ەجەلدەن كەلە جاتقان ۇلتتىق سۋسىنىمىز – قىمىزعا نە جەتسىن؟! ىشسەڭ سۋسىن, ەمدىك قاسيەتى مول قىمىزدىڭ قادىرى كۇن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقانى ءسۇيىنىشتى. جادىراعان جاز ماۋسىمىندا تاۋلارىنىڭ قۇشاعىنان قىرمىزى گۇل مەن قىمىزدىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇراتىن كەگەن اۋدانىندا جەلىگە بيە بايلاپ, كۇبىسىن ءپىسىپ, سابا-سابا سارى قىمىزىن جۇرتقا ۇسىنىپ وتىرعانداردىڭ قاتارى جەتىپ ارتىلادى.
تەڭىز دەڭگەيىنەن 1500 مەتر بيىكتە ورنالاسقان, تابيعاتى تاماشا تاۋلى ولكەگە جازعى دەمالىس ماۋسىمىندا ارنايى كەلىپ, ساۋمالمەن ەمدەلۋشىلەردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلە جاتىر. وسىنى كوزىمىزبەن كورىپ, كوڭىلىمىز قۋاندى. بۇل – ۇلتتىق سۋسىنىمىزدى قۇرمەتتەۋ. قارابۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى قارابۇلاق اۋىلىنىڭ ەتەك جاعىندا «بەرەكە» اتتى ساۋمالمەن ەمدەيتىن دەمالىس ورنى بار. تەگىندە قارابۇلاق ءوڭىرى – جاسىل شىرشاسى, بۇرقىراعان ارشاسى, تاڭعاجايىپ تابيعاتى ءسان بەرگەن, ءار بەرگەن تاۋلى ءوڭىر. ايگىلى كولساي كولدەرىنە باراتىن كۇرە جولدىڭ بويىنا ورنالاسقان. تاۋدان تومەن قۇلاي اعىپ جاتقان ءموپ-ءمولدىر بۇلاقتارىن, جاسىل قۇراقتارىن ايتساڭشى! اۋىلدىڭ ەتەك جاعىنداعى ديىرمەن دەپ اتالاتىن جەردەگى ساۋمالمەن ەمدەيتىن دەمالىس ورنىنىڭ اشىلعانىنا 5 جىل بولعان. ونىڭ يەسى ەرلى-زايىپتى باقىتجان مەن ۇلداي الديارباەۆتار. باقىتجاننىڭ ماماندىعى – اگرونوم. ءبىلىمدى, ەڭبەكقور ازامات توقسانىنشى جىلدارى شارۋاشىلىقتار تاراعان كەزدە قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرماي, 1992 جىلدان باستاپ وسى وڭىردەن 16 گەكتار جەر الىپ, سودان بەرى شارۋا قوجالىعىنىڭ ىرگەسىن كەڭەيتىپ كەلەدى.
قازىرگى جاعدايلارى جامان ەمەس. اۋىلدان ءبىر شاقىرىمداي عانا جەردەگى دەمالىس ورنى بىزگە بىردەن ۇنادى. ءبىر جاعىندا ارىندى تاۋ وزەنى سارقىراي اعىپ جاتىر. ەرلى-زايىپتى ەڭبەكقور جاندار قوناقتار قونا جاتىپ دەمالاتىن بىرنەشە عيمارات تۇرعىزعان. مۇندا جيىرما ادامنىڭ اپتالاپ ساۋمالمەن الاڭسىز ەمدەلىپ قايتۋىنا تولىق مۇمكىندىك بار.
ەرلى-زايىپتى ەڭبەكقور جاندار دەمالىس ورنىنىڭ اينالاسىنا ءتۇرلى جەمىس اعاشتارىن ەگىپ قويعان ەكەن. الما, قارا ورىك, سارى ورىك, قىرعىزدىڭ قاراقاتى جايقالىپ تۇر. ەكى تاۋدىڭ اڭعارىنا ورنالاسقان دەمالىس ورنىنىڭ ساف تازا اۋاسىنىڭ ءوزى تانگە قۋات بەرىپ, جاندى سەرگىتەدى. ىنتا-ىقىلاسى اۋعاندار ءبىر ۋاق وزەن جاعالاپ بالىق اۋلايدى. مونشا دا بار.
– بىلتىر «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنا قاتىسىپ, ارنايى سەرتيفيكات الدىم. قولعا العان شارۋامنىڭ ىرگەسىن كەڭەيتۋ ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ گرانتىنا قاتىستىم. ءسويتىپ 2 ملن تەڭگە گرانتتىڭ يەسى اتاندىم. بۇل بىزگە ۇلكەن قولداۋ بولدى. جاڭادان 10 ادامعا ارنالعان دەمالىس ورنىن سالدىق. قوناقۇيگە ارنالعان قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الدىق. مۇندا كەلۋشىلەرگە بارلىق جاعداي جاسالعان, مەيماندارىمىزدىڭ كوڭىلدەرى تولىپ, جاقسى كوڭىل كۇيمەن قايتادى, – دەيدى ۇلداي الديارباەۆا.
راس, تال-تەرەگى, جاسىل قۇراعى, تاۋ وزەنى كورىك بەرگەن ءوڭىردىڭ تاڭعى سالقىن ساۋمال تازا اۋاسىنىڭ ءوزى دەمالۋشىلاردىڭ جانىن ەمدەيدى. مۇندا سوناۋ نۇر-سۇلتاننان, اقتاۋ مەن ورالدان, الماتى مەن تالعار قالالارىنان ارنايى كەلەتىن تۇراقتى قوناقتارى دا بارشىلىق ەكەن.
باقىتجان جەتەكشىلىك ەتەتىن «بەرەكە» شارۋا قوجالىعىندا ءۇيىرلى جىلقى, تابىن سيىر, ءبىراز قوي-ەشكى بار. جاتىپ دەمالۋشىلارعا قاجەتتى قۇرت, سارى ماي, ىرىمشىك, ءبارى وسى جەردە دايىندالادى. مۇندا جۇمىس تاڭعى 5-تەن باستالىپ, ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن تولاستامايدى ەكەن. دەمالىس ورنىنا جاقىن جەردەگى جەلىدە 10 بيە بايلاۋلى. جاڭا ساۋىلعان ساۋمالدىڭ قىشقىلتىم ءيىسى بۇرقىراعان ورىنعا ارنايى بارىپ, قىمىز ىشەتىندەر از ەمەس. بال تاتىعان ءدامدى دە ساپالى سارى قىمىز جانىڭدى جادىراتىپ, اڭسارىڭدى ودان سايىن اشا تۇسەدى. ەرلى-زايىپتى باقىتجان مەن ۇلدايدىڭ بەلدى كومەكشىلەرى باعلانداي ۇلدارى مەن پەريزاتتاي كەلىندەرى. ءبارى بەساسپاپ. بيە, سيىر ساۋ سياقتى جۇمىستاردى كەزەكتەسە اتقارا بەرەدى. ءبىر جاراسىم ورناعان جەر.
ۇلتتىق سۋسىنىمىزدى ۇلىقتاعان, ساۋمالدىڭ ەمدىك قاسيەتىنە دەمالۋشىلارىنىڭ كوزىن جەتكىزىپ, العىس ارقالاپ كەلە جاتقان باقىتجان مەن ۇلدايدىڭ شارۋاشىلىعىنا ءدان ريزا بولدىق.
جالپى, قىمىزدىڭ جانعا شيپا, تانگە قۋات بەرەتىن ەمدىك قاسيەتى مول ەكەنى مەديتسينادا دا, حالقىمىزدىڭ ومىرلىك تاجىريبەسىندە دە ابدەن دالەلدەنگەن. ءبىز تىلگە تيەك ەتىپ وتىرعان شارۋاشىلىق ۇلتتىق سۋسىنىمىزدىڭ قادىرىن ارتتىرىپ, كاسىپكە اينالدىرىپ, ەلگە دە, وتباسىنا دا پايدالى يگى ىسپەن شۇعىلدانىپ وتىر.
قانات ءبىرجانسال
الماتى وبلىسى