سەيسەنبى, 20 قاراشا 2012 7:13
قازاقستاننان قاشىپ كەتكەن ۆيكتور حراپۋنوۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ شۆەيتساريا وليگارحتارىنىڭ اراسىندا بايلىق جونىنەن بىرتە-بىرتە جوعارى كوتەرىلە تۇسكەنى تۋرالى حابارلار ءبىزدىڭ ەلىمىزگە دۇركىن-دۇركىن جەتۋ ءۇستىندە. وسى تاقىرىپتا قالام تەربەگەن وتاندىق جۋرناليستەر: «ءبىزدىڭ ادامدار شۆەيتساريادا دا كوزگە تۇسۋدە» دەگەن ءسوزدى مىسقىلمەن جازاتىن بولدى. دەگەنمەن, بۇل ءسوزدىڭ اششى بولسا دا شىندىعىن حراپۋنوۆتار وتباسى ۋاقىت وتكەن سايىن دالەلدەپ كەلەدى. ولار ءتىپتى, وزدەرىنىڭ جىلجيتىن-جىلجىمايتىن م ۇلىكتەردى ساتىپ الۋ قارقىنىمەن شۆەيتساريالىق قوعامدى تاڭ قالدىرۋدا.
سەيسەنبى, 20 قاراشا 2012 7:13
قازاقستاننان قاشىپ كەتكەن ۆيكتور حراپۋنوۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ شۆەيتساريا وليگارحتارىنىڭ اراسىندا بايلىق جونىنەن بىرتە-بىرتە جوعارى كوتەرىلە تۇسكەنى تۋرالى حابارلار ءبىزدىڭ ەلىمىزگە دۇركىن-دۇركىن جەتۋ ءۇستىندە. وسى تاقىرىپتا قالام تەربەگەن وتاندىق جۋرناليستەر: «ءبىزدىڭ ادامدار شۆەيتساريادا دا كوزگە تۇسۋدە» دەگەن ءسوزدى مىسقىلمەن جازاتىن بولدى. دەگەنمەن, بۇل ءسوزدىڭ اششى بولسا دا شىندىعىن حراپۋنوۆتار وتباسى ۋاقىت وتكەن سايىن دالەلدەپ كەلەدى. ولار ءتىپتى, وزدەرىنىڭ جىلجيتىن-جىلجىمايتىن م ۇلىكتەردى ساتىپ الۋ قارقىنىمەن شۆەيتساريالىق قوعامدى تاڭ قالدىرۋدا. الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمى ۆ.حراپۋنوۆتىڭ قارجىنى وڭدى-سولدى شاشىپ جاتقاندىعى تۋرالى ەۋروپالىقتاردىڭ پىكىرى قازىر قازاقستانعا دا جەتىپ وتىر.
جۋىقتا Forbes Kazakhstan جۋرنالى ءوزىنىڭ اقپاراتتىق پورتالىندا الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمى حراپۋنوۆتىڭ جەنەۆا قالاسىنداعى ەڭ ءبىر قىمبات اۋداندا ورنالاسقان ءساندى-سالتاناتتى سارايىنىڭ سۋرەتىن جاريالادى. حراپۋنوۆتار وتباسىنىڭ قازاقستان مەن شۆەيتسارياداعى يەلىك ەتكەن جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرى مەن جەر تەلىمدەرىنىڭ تولىق ءتىزىمى وسى سۋرەتپەن قوسا بەرىلگەن. ولار – الماتىداعى ءپاتەرلەر مەن ساياجايلاردى, پاركينگتەردى, ساۋدا جانە دەمالىس ورىندارىن, باسقا دا عيماراتتاردى قوسىپ العانداعى 37 باعالى نىسان.سونىمەن قاتار, شۆەيتسارياداعى ۆيللالاردان, پاتەرلەردەن, قوناقۇيلەردەن, ءىرى وفيستەرى مەن مەيرامحانالاردان تۇراتىن 14 اسا باعالى م ۇلىك.ءسويتىپ, شۆەيتساريالىق ميلليونەرلەر قاتارى حراپۋنوۆ دەگەن فاميلياعا يە ءبىرنەشە اداممەن تولىعا ءتۇستى. ولار الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمى ۆيكتور حراپۋنوۆ, ونىڭ ايەلى لەيلا حراپۋنوۆا, بالاسى ءىلياس حراپۋنوۆ, كەلىندەرى ەلۆيرا حراپۋنوۆا – بيلديماني. سونىمەن, حراپۋنوۆتاردىڭ قازاقستاننان الىپ كەتكەن قارجىسىن شۆەيتساريادا جاريالاۋ ءىسى بارىنشا قارقىندى جانە ءساتتى جۇزەگە اسۋ ۇستىندە دەپ قورىتىندى تۇيۋگە بولادى.قۇرىلىس پەن جىلجىمايتىن م ۇلىك – بۇلار اتالعان وليگارح وتباسىنىڭ جەنەۆاداعى اينالىسىپ جاتقان جاڭا شارۋالارى. ۆ.حراپۋنوۆتىڭ شەتەلدەن جىلجىمايتىن م ۇلىك ساتىپ العانى جونىندەگى دەرەكتەر بۇرىن دا ەمىس-ەمىس ەستىلىپ قالاتىن. وسىلارعا قوسىمشا 2007 جىلى ول جەنەۆا كولىنىڭ سول جاعالاۋىنان ءسان-سالتاناتى كەلىسكەن ۆيللا ساتىپ الادى. باعاسىنىڭ ءوزى تاڭعالارلىق. 32 ميلليون فرانك تۇرادى. ۆيللانىڭ بارلىق قۇجاتتارى سول كەزدە ەسىمى ەشكىمگە بەلگىسىز ەلۆيرا حراپۋنوۆا-بيلديمانيدىڭ اتىنا ءتىركەلگەن.ال 2012 جىلى ۆ.حراپۋنوۆ «سيقىرشىنىڭ تاياعىنداي» دەپ ايتۋعا لايىق جاڭا بايلىقتاردىڭ تۇتاس تىزبەگىن جاساپ ءۇلگەردى. قۇرامىندا 24 سالتاناتتى رەزيدەنتسياسى بار HotelduParc قوناقۇي كەشەنىن اشتى. بۇل كەشەننىڭ سالىنۋى مەن اشىلۋى وليگارحتىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى قازاقستانعا قارسى ارەكەتتەردى كۇشەيتە تۇسكەن كەزىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن ەدى. ساراپشىلار حراپۋنوۆتىڭ ول كۇماندى ناۋقاندى ءجۇرگىزۋىن ەكى فاكتورمەن تۇسىندىرۋدە.بىرىنشىدەن, حراپۋنوۆتىڭ قۇرىلىستى اياقتاۋعا قارجىسى جەتپەي, ول قازاقستاننان قاشقان ەكىنشى ءبىر الاياق وليگارح م.ءابىلازوۆتەن قارىز سۇراۋعا ءماجبۇر بولۋى ءمۇمكىن. ال ول ءوز كەزەگىندە قۇداسىنان قازاقستان تۋرالى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا 2-3 ايعايشىل مالىمدەمە جاساۋىن ءوتىنۋى دە عاجاپ ەمەس.ەكىنشىدەن, حراپۋنوۆقا مۇنداي شۋ شىعارۋ جونىندەگى اقىلدى ونىڭ اينالاسىنداعى پيارشىلاردىڭ بەرۋىن دە جوققا شىعارۋعا بولمايدى. مۇنداي ءتاسىل باتىستا ءجيى قولدانىلادى. ويتكەنى, وسى ارقىلى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى ءوز بيزنەسىڭدى دامىتا ