باكۋ ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن التىنشى رەت ۇيىمداستىرىلعان القالى باسقوسۋعا تۇركيا, قازاقستان, ازەربايجان جانە باشقۇرتستاننان 500-گە جۋىق عالىم مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى جانە ونەر ۇجىمدارى قاتىستى.
ءداستۇرلى جيىننىڭ رەسمي اشىلۋى 13-ماۋسىم كۇنى باكۋ قالاسىنداعى «Caspian Business Hotel» قوناق ءۇيىنىڭ كونفەرەنتس زالىندا ءوتتى. كەڭەستى باكۋ ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى نازيم گۋسەينلي اشىپ, سيمپوزيۋم جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى. ول ءوز سوزىندە بۇل شارا تۋىستاس تۇركى مەملەكەتتەرى عىلىمىنىڭ كەرەگەسىنىڭ كەڭەيۋىنە تىڭ سەرپىن, جاڭاشا تىنىس بەرەتىندىگىن اتاپ ءوتتى.ال تۇركيانىڭ نيدە ومەر حاليسدەمير ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى مۋحسين كار قازىرگى كۇندە تۇركى əلەمىن زەرتتەۋ – رۋحاني برەند ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى.ءوز كەزەگىندە قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى گاۋحار الدامبەرگەنوۆا جيىن قاتىسۋشىلارىنا 75 جىلدىق تاريحى بار قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى مەن ستۋدەنتتەرى اتىنان جولداعان قۇتتىقتاۋىن وقىدى.
– تۇركى دۇنيەسىنە ورتاق قۇندىلىقتىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – عىلىم. ءتۇبى ءبىر تۋىسقان حالىقتاردىڭ ءتول تاريحىنا ۇڭىلەر بولساق, تۇركى الەمىنەن شىققان عالىمدار الەمدىك عىلىمنىڭ شامشىراعىن جاعىپ, جاھاندىق وركەنيەتتىڭ ورىستەۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ءبىر بۇل عانا ەمەس. تۇركى دۇنيەسى الەمدىك ونەر مەن مادەنيەتتىڭ جانە ەكونوميكانىڭ قارىشتى دامىپ, گۇلدەنۋىنە جول اشتى. «ەكىنشى ۇستاز» رەتىندە تانىلعان ءابۋ ناسىر ءال-فارابي بابامىز ورتا عاسىردا قازاق ەلىندەگى وتىرار قالاسىندا فيلوسوفيا, ماتەماتيكا, ونەر جانە ادەبيەت سالاسى بويىنشا 150-گە جۋىق عىلىمي ەڭبەك جازدى. ۇلى ويشىلدىڭ قۇندى تراكتاتتارى ءالى كۇنگە دەيىن ءوزىنىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن جويعان جوق. ال كۇللى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني كوسەمى قوجا احمەت ياسساۋي تۇركىستان قالاسىندا ءومىر ءسۇرىپ, ءدىني ءىلىم تاراتتى. ءجۇسىپ بالاساعۇن, ماحمۇت قاشعاري, ءابۋ رايحان ءال-بيرۋني, احمەت يۇگىنەكي سىندى عالىمدار تەك تۇركى دۇنيەسىنىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الەمدىك عىلىمدا دا وزىندىك دارا قولتاڭبالارىن قالدىردى, – دەپ اتاپ ءوتتى گاۋحار الدامبەرگەنوۆا.
سونداي-اق ول بابادان بالاعا جالعاسىپ كەلە جاتقان التىن ارقاۋدى ۇزبەۋ ماقساتىندا جانە تەگى ءبىر, تامىرى ورتاق تۋىستاس حالىقتاردىڭ عىلىمداعى ءوزارا ىنتاماقتاستىعىن ودان ارمەن نىعايتۋ ورايىنداعى حالىقارالىق تۇركى الەمى زەرتتەۋلەرى سيمپوزيۋمىنىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى.گاۋحار الدامبەرگەنوۆا ءوز سوزىندە سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ تۋىسقان تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىنە ۇيىتقى بولىپ وتىرعانىن دا باياندادى.الەمدەگى عىلىم, ءبىلىم سالاسىندا تۇركى الەمىنە قاتىستى زەرتتەۋ جاساپ جۇرگەن عالىمداردىڭ باسىن قوسىپ, عىلىمي باعىتتا پىكىر الماسۋدى قامتاماسىز ەتۋ, جاڭا عىلىمي زەرتتەۋلەرگە جول اشىپ, تۇركى الەمى ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنىڭ كەڭەيۋىنە ىقپال جاساۋ سيمپوزيۋمنىڭ باستى ماقساتى.باسقوسۋدىڭ سەكتسيالىق جۇمىسىندا عالىمدار پەداگوگيكا, ءتىل, ادەبيەت, تاريح, مادەنيەت, ونەر, حالىقارالىق قاتىناستار, ەكونوميكا, فيلوسوفيا, الەۋمەتتانۋ, گەندەرلىك ماسەلەلەر جايىندا جانە جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى سالاسىندا پىكىر الماسىپ, بولاشاقتا تۇركى الەمىندە ورتاق عىلىمي جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ تۋراسىندا ۋاعدالاستى. ءتۇبى ءبىر تۇركى حالىقتارىنىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعىنىڭ نىعايۋىن, الەمدە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن كوزدەيتىن جيىن «جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى فيلولوگ مامان دايارلاۋدىڭ الەمدىك تاجىريبەسى», «ادەبيەت ارقىلى ۇلتتىق سانانى كەمەلدەندىرۋ», «جاھاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى: الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق پاندەردى جاڭاشا وقىتۋ ادىستەمەسى», «لاتىن گرافيكاسى: تاريحى, تەورياسى جانە وقىتۋ ادىستەمەسى», «تۇركى قاۋىمى: تاريحى مەن مادەنيەتى», «قازىرگى زامانداعى ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسىنىڭ ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دامۋ تەندەنتسياسى» جانە «تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردەگى گەندەرلىك ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى» باعىتتارى بويىنشا وتكىزىلمەك.
ايتا كەتەيىك, تۇركيانىڭ نيدە ومەر حاليسدەمير ۋنيۆەرسيتەتى, قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, باكۋ ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى جانە م. اكمۋللا باشقۇرت مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن حالىقارالىق تۇركى الەمى زەرتتەۋلەرى سيمپوزيۋمى العاش رەت تۇركيانىڭ ومەر حاليسدەمير ۋنيۆەرسيتەتىندە 2014 جىلدىڭ 18-21 ناۋرىز كۇندەرى ارالىعىندا وتكەن بولاتىن. سونىمەن قاتار شارا اياسىندا اتالعان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «ءتۇبىمىز ءبىر تۇرىكپىز» فەستيۆالى دا تۇراقتى تۇردە ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى.
جيىن سوڭىندا سيمپوزيۋمعا قاتىسۋشى ۋنيۆەرسيتەت باسشىلارى ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىپ, ارنايى قارار قابىلدادى.
جاندار اسانوۆ