• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 05 ماۋسىم, 2019

حاننا قازاق ءتىلىن زەرتتەپ ءجۇر

1012 رەت
كورسەتىلدى

حاننا فوستەر امەريكانىڭ تەحاس شتاتىنان قازاق ءتىلىنىڭ لينگۆيستيكاسىن زەرتتەۋگە كەلگەن. بۇگىندە ول تەحاس ۋنيۆەر­سيتەتىندە انتروپولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ اسپيرانتى. قازاق تىلىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعى وسىدان 3 جىل بۇرىن باستالعان.

27 جاستاعى امەريكالىق بوي­جەتكەن العاشىندا قا­زاق ءتىلىن امەريكانىڭ ۆيس­كونسين شتاتىندا 2 اي وقيدى. قازاق ءتىلى­نىڭ سوزدىك قورى باي, كوركەم ءتىل ەكەنىن بايقاعان ول تەرەڭىرەك زەرت­تەۋگە كىرىسەدى. سول سەبەپپەن قازاقستانعا كەلىپ, ال­ماتى قا­لا­سىنداعى ءال-فارابي اتىن­­داعى قازۇۋ-دا عىلىمي جۇمى­سىن جال­عاس­تىرادى. 

حاننا الماتىدا ەكى اي بويى قازاق وتباسىمەن تۇرادى. بۇل ونىڭ قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭ­گەرۋىنە ءۇل­كەن كومەك بولادى. اق جاۋ­لىقتى اجەنىڭ قولىندا تۇر­عاندىقتان, قازاق حال­قى­نىڭ ءتىلىن عانا ەمەس, مادەنيەتى مەن ءداستۇرىن دە جانىنا جاقىن تارتا باس­تايدى. قازىر ول قازاق ەلىنىڭ ءتول مەرەكەلەرى مەن ۇلت­تىق تاعامدارىن ەرەكشە جاقسى كورەدى. بىزبەن اڭگىمە بارىسىندا ەت, با­ۋىرساق, ناۋرىزكوجە سىندى تاعامداردى ايرىقشا ۇنا­تاتىنىن جەتكىزدى. الاي­­دا حانناعا عىلى­مي جۇ­مىسىن تەرەڭىرەك زەرتتەۋ ءۇشىن وزگە دە قالالاردا ساۋال­دامالار جۇرگىزۋ كەرەك بولعاندىقتان زەرتتەۋ جۇ­مى­سىنىڭ قالعان بولىگىن نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە جالعاستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنىڭ اراسىندا ەرەكشە بايلانىس بار. ول قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ ارقىلى قازاقتىڭ مادەنيەتىنە دە قىزىعا باستاعان. قازاقتىڭ ءتىلى مەن مادەنيەتىنە قىزى­عۋ­شىلىقپەن قارايتىن دوستارى دا از ەمەس. ۆيس­كونسيندەگى قازاق ءتىلى مەك­تەبىندە وقىپ جۇرگەنىندە قازاق تىلىنە قىزىعۋشىلىق بىلدىرەتىن كوپتەگەن امەري­كالىق عالىممەن تانىسقان. حاننانىڭ ايتۋىنشا, ولار دا زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن قازاقستانعا كەلۋگە نيەتتى. ولار قازاق ءتىلىنىڭ لينگۆيستيكاسى, تاريحى, مادە­نيەتى, حالىق اۋىز ادەبيەتى, ەرتەگىلەرى جانە يدەولوگياسى سىن­دى تاقىرىپتاردا زەرتتەۋ جۇرگىزگىسى كەلەدى.

ول ءار كۇن سايىن اباي­دىڭ «كوزىم­نىڭ قاراسى» اتتى تۋىندىسىن تىڭ­دايدى ەكەن. ءار ءسوزدىڭ ماعى­ناسىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن كوپ ىزدەنەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاق ءتىلى – سوزدىك قورى باي, كۇردەلى ءتىل.

سوڭعى جاڭالىقتار