڭ ومىرلىك تىرەۋى بولعانى ابزال. بولاشاقتى بۇگىننەن قالا, وڭ جامباسىڭا كەلەتىن ماماندىقتى تاڭدا.
ولجاس جولدىباي
...اسەرىمەن بولىسەدى
ء «ان ارقاۋ» اۋەلەدى
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا اۋدان ورتالىعى شەتپەدەگى جاستار ورتالىعىندا ماڭعىستاۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءداستۇرلى ء«ان ارقاۋ» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ اۋداندىق بايقاۋى ءوتتى.
شارانىڭ ماقساتى – جەرگىلىكتى سازگەرلەردىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ, ءان ونەرىنە دەگەن ماحابباتىن نىعايتۋ, جاس ۇرپاقتى پاتريوتتىق باعىتتا تاربيەلەۋ, سونداي-اق جاس ورىنداۋشىلارعا قولداۋ تانىتۋ. بيىلعى وتكىزىلگەن بايقاۋ – سازگەر جالعاس كەڭەسوۆ شىعارماشىلىعىنا ارنالدى. ج.كەڭەسوۆتىڭ 150-گە جۋىق ءانى بار. بايقاۋعا قاتىسۋشىلار بايقاۋ شارتى بويىنشا ەكى انىمەن كەلدى. ءبىرىنشىسى مىندەتتى تۇردە بەلگىلى سازگەر ج.كەڭەسوۆتىڭ ءانى بولسا, ال ەكىنشىسى پاتريوتتىق ءان بولۋى كەرەك. بايقاۋعا ءداستۇرلى ءان نەمەسە ەسترادالىق اندەر قاتىستىرىلدى.
بايقاۋ سوڭىندا ءبىرىنشى ورىندى شايىر اۋىلى ت.جالعاسباي ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى نۇرزيا الپامىسقىزى, ەكىنشى ورىندى شەتپەدەگى ب.جۇماليەۆ مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى راۋان تىنىشقالي ۇلى, ال ءۇشىنشى ورىندى م.اتىموۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ جاس مامانى راۋشان شابيكوۆا يەلەندى.
شارادا جەڭىمپازدارعا زاتتاي سىيلىقتار بەرىلسە, سونداي-اق بايقاۋعا قاتىسۋشىلارعا ۇيىمداستىرۋشىلار تاراپىنان باعالى سىيلىقتار مەن ديپلومدار تابىس ەتىلدى.
گۇلسىم مەڭدىباەۆا,
اۋداندىق جاستار ورتالىعىنىڭ مامانى
ماڭعىستاۋ وبلىسى,
ماڭعىستاۋ اۋدانى