جۇمىس ساپارى وسكەمەندە جالعاسىپ, رەسمي توپ وكىلدەرى اۋەلى وبلىستىق مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ورتالىقتا روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. باس دارىگەر يۋري ستاروكوجەۆ ءبىر جىلدا 200-دەن استام ناۋقاسقا وتا جاساعاندارىن ايتتى. «روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا وتانىڭ دالدىگىن ارتتىرىپ, جاراقاتتىڭ جەڭىل ءارى وپەراتسيادان كەيىنگى ەم-دومنىڭ ساپالى بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى», دەيدى ول.
د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وبلىس اكتيۆىمەن كەزدەسكەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەلباسى تاپسىرماسىمەن قابىلدانعان «الەۋمەتتىك قامقورلىق» كەشەندى باعدارلاماسىنىڭ ناتيجەسىندە وزەكتى الەۋمەتتىك باستامالار قولعا الىنعانىن اتاپ ءوتتى.
باسقوسۋدا ءسوز العان كوپ بالالى انا, «NIET.WOMAN» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى ەلۆيرا اللاحۆەرديەۆا وڭىردە كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردى دەمەۋ باعىتىندا كەشەندى جۇمىس قولعا الىنعانىنا توقتالدى. «كەشەندى جوسپار اياسىندا كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ بالالارى بالاباقشا تولەمىنەن بوساتىلىپ, ولارعا مەكتەپ فورماسى تەگىن بەرىلمەك. كوپ بالالى انالار جانە مۇگەدەك بالا تاربيەلەپ وتىرعان انالارعا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كۋرستار ۇيىمداستىرىلىپ, جۇمىس ورىندارى قاراستىرىلۋدا», دەدى ول.بۇگىندە وبلىستا 26 146 كوپ بالالى وتباسى تۇرسا, ونىڭ 14 159-نىڭ بالالارى كامەلەتكە تولماعان. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆانىڭ ايتۋىنشا, كەشەندى باعدارلاما اياسىندا 46 مىڭ ادام اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە قول جەتكىزبەك. مامىر ايىنان باستاپ وبلىستاعى كوپ بالالى وتباسىلار (3 جارىم مىڭ) بالاباقشا تولەمىنەن بوساتىلادى.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى شاھارداعى كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ ۇيىنە باردى. جىبەك جولى كوشەسىندە تۇراتىن نۇرلان جەتپىسوۆتىڭ جۇبايى ومىردەن ەرتە وزىپ, بۇگىندە بەس بالاعا ءوزى باس-كوز بولىپ وتىر. بىرنەشە جىل پاتەر جالداعان وسكەمەن تۇرعىنىنا «ۆك تەحنوگرۋپپ» جشس-ءسى ءوزدەرى سالعان كوپقاباتتى ءۇيدىڭ ءبىرىنشى قاباتىنان ەكى بولمەلى پاتەر سىيلادى. «قىزدارىمنىڭ ۇلكەنى 10-سىنىپتا, كەنجەمىز 1-سىنىپقا بارادى. باس اۋىرتقان باسپانا ماسەلەسى شەشىلىپ, قۋانىشقا كەنەلىپ جاتىرمىز», دەيدى قايسار اكە. ۆيتسە-پرەمەر ات باسىن تىرەگەن ەكىنشى وتباسى – قالا شەتىندەگى جەر ۇيدە 12 بالا ءوسىرىپ وتىرعان چەركاشيندەر اۋلەتى. «رودنيچوك» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ا.ميتين بۇل وتباسىنا كومەك قولىن سوزىپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ساتىپ اپەرىپتى. التاي اۋدانىندا تۇرعان چەركاشيندەر وتباسى وسكەمەنگە بىلتىر كوشىپ كەلگەن. «ءۇيىمىز تاۋدىڭ ەتەگىندە. اۋەلدە شاعىن بولاتىن, ءوز كۇشىمىزبەن اقىرىنداپ كەڭەيتىپ جاتىرمىز. 