• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 11 شىلدە, 2019

بي-اعا اقىندار جىرىنىڭ ارقاۋىنا اينالدى

490 رەت
كورسەتىلدى

قازاق ادەبيەتى كلاسسيكتەرىنىڭ ءبىرى بەيىمبەت ءمايليننىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىنا وراي وتكەن «ءوزىمىزدىڭ بي-اعا» اتتى رەسپۋبليكالىق جىر بايگەسىن تاماشالاۋعا ءى.وماروۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ زالى لىق تولدى. وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلجان مەڭدەكەنوۆا ءمۇشايرانىڭ قوستانايلىقتاردى قۋانتقان ءسۇيىنشى حابارعا ىلەسە ءوتىپ وتىرعانىن دا جاقسى ىرىمعا بالادى.

– وبلىس وڭىرىندە بي-اعا­نىڭ اتىمەن 22 كوشە, 4 مەكتەپ, 1 اۋىل, 1 ستانسا جانە 1 مۋ­­زەي اتالادى. بەيىمبەت ماي­­لين­نىڭ تۋعانىنا 125 جىل تو­لۋى قار­ساڭىندا بيىل 24 ماۋ­سىمدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تاران اۋدانىن بەيىمبەت مايلين ەسىمىمەن اتاۋ تۋرالى جارلىققا قول قوي­­دى. بي-اعانىڭ مەرەيتويىنا وراي وبلىستا كوپ­تەگەن شارا بەل­گى­لەنگەن, ءمۇشايرا سول توي­دىڭ با­سى دەپ بىلىڭىزدەر, – دەدى گۇل­جان ەرماشقىزى.

وتكەن عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق ادەبيەتىندە بي-اعا قالام تارتپاعان جانر كەمدە-كەم. سون­دىقتان بي-اعانىڭ تويىن جىر بايگەسىنىڭ باستاۋى دەۋ زاڭدى دا ەدى. مۇشايراعا تۇسكەن 30 جۇمىستان ىرىكتەلىپ, جام­بىل, اقتوبە, الماتى, باتىس قا­زاق­ستان, پاۆلودار, تۇركىستان, قوس­تاناي وبلىستارىنان, نۇر-سۇلتان قالاسىنان 12 اقىن قاتىستى.

جىر دەسە ىشەر اسىن جەرگە قويىپ, سۋساپ وتىراتىن قوس­تانايلىقتار ون ەكى جاس اقىننىڭ ولەڭىن تىڭدادى. اقىندار ۇلى دالا پەرزەنتتەرى, بي-اعا اڭ­ساعان تاۋەلسىزدىك, ۇلتتىڭ ۇلى مۇ­رالارى مەن مۇراتتارىن ولەڭ ورنەگىنە اينالدىرا ءبىلىپتى. جۇيرىكتەن جۇيرىك وزۋ – بايگەنىڭ سالتى. جازۋشى عۇمار احمەتچين باستاعان قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن ءۇشىنشى ورىندى نۇر-سۇلتان قالاسىنان كەلگەن جۇلدىزاي ىسقاقوۆاعا, ەكىنشى ورىندى اقتوبەلىك گ ۇلىماي قۋانىشەۆاعا, ءبىرىنشى ورىندى رۋدنىي قالاسىنان قاتىسقان عالىمكەرەي كەنجەبوزينگە بەردى. ال ءمۇشايرانىڭ باس جۇلدەسىن نۇر-سۇلتان قالاسىنان كەلگەن اقىن ءابىلماجىن سەرىكباي جەڭىپ الدى. سونىمەن قاتار مۇشايراعا ليساكوۆ قالاسىنان بەيىمبەت مايلين تۋرالى ولەڭىن جولداعان 84 جاستاعى ءمور تىلەۋباەۆا قا­رياعا دا قۇرمەت كورسەتىلدى.

بەيىمبەت ءمايليننىڭ ۇرپاق­تارى, جيەن نەمەرەلەرى ءدا­مەتەر سەيىتجانوۆا, سالتانات مۇس­تافينا ءمۇشايرانىڭ قوناعى بولدى. اقىندار مەن بي-اعانىڭ نەمەرە, شوبەرە, شوپشەكتەرى ونىڭ كىندىك قانى تامعان بەيىمبەت اۋدانىنا, جالشى اۋىلىنا بارىپ, اتا رۋحىنا تاعزىم ەتتى. ءمۇشايرا سوڭىندا ءسوز العان جازۋشى عۇمار احمەتچين بي-اعا رۋحىن ۇلىقتاۋدا ەسكەرىلەر ماسەلە دە جوق ەمەس ەكەنىن ايتتى.

– تاۋەلسىزدىك العان 28 جىل ىشىندە ەلىمىزگە بەلگىلى بي-اعانىڭ شىعارمالارىنا قا­نىق ادامداردىڭ بارلىعى دا ونىڭ ەسىمى تاران اۋدانىنا بەرىلسە ەكەن دەگەن نيەتتە ەدى, ونىڭ قابىل بولعانىنا شۇكىرلىك ەتەمىز. قوستانايدا بەيىمبەت ءمايليننىڭ مۋزەيىن اشۋ تۋرالى حاتقا بۇدان ءبىراز جىل بۇرىن حالقىمىزدىڭ ءىرى تۇلعالارى, زيالىلارى: مۇزافار الىمباەۆ, زەينوللا قابدولوۆ, ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ, سەرىك قيراباەۆ, تۇرسىنبەك كاكىشەۆ, تۇمانباي مولداعاليەۆ, ءومىر­زاق سۇلتانعازين, كەڭەس نۇر­پەيىسوۆ, گەرولد بەلگەر, شە­رياز­دان ەلەۋكەنوۆ, جۇما­عالي ىسما­عۇلوۆ, عابباس قا­بىشەۆ قول قويعان. گەرولد اعامىز ورىس تىلىندە جازعان «بي-اعانىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى تۋرالى» دەگەن ماقالاسىندا: «بي اعانىڭ تۋعان جەرىندە, قوس­تانايدا ونىڭ مۋزەيى جوق. ال تاران اۋدانىنداعى مەن كورگەن مۋزەيدى مۋزەي دەپ اي­تۋ قيىن. كەش بولماي تۇر­عان­دا ادىلەتتىلىكتى ورنىنا كەل­تىرۋ ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز باس­­تاعان, ۇكىمەتىمىز جاساپ, قا­­بىلداعان «مادەني مۇرا» باع­دارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسۋ كورىنىسىنىڭ ءبىرى بولار ەدى. قوس­تانايعا مۋزەي كەرەك, ايتپەسە ول ءبىزدىڭ تاريحىمىزعا, ۇلتتىق رۋحاني مۇرامىز جانە قازاق حالقىنىڭ داڭقتى ۇلدارىنىڭ ءبىرى بەيىمبەتكە دەگەن قۇرمەتتىڭ جوقتىعى بولادى» دەپ جازعان ەكەن. گەرولد بەلگەردەن اسىرىپ ايتا المايمىز. بي-اعانىڭ بيىلعى مەرەيتويى جىلى وسى تىلەك جۇزەگە اسسا قۇبا-قۇپ بولار ەدى, – دەدى عۇمار عاريف ۇلى.

بۇل كەمنىڭ ورنى تولسا, رۋحاني دۇنيەمىز دە تولىعا بەرمەك تە.

 

قوستاناي

 

سوڭعى جاڭالىقتار