– بالالارعا اق ءتۇستى جانۋارلار سۇيكىمدى كورىنسە كەرەك. ال جالپى مۋزەيگە كەلگەن ۇلكەن دە, كىشى دە «مىناۋ قانداي اڭ؟» دەپ سۇراپ قالادى. ونىڭ البينوس تۇلكى ەكەنىن ءبىز ايتقاننان كەيىن بىلەدى. كوپشىلىك قىردىڭ قىزىل-سارى بوپ قۇلپىرىپ تۇراتىن تۇلكىسىن باسقاشا ەلەستەتە الماۋى زاڭدى دا شىعار. البينوس تۇلكى قوستاناي دالاسىندا جورتتى دەپ ەكىنىڭ ءبىرى ويلاي بەرمەۋى مۇمكىن عوي؟ – دەيدى مۋزەي ديرەكتورى سۆەتلانا رۋديك.
تەرىسى اق قويانداي اق ۇلپا تۇلكىنى مۋزەي ۇجىمى 2007 جىلى كورشى دەنيسوۆ اۋدانىنداعى اڭشىلار قوعامىنان ساتىپ الىپتى. ونىڭ ت ۇلىپىن قوستانايداعى تاكسيدەرميستەر جاساپ بەرگەن. «اق تۇلكىنىڭ» تۇرقى تۋىستارىمەن سالىستىرعاندا الاسالاۋ, دەمبەلشە كورىنەدى, تۇمسىعى دا دوعالداۋ ءارى قىسقا, قۇلاعى قىلتيعان ۇشتى ەمەس, دوڭگەلەنە بىتكەن كىشكەنتاي, اياعى كادىمگى تۇلكىلەردەن سيراقتى كورىنبەيدى. تۇقىمداستارىنا سيراعىنىڭ تومەنگى جاعىنداعى قارا جولاقتارى ۇقسايدى. بىراق البينوستى تۇلكى ەتىپ تۇرعان بۇلاڭداعان ۇلپا قۇيرىعى سەكىلدى. تەرىسى نوقاتسىز اپپاق, ال قىزىل كوزىن قايتەرسىڭ.
– البينيزم جانى بار ماقۇلقاتتىڭ بارلىعىندا كەزدەسەدى. قازىرگى عىلىم مۇنى اعزاداعى جاسۋشالار تۇسىنە جاۋاپ بەرەتىن مەلانين-0 سينتەزى ءۇشىن قاجەت تيروسينازا فەرمەنتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن, ياعني گەندىك مۋتاتسيادان بولادى دەپ سانايدى. ءتىپتى ودان ادامزات تا سىرت قالا المايدى. بىراق ول تابيعاتتا وتە سيرەك كەزدەسەتىن قۇبىلىس. عالىمداردىڭ ساناۋىنشا, 10 000 جانۋارعا ءبىر البينوستان كەلەدى. تابيعات ءوز «قاتەلىگىنە» ءوزى قاتىگەزدىك تانىتاتىن سەكىلدى. البينوس بايعۇس سىرتقى بولمىسىنىڭ جاراتىلىسىنا كىنالى بولماسا دا, وعان ءوز تۇقىمداستارى جاتىرقاپ, ۇركە قارايدى. قوساقتاسار ءبىر تۋىس جولاماعاندىقتان ولار ۇرپاق جايمايدى. البينوس جانۋارلار تۇقىمداستارىنىڭ تەرىس اينالۋىنان قۇسا بولعانداي, تىرشىلىككە دە بەيىمى از, تاماعىن زورعا تاۋىپ جەيدى. سوندىقتان ولار تىم ءالسىز, ناشار كەلەدى, كوپ ءومىر سۇرمەيدى, – دەيدى بيولوگ اندرەي اندريۋششەنكو.
مۋزەيگە كەلۋشىلەر ت ۇلىپىنا قاراپ سۇيكىمدى اڭنىڭ ءبىرى دەپ قابىلدايتىن البينوس تۇلكىنىڭ تاعدىرى وسىنشا اۋىر دەپ كىم ويلاعان؟ جالعىزدىعىنىڭ ازابى جاراتىلىس «قاتەلىگىنەن» بۇرىن جارىق دۇنيەنىڭ مەيىرىمسىزدىگىنەن ەكەنىن البينوس تۇلكىنىڭ ىشكى تۇيسىگى اڭشى مىلتىعىنا دەيىن-اق سەزىپ قويعان بولار؟...
قوستاناي وبلىسى
بەيىمبەت اۋدانى