اباي – ءبىزدىڭ بولمىسىمىز. بۇعان قارسى داۋ سالار سانالى جان بولماس. ويتكەنى ءتول ادەبيەتىمىزدە ابايدان اسقان دارىندى دا دانا اقىن جوق. اباي الەمى – ولەڭ قۇدىرەتىنىڭ شەكسىز بيىك شىڭى عانا ەمەس, عالامات فيلوسوفيالىق ويشىلدىقتىڭ ۇلگىسى, بۇلتارىسسىز تابيعي شىنشىلدىقتىڭ اتقىلاعان جانارتاۋى ىسپەتتى قۇبىلىس.
ال سول ۇلى اقىننىڭ جارقىراعان سان قىرلى, جان-جاقتى دانىشپاندىعىن لايىقتى تۇردە الەمگە تانىتا الدىق پا؟ ارينە, جوق. ونىڭ سان الۋان سەبەپتى دالەلدەرى دە جەتكىلىكتى. وسى تۇرعىداعى ويلارىمىزدى جارىق كورگەن بىرەر ماقالامىزدا دا اتاپ وتكەن ەدىك. ءالى دە قىرۋار ەڭبەكتى تالاپ ەتەتىن, دارىندى اقىن-جازۋشىلاردىڭ ابايتانۋ, ابايدى تانىتۋ ءىلىمىن يگەرۋ تالپىنىستارى تابىستى دا يگىلىكتى بولۋىن اسىعا كۇتەمىز. ەندى سول ۇلى اباي دارىنىن ۇلىقتاۋدىڭ اسا ءمان بەرىلمەي جۇرگەن قىرىن ايقىنداۋعا تىرىسايىق...
قازاعىمىزدىڭ ايداي اشىق ماڭدايىنا, باعىنا جارقىراعان جۇلدىز بولىپ قونعان, جۇمىر جەر بەتىندەگى ميللياردتاعان ءار ءتۇستى, ءار ءتىلدى حالىقتاردىڭ شىنايى نازىك سەزىمدەرىن تەبىرەنتكەن, جان-ءتانىن ەلجىرەتكەن, كوركىنە اسەم داۋىسى ساي ديماش قۇدايبەرگەن – ءوزى مەن نۇر-شۋاقتى قازاقستانعا الەمنىڭ نازارىن اۋدارتقان, «كۇن استى, جەر بەتىندەگى» اتاقتى ونەر ساڭلاقتارىن تاڭداي قاقتىرعان قازاق ۇلتىنىڭ عانا ەمەس, كۇللى عالامنىڭ دارا قۇبىلىسى. ونى دۇنيە ءجۇزى دەڭگەيىندەگى اتاقتى ءانشى-كومپوزيتور لارا فابياننىڭ ءوزى مويىنداپ, ءبىر-اق اۋىز سوزبەن: «كوسميچەسكي مالچيك» (عارىشتىق بالا) دەپ باعالاپ, ءورىمتال ورەن ونەرىنە باس يمەپ پە ەدى؟!.
بۇل – جالعىز لارا ءانشىنىڭ تاڭىرقانىسى ەمەس! قازاقتىڭ قارا بالاسى ديماشتىڭ ونەرىنە جۇزدەگەن ۇلتتىڭ ميللياردتاعان ۇلكەندى-كىشىلى وكىلدەرى, ءان ونەرىنەن سۋسىنداپ جەتىلگەن اۋەن جانرىنىڭ بىلىكتى ماماندارى دا ءتانتى بولىپ, تاڭداي قاققانىنا قالىڭ قازاق كۋا. قۋانىشىمىز قۇتتى بولىپ, ۇزاعىنان ءسۇيىندىرسىن دەگەن تىلەكتەمىز!
وسى تۇستا دانا اباي مەن بالا ديماش ەسىمىن بەكەرگە قاتار ايتىپ وتىرعان جوقپىز. ونىڭ دا سالماقتى, ساليقالى ءوز سەبەبى بار. «كۇن اتقالى, ءتۇن باتقالى» ەسىمنەن شىقپاس ءبىر ۇلكەن ماقسات – ديماش اتتى دارىندى «عارىشتىق بالانىڭ» تالانتى مەن تالابىن وشپەس اباي ونەرىمەن ۇشتاستىرۋ. بۇل ويىمدى سىزدەر دە قۇپتايدى دەگەن زور ۇمىتتەمىن.
اباي – قازاق حالقىنىڭ ۇلى اقىنى عانا ەمەس, تەڭدەسسىز كومپوزيتورى دا بولىپ ەسەپتەلەتىنى ايدان انىق اقيقات. ول ءوز جۇرەگىنىڭ ءلۇپىل ىرعاعىنا ساي شىققان ولەڭى مەن اۋەنىن اسا جاراسىمدى ۇيلەستىرىپ, كىمنىڭ دە بولسىن جان دۇنيەسىنە, نازىك سەزىمىنە جول تاباتىنداي ەتىپ ەلگەزەك تىڭدارمانعا ۇسىنعان. «قۇلاقتان كىرىپ, بويدى الار, اسەم ءان مەن ءتاتتى كۇي» دەپ جىرلاعان اقىن جۇرەگىنەن استە وسال جىر مەن ءارسىز ءان تۋماسا كەرەك؟!.
وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ديماشتىڭ الدىندا تۇرعان ءبىر ۇلكەن ازاماتتىق پارىز بار. ول – ۇلى ابايدىڭ «ايتتىم سالەم, قالامقاس», «جەلسىز تۇندە جارىق اي», «كوزىمنىڭ قاراسى», «قاراڭعى تۇندە تاۋ قالعىپ», «تاتيانانىڭ حاتى» جانە باسقا دا اسەرلى اندەرىن ارنايى ءبىر توپتاما تسيكل رەتىندە ەلگە, انقۇمار جاھان حالقىنا تارتۋ ەتسە, الەمدى ءسوزسىز باۋراپ الاتىن, ۇلى ابايدىڭ اتاعىن عالامعا كەڭ جاياتىن عاجايىپ وقيعا بولار ەدى. ديماشتىڭ سيقىرلى داۋىسى اباي اندەرىن شىرقاۋ بيىككە اسپانداتىپ قانا قويماي, سان ءتۇستى اۋەزدى ۇنىمەن ارلەندىرىپ, قۇلپىرتار ەدى. ءسويتىپ اباي اتاسىن – ديماش, ديماشتى – اباي اقىن ء«تورت قۇبىلاسىن تەڭ» ەتىپ, كوڭىل نيەتى اق, سەزىمتال شەكسىز دۇنيەگە ايگىلى ەتەر ەدى, شىركىن!
كوپتەن بەرى كوڭىل تۇكپىرىنە تۇراقتاعان وسى ءبىر وي-ۇسىنىستى ديماشتان بولەك, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا مەن مينيسترلىك قاتارىنداعى كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەردىڭ دە نازارىنا ۇسىنعىمىز كەلەدى. سونداي-اق بۇل تۇستا ەسكەرەر تاعى ءبىر ماسەلە – ديماش شىرقار قازاقتىڭ ءتولتۋما اندەرىنىڭ سىرت ەلدەردەگى ورىنداۋلارىندا ءبىر-ەكى ءتيىمدى شۋماعى ورىس, اعىلشىن تىلدەرىنە اۋدارىلىپ ايتىلسا, ءتىپتى ۇتىمدى بولار ەدى. وعان الەم جۇرتشىلىعى رازى بولاتىندىعىنا سەنىمىم كامىل.
سانالى قازاق قاشاندا ۇلى اباي دانالىعىنا جۇگىنەدى, ونىڭ ءسوز ادىلەتتىلىگىن مويىندايدى, شەبەر اقىندىعىن ماقتان ەتەدى. تۇپتەپ كەلە, سول ۇلاعاتتى ۇرپاققا امانات رەتىندە تاپسىرادى. وسىنى ۇمىتپايىق جانە وتان پەن ۇلت رۋحانياتى الدىنداعى ازاماتتىق پارىزىمىزدان اينىمايىق, اعايىن!
ناقىپبەك سادۋاقاسوۆ,
زاڭگەر