«ليساكوۆ قالاسىنىڭ اتى قايدان شىققان؟» دەگەن سۇراقتى قالا قوناقتارى تۇرعىندارعا ءجيى قويادى. ولاردىڭ بارلىعى دا «وسى وڭىردە تۇلكى كوپ بولعان سوڭ قويىلعان بولار» دەيدى. ءتىپتى قالاعا كىرە بەرىستە تۇلكى ءمۇسىنى دە قويىلعان.
وسى ليساكوۆ قالاسىنىڭ تۇبىندەگى «وكتيابر» كەنشىلەر كەنتىندە تۇراتىن بايىرعى تۇرعىن قاپىش ناۋرىزباەۆ اقساقال بيىل 93 جاسقا كەلدى. ءالى تىڭ, اڭگىمەگە جۇيرىك. تۋعان جەردىڭ تاريحىنا بايلانىستى قىزىقتى حيكايالار تيەگىن اعىتتى.
– ليساكوۆ قالاسىنىڭ اتىن تۇلكىگە ەمەس, قاسقالداققا بايلانىستى قويعان جەر ولشەيتىن ماماندار ەكەن. مەنىڭ اتالارىم اڭشى بولعان. ول كەزدە دالانىڭ اڭ-قۇسى جىرتىلىپ ايرىلاتىن. 1908 جىلى اراسىندا مەنىڭ اكەم, اتام بار, 4-5 ادام اڭشىلىقتان كەلە جاتادى. ءبىزدىڭ اتالارىمىز ات ارباسىنىڭ جيەگىن تالمەن ءورىپ, قاۋ جاساپ الادى ەكەن. سوعان اتقان قاز, ۇيرەگىن سالادى. جولدا 2-3 ورىستى كەزدەستىرەدى. تۇسىنگەنىنشە تىلدەسەدى. «نە قىلىپ جۇرگەن ورىسسىڭدار؟» دەيدى قازاقتار. «زەملەمەرمىز» دەيدى. ىشىندەگى بىرەۋى: «اتقان قاز, ۇيرەگىڭنەن بىزگە تاماقتىق تاستاساڭدار, ولشەگەن جەرگە سەندەردىڭ اتتارىڭدى قويامىز, كەيىن ءبىر كەزدە مۇندا قالا, پوسەلكە تۇسەدى», دەيدى. «وندا, ءما ال «ناۋرىزباي» دەپ قويىڭدار», دەيدى بۇلار. سوندا ناۋرىزباي اتامىز: «كەرەگى جوق. بۇلار شوشقا ۇستايدى, ونداي قالاعا قازاقتىڭ اتىن جولاتپا, قايداعىنى ايتپاڭدار!» دەيدى عوي. ول كەزدە ۇلكەننىڭ ءسوزى زاڭ. سونىمەن اقكوڭىل قازاقتار جەر ولشەپ جۇرگەن قازاقتارعا قاز, ۇيرەگىنەن سىباعا بەرىپ كەتە بەرەدى, دەيدى قاپىش اتاي.
نەگىزى, قازىرگى ليساكوۆ قالاسىنىڭ توڭىرەگى ونسىز دا ناۋرىزباي اۋىلى اتالعان ەكەن. قاپىش اتانىڭ قولىندا, ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, 1940-1950 جىلدارداعى كارتانىڭ كوشىرمەسى دە ساقتاۋلى. سوندا وزەن جاعاسىنداعى «رازۆال اۋلا ناۋرىزباي» دەپ كورسەتكەن. ال الگى ورىستار قاپىشتىڭ اكەسىنىڭ ۇيىنە اۋ سۇراپ كەلىپتى.
– ول كەزدە قوناقۇي, اسحانا, كولىك قايدا؟ جەر ولشەيتىندەردىڭ جۇمىسى جەڭىل بولماعان. ورىستار اكەم جۇماعازىدان اۋ سۇراپ كەلەدى. ولار بالىق ەمەس, قاسقالداق اۋلايتىنىن ايتادى. قازىر ليساكوۆ قالاسىنىڭ ورنىندا كىشكەنتاي كولشىك بولاتىن. اينالا جۇمىر قوعا وسكەن, بەتىندە تولعان قاسقالداق ءجۇزىپ جۇرەدى. ول سۇڭگىگەندە بارىپ اۋعا تۇسەدى. ونى اۋمەن ۇستاپ, تاماق ەتكەن. سول جەردى «لىسۋحا» سوزىنەن شىعارىپ, «لىساكوۆ» دەپ اتاعان وزدەرى. ال ونى جەرگىلىكتى قازاعى دا, ورىسى دا جۇمسارتىپ «ليساكوۆ» دەپ اتاپ كەتكەن, دەيدى.
قالانى قالاي اتاسا دا, اراسىندا ناۋرىزبايدىڭ اتى ۋاقىت شاڭىنا كومىلىپ قالا بەرگەن.
قوستاناي وبلىسى,
ليساكوۆ قالاسى