0,2 گەكتار باقشامىز بار. ماماندىعىم – گەولوگ. التايدا تۇرعاندا «قازتسينكتە» جۇمىس ىستەگەنمىن. ازداپ ەشكى ۇستايمىز. قىزدار سونى ساۋىپ, ءسۇتىن ساتادى. ۇلدار قورادان شىقپايدى. بالانىڭ كوپ بولعانى قولىڭدى جۇمىستان بوساتادى. بۇعان دەيىن ەشكىمگە قول جايعان جوقپىز. ءوز وتباسىما ءوزىم جاۋاپتىمىن دەپ سانايمىن», دەدى وتاعاسى. گ.ءابدىقالىقوۆا كوپكە ۇلگى بولارلىق ەكى وتباسىنا دا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, 150 مىڭ تەڭگەنىڭ قارجىلاي سەرتيفيكاتىن تابىس ەتتى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جۇمىس ساپارى اياسىندا ەڭبەك جəنە حالىقتى əلەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى بەردىبەك ساپارباەۆپەن بىرگە وسكەمەندەگى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى قۇجاتتاردى ونلاين قابىلداۋ جۇيەسى 30 ساۋىردە توقتاتىلماسا ەكەن دەگەن تىلەكتەرىن ءبىلدىردى. ءويتكەنى وسكەمەندەگى 2157 كوپ بالالى وتباسىنىڭ تەك 248-ىنە عانا جاڭا فورما بويىنشا ااك تاعايىندالىپتى. «قاجەت بولسا, ۋاقىتىن سوزۋ قاجەت. قۇجات جيناۋدا ءتۇرلى كەدەرگىلەر بار ەكەنىن بىلەمىز», دەدى گ.ابدىقالىقوۆا.
مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ كوشپەلى وتىرىسى ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيانىڭ قاتىسۋىمەن وسكەمەندە ءوتتى. بارلىق وبلىس پەن الماتى, نۇر-سۇلتان جانە شىمكەنت قالالارى اكىمدەرىنىڭ الەۋمەتتىك سالاعا جاۋاپتى ورىنباسارلارى قاتىسقان بەينەرەجىمدەگى جيىندا 2025 جىلعا دەيىنگى جاڭا ۇلتتىق جوسپاردىڭ جوباسى تالقىلاندى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەلىمىزدە ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى قولداۋ باعىتىندا ءبىرشاما جۇمىس قولعا الىنعانىمەن, ءتۇيىنى تارقاماعان ماسەلەلەر بار ەكەنىن, ازاماتتاردىڭ اتالعان ساناتى قوعامدىق كولىكتەرگە ءمىنىپ-تۇسۋدە, ءتۇرلى عيماراتتارعا كىرۋدە, جوعارى قاباتتارعا كوتەرىلۋدە اۋرە-سارساڭعا ءتۇسىپ جۇرگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. ب.ساپارباەۆ 2025 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق جوسپار 7 باعىتتان تۇراتىنىن, وسى ۋاقىتقا دەيىن ازاماتتاردان 400-گە جۋىق ۇسىنىس تۇسكەنىن, ءوتىنىش-تىلەكتەر مينيسترلىكتىڭ رەسمي ينتەرنەت سايتىندا قابىلداناتىنىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان گ.ابدىقالىقوۆا ۇلتتىق جوباعا نەمقۇرايلىلىق تانىتپاي, ءجىتى نازار اۋدارۋدى, ناقتى ۇسىنىس بەرۋدى تاپسىردى. «وسى رەتتە اتاپ ايتقىم كەلەتىنى, وسكەمەندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان «اقنيەت» مەكتەپ-ينتەرناتى ءتيىمدى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. مىنە, وسىنداي ءبىلىم وردالارى ەلىمىزدە كوپتەپ اشىلۋى كەرەك», دەپ تۇيىندەدى ۆيتسە-پرەمەر. وتىرىستان كەيىن ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيا مۇمكىندىگى شەكتەلۋى بالالارعا ارنالعان «اقنيەت» مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, بالالارعا ارنالىپ سالىنىپ جاتقان 200 ورىندىق اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسىن كوردى. شىعىس قازاقستان وبلىسى