ءماجىلىس توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ سارسەنبى كۇنگى پلەنارلىق وتىرىسى دا الماتى وبلىسىنىڭ اقسۋ اۋدانىنداعى قىزىلاعاش اۋىلىندا اپات سالدارىنان قازا بولعانداردى ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الۋدان باستالدى. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ءبىر كۇندىك ەڭبەكاقىلارىن ارنايى قايىرىمدىلىق ەسەپ-شوتىنا اۋدارۋ تۋرالى ءبىراۋىزدان شەشىم قابىلدادى.
كۇن تارتىبىندە ءبىرىنشى كەزەكتە 1995 جىلدىڭ 23 جەلتوقسانىندا قول قويىلىپ بەكىتىلگەن بايقوڭىر قالاسىنىڭ مارتەبەسى, ونداعى اتقارۋشى وكىمەت ورگاندارىن قۇرۋدىڭ ءتارتىبى مەن ولاردىڭ مارتەبەسى تۋرالى كەلىسىمگە ءوزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى قاراستىراتىن حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋعا قاتىستى زاڭ جوباسى قارالىپ, اينالىمعا الىندى. “عىلىم تۋرالى” جانە سوعان ىلەسپە زاڭ جوبالارىن دا دەپۋتاتتار قورىتىندى ازىرلەۋگە الۋعا كەلىسىمدەرىن بەردى. ال قۇقىق بۇزۋشىلىق پروفيلاكتيكاسى جانە سوعان جاپسارلاس, سونداي-اق تۇتىنۋشىلار قۇقىن قورعاۋعا قاتىستى زاڭنامالىق قۇجاتتارعا سەنات پەن ءماجىلىس ەنگىزگەن ءوزگەرىستەر بويىنشا كەلىسىم كوميسسياسىنىڭ شەشىمدەرىنە ءتيىستى باعا بەرىلدى.
سونداي-اق, تالقىعا سالىنعان “ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى” زاڭ جوباسى دەپۋتاتتار قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى. اتالعان زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا دەپۋتاتتارعا قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى امانجان جامالوۆ تانىستىردى. زاڭدىق قۇجاتتى قاراۋ بارىسىندا ۇزاق مەرزىمدى مامىلەلەر كەزەڭىنىڭ مەرزىمدەرىن وزگەرتۋ, سالىق سالۋ نىساندارىنا جانە سالىق سالۋعا بايلانىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جايى پىسىقتالدى. سونىمەن قاتار, سالىق كودەكسىنىڭ م ۇلىكتى قايتالاما ليزينگكە بەرۋ مەرزىمدەرىن ناقتىلاۋ بولىگىنە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. وسى زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزى ماقساتى ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋدى باقىلاۋ تەتىگىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.
دەپۋتات يراك ەلەكەەۆ ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋدى سالىق كودەكسىنە ەنگىزۋدى, سەرىك تەمىربولاتوۆ زاڭدىق قۇجاتتى ءۇشىنشى وقىلىمعا قالدىرۋدى ۇسىندى. الايدا, ولاردىڭ ۇسىنىستارى كوپشىلىك تاراپىنان قولداۋ تاپقان جوق. وسى رەتتە ءسوز العان راۋان شاەكين مەملەكەتتەن اقشا الىپ جۇمىس ىستەيتىن اكتسيونەرلىك قوعامدار اتىنا ءبىراز سىن ايتتى. دەپۋتات ولاردىڭ جوعارى ستاۆكامەن ليزينگكە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەرگە تەحنيكالاردى ساتقانىمەن, ارتىنان الىپ قويىپ وزگەلەرگە بەرىپ جاتقانىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى. دەپۋتات ەشقانداي نەسيە ستاۆكاسىن تومەندەتپەي وتىرعان ولارعا اقشا بەرگەنشە, سول قارجىعا تەحنيكالاردى ساتىپ الىپ, شارۋالارعا تاراتىپ بەرگەن دۇرىس دەگەن ويىن ورتاعا سالدى.
زاڭ جوباسىن قولداي سويلەگەن زەينوللا الشىنباەۆ 90-شى جىلداردى ەسكە الا وتىرىپ, قازاقستاندىق تاۋارلار قالاي بولسا سولاي ساتىلعاندىعىن مىسال رەتىندە كەلتىردى جانە ارىپتەستەرىن دە زاڭ جوباسىن قولداۋعا شاقىردى. وسىلايشا ءبىراز تالقىدان وتكەن تراسفەرتتىك باعانى بەلگىلەۋگە قاتىستى زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.
سونىمەن قاتار, جالپى وتىرىستا اقمولا وبلىسىنا اكىم بولىپ تاعايىندالۋىنا وراي پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرگەي دياچەنكونىڭ وكىلەتتىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتۋ تۋرالى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى ءلاززات سۇلەيمەننىڭ مالىمەتى تىڭدالدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى.