ۇكىمەت وتىرىسىندا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە باياندادى. سونداي-اق الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ, جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ر.سكلياردىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكا دەڭگەيىندەگى 18,4 ملن ادامنىڭ 90,2%-ى نەمەسە 16,5 ملن ادام ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتالعان. قالالارداعى تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيىل وسى كورسەتكىشتى 97%-عا دەيىن, ال 2023 جىلى 100%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان.
اۋىلداردا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن 6,5 ملن ادام نەمەسە 84%-دان استامى قامتىلعان. بۇل رەتتە باسقا اۋىلدار اۋىز سۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى سۋ كوزدەرىن پايدالانادى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى بيىلعى كورسەتكىشتى 88%-عا دەيىن جەتكىزۋدى جانە 2023 جىلى حالىقتىڭ 100%-ىن ءتيىستى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
− حالقىنىڭ سانى 200 ادامنان از شاعىن اۋىلداردى سانيتارلىق نورمالارعا سايكەس كەلەتىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا سۋدى تازارتاتىن كەشەندى بلوك-مودۋلدەر ورناتۋ جوسپارلانعان, بۇل 1 333 اۋىلدى سۋمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال تۇرعىندارى 200 ادامنان كوپ 1 274 اۋىل ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتىلاتىن بولادى. وسىلايشا 2 607 اۋىلدا تۇراتىن 1,2 ملن ادام سانيتارلىق نورمالارعا ساي كەلەتىن سۋمەن قامتۋ قىزمەتىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, – دەدى ر.سكليار.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترى س.وماروۆ ءوز كەزەگىندە ءوڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە توپتىق سۋ قۇبىرلارىن پايدالانۋ, سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنا جۇكتەلگەنىن باياندادى, بۇل كاسىپورىن تەڭگەرىمىندە ۇزىندىعى 12 مىڭ شاقىرىمنان اساتىن 33 توپتىق سۋ قۇبىرى بار. – 2011-2018 جىلدارى 1 035 شاقىرىم جەلى سالىنىپ, 1 441 شاقىرىم جەلى رەكونسترۋكتسيالاندى, بۇل 49 وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىق سانى 553 مىڭ ادامدى قۇرايتىن 268 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە سۋمەن جابدىقتاۋ جاعدايى جاقسارتىلدى. جالپى توپتىق سۋ قۇبىرلارىنداعى جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيى 75%-دان 56%-عا دەيىن قىسقاردى, – دەدى س.وماروۆ. بەلگىلى بولعانداي قازىرگى ۋاقىتتا 2 281 شاقىرىم جەلىنى رەكونسترۋكتسيالاۋ قاجەت.بۇدان وزگە, تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ بارلىق توپتىق سۋ قۇبىرلارىن جانە ولارمەن جالعاسقان اۋىلدارداعى كەنت ىشىندەگى جەلىلەردى سالۋ مەن رەكونسترۋكتسيالاۋ فۋنكتسياسى بىرىڭعاي وپەراتورعا بەكىتىپ بەرىلمەك. سونىڭ ءناتيجەسىندە سۋدى جەتكىزۋ ونى توپتىق سۋ قۇبىرلارىنان سۋبسيديالانعان تاريفپەن ساتىپ الىپ, حالىققا ۇستەمە قۇنمەن ساتاتىن دەلدالداردى بولدىرماي, سۋمەن جابدىقتاۋ كوزىنەن باستاپ ءتۇپكىلىكتى تۇتىنۋشىعا دەيىن كورسەتىلەتىن بولادى.
وڭىرلەردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى
ماسەلەنى قاراۋ بارىسىندا سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ تارتۋ سەكتورىنا بەلسەندى ءتۇردە قاتىساتىن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى ءسوز سويلەدى. شىمكەنت قالاسىنداعى «سۋ رەسۋرستارى – ماركەتينگ» جشس جەكە سۋ ارناسىنىڭ قاداعالاۋشى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى ا.ورمان حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى سالعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ناتيجەسىندە ازاماتتارعا ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى ارتقانىن ايتتى. 2010 جىلدان باستاپ 2 مۆت بويىنشا كۇن جانە سۋ قۋاتى ستانسالارى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى, 947 شاقىرىم سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىسى جانە 67 شاقىرىم كارىز جەلىسى رەكونسترۋكتسيالاندى. تسيفرلى تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى اۋىز سۋدى ءوندىرۋ جانە تاسىمالداۋ تاسىلدەرى جاڭعىرتىلدى. بۇگىندە تازارتۋ نىساندارى اۆتوماتتى رەجىمدە باسقارىلادى. جيىندا ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى وكىلدىگىنىڭ ديرەكتورى اگريس پرەيمانيس تكش سەكتورى اتالعان بانك جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەل ءوڭىرلەرىندە ىسكە اسىرىلىپ جاتقان سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ تارتۋ سەكتورىنا 30 ملرد-تان استام تەڭگە ينۆەستيتسيالاندى. ءبىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستىڭ ءناتيجەسىندە اۋىز سۋ ساپاسى جاقسارتىلدى, سۋ بەرۋ كولەمى ۇلعايتىلدى, شىعىندار تومەندەتىلدى, جەتكىزىلگەن سۋدى ەسەپكە الۋ پايىزى ارتتى.جيىندا بەلگىلى بولعانداي, الماتى جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا اۋىلداردى اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەلەرى ءالى كۇنگە وزەكتى بولىپ وتىر. ۇكىمەت باسشىسى تاراپىنان جامبىل, قوستاناي جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرىنە اتالعان باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرىپ, اۋىلداردى سۋمەن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن كۇشەيتۋ تاپسىرىلدى.
− اكىمدىكتەر اتقارىپ وتىرعان جۇمىستىڭ ناتيجەسى حالىقتىڭ تازا اۋىز سۋعا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋمەن انىقتالدى, – دەگەن ا.مامين اۋىلدىق, توپتىق سۋ تاراتقىشتاردى جاقسارتۋ ماقساتىندا وسى فۋنكتسيالاردى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە ءوتكىزۋ ءماسەلەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار الداعى ءتورت جىلدا قالالار مەن اۋىلداردى سۋمەن جابدىقتاۋمەن ءجۇز پايىز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ءوڭىرلىك جوسپارلارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىپ, بارلىق سۋمەن قامتۋ نىساندارىن پايدالانۋعا بەرۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىردى.
– قالالاردا كارىزدىك تازارتۋ نىساندارىن (كتن) سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋگە جەكەلەي كوڭىل ءبولىندى. بۇل باعىتتا كتن جوبالارىنىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. كوپتەگەن حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارى وسىعان ۇقساس جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
پرەمەر-مينيستر حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ءارىپتەستىك اياسىندا قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
– ەلباسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا ازاماتتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىن, قولايلىلىعىن جاقسارتۋ, قالا نەمەسە اۋىلدىق جەر ەكەنىنە قاراماستان, حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتۋ جانە سۋمەن جابدىقتاۋ بويىنشا العا قويعان مىندەتىن ورىنداۋ قاجەت, − دەدى ا.مامين.