ناۋرىز ايىندا اقش-تىڭ لاس-ۆەگاس قالاسىندا اۋىر اتلەتيكادان جاسوسپىرىمدەر اراسىندا الەم چەمپيوناتى وتكەن بولاتىن. مۇحيتتىڭ ارعى بەتىنە اتتانعان قازاقستاندىق بەس سپورتشىنىڭ بەسەۋى دە توپ جارىپ, ەلىمىزدە اۋىر اتلەتيكانىڭ بولاشاعى بار ەكەنىن دالەلدەدى. ال مۇنداي ناتيجەنىڭ سىرى نەدە ەكەنىن قۇراما باپكەرى باقىت احمەتوۆتىڭ وزىنەن سۇراپ بىلدىك.
– باقىت بەشىمبەك ۇلى, ءدال مىناداي رەكوردتىق كورسەتكىش ءبىزدىڭ ەلدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەدى. ءدال وسىنداي ناتيجەنىڭ قۇپياسى نەدە؟
– ءبىز بىلتىرعى بۋەنوس-ايرەستە جاسوسپىرىمدەر اراسىندا وتكەن وليمپيا ويىندارىنا تىڭعىلىقتى دايىندالدىق. ول كەزدە كوماندادا سەگىز ادام بولعان. ۇلتتىق قۇراما تاپ بولعان كەلەڭسىز جاعدايعا بايلانىستى حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى بىزگە دە وليمپياداعا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرمەي قويدى. سوندىقتان باستى نازار لاس-ۆەگاسقا اۋىستى. جىلدىڭ باسىنان باستاپ تۇركيادا ەكى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزدىك.
سوڭعى دايىندىقتى تالعاردا ءاىۆا-نىڭ بازاسىندا پىسىقتادىق. تاۋلى جەردى تاڭداۋىمىز بەكەر ەمەس. ياعني, بيىكتىك ادامدى توزىمدىلىككە ۇيرەتەدى, لاس-ۆەگاس تەگىس جەردە ورنالاسقان. تاۋدان تۇسكەن سوڭ ون كۇندەي زىلتەمىردى كوتەرۋ وڭايعا سوعادى. ونىڭ ۇستىنە ءبىزدىڭ سپورتشىلار ەكى جىل بويى حالىقارالىق جارىستاردا ونەر كورسەتكەن جوق, جاۋاپكەرشىلىك جۇگىنىڭ اۋىر ەكەنىن ءتۇسىندى. تىم قۇرىعاندا قولا مەدال ەنشىلەۋىمىز كەرەك دەگەن ماقساتپەن اتتاندىق.
– ءوزىڭىز دە ءبىر سۇحباتىڭىزدا ۇزدىك ۇشتىككە ىلىگۋ تۋرالى ويىڭىزبەن ءبولىسىپ ەدىڭىز. ال ناتيجەسىندە بەسەۋدىڭ بەسەۋى دە التىن الدى. نەگىزى ماقسات قانداي بولىپ ەدى؟
– باستاپقىدا ءبىر نەمەسە ەكى التىن الساق دەگەن جوسپارىمىز بولعان. الەمدىك رەكورد ورناتقان سايحان تايسۋەۆ پەن ءساپي ەسەنگەلديەۆ باستى ۇمىتكەرلەرىمىز ەدى. سەبەبى بۇل ەكەۋىنىڭ جاتتىعۋ كەزىندە باعىندىرعان سالماقتارى الەم چەمپيوناتىندا كورسەتكەن ناتيجەدەن 10 كەلىگە ارتىق بولدى. سايرامكەز اقمولدانى ۇشتىككە ىلىگەدى دەپ ويلاساق, بەكبولات راحاتتى تاجىريبە جيناسىن دەپ اپارعانبىز. بەكبولاتتىڭ جاسى نەبارى 15-تە, تىم جاس. سويتە تۇرا بارلىعى مىنەز تانىتىپ, جەڭىسكە جەتتى.
– سوندا ولار جاتتىعۋداعى كورسەتكىشتەرىنەن اسىپ ءتۇستى مە؟
– ءدال سولاي. التى مۇمكىندىكتىڭ التاۋىن دا ءتيىمدى پايدالاندى. بۇل – جاس سپورتشى ءۇشىن وتە جوعارى كورسەتكىش. ءوز-وزىنە دەگەن سەنىم ارتا تۇسەدى. سوندىقتان شاكىرتتەرىمە «جارايسىڭدار» دەيمىن.
– دوپينگ داۋى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بىزگە دەگەن سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرگەنى انىق. ونىڭ سوڭى مەدالداردى تارتىپ الۋ, جارىستاردان شەتتەتۋگە دەيىن اپاردى. وسىدان كەيىن الەم چەمپيوناتىندا ءبىزدىڭ ورەندەرگە بەس بىردەي التىندى قالاي بەردى ەكەن دەگەن سۇراق تۋىندايدى...
– ولار بەرە سالعان جوق, ءبىز تارتىپ الدىق.
– قانداي دا ءبىر قىسىم بايقالدى ما؟
– ونداي ەشتەڭە بولعان جوق. قايتا امەريكالىقتار ءبىزدىڭ بالالاردىڭ ونەرىنە تامسانىپ, قايتا-قايتا كەلىپ قۇتتىقتاپ, ماقتاۋ سوزدەرىن ايتىپ جاتتى. اقش قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى مەن فەدەراتسيا پرەزيدەنتى دە ارنايى كەلىپ قۇتتىقتادى. باس باپكەرى كەزىندە وليمپيا ويىندارىندا ءۇش رەت توپ جارعان سپورتشى. ونىڭ ءوزى ءبىزدىڭ 100 پايىزدىق كورسەتكىشىمىزدى ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
– ال بالالاردى جىگەرلەندىرۋ ءۇشىن نە ايتتىڭىز؟
– جارىسقا دەيىن «جاتتىعۋ كەرەك» دەگەندى قايتالاي بەردىم. سەبەبى ءاربىر جەتىستىكتىڭ ارتىندا تىنىمسىز ەڭبەك تۇرادى. قازىر نەعۇرلىم كوپ جۇمىس ىستەپ, اۋىر سالماقتى باعىندىرساڭدار, چەمپيونات كەزىندە وزدەرىڭە وڭاي بولادى دەيتىنمىن. ال تۋرنير كەزىندە جالىندى سوزدەر ايتۋدىڭ قاجەتى دە بولعان جوق. بالالاردىڭ بويىندا سابىرلىلىق پەن سەنىمدىلىك سەزىلدى. ەشكىم ۋايىمداپ, قوبالجىعان جوق. قايتا قاسىما كەلىپ جوسپارداعىدان دا اۋىر سالماقتى كوتەرەمىز دەپ قويماي قويدى. «الدىمەن التىن الايىق, سوسىن الەۋەتتەرىڭدى تولىقتاي تەكسەرەمىز» دەدىم. ياعني, كوزدەگەن مەجە ورىندالعان سوڭ عانا الەمدىك رەكوردتارعا كوز تىكتىك.
– دوپينگ داۋلارىنان سوڭ ءبىزدىڭ ەلدە اۋىر اتلەتيكاعا دەگەن كوزقاراس وزگەردى مە؟
– مۇنىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ اۋىر اتلەتيكا تاريحىندا جاعىمسىز جايت رەتىندە ساقتالارى انىق. دەگەنمەن قىزىعۋشىلىق تومەندەگەن جوق. زىلتەمىردى باسىنان اسىرعىسى كەلەتىندەر كوپ. تيىسىنشە وڭىرلەردە باسەكە جوعارى دەڭگەيدە. اۋىل-ايماقتى ارالاپ ءجۇرىپ, دارىندى بالالاردىڭ كوپتىگىنە كوز جەتكىزىپ كەلەمىن.
اڭگىمەلەسكەن
ءالي بيتورە,
«Egemen Qazaqstan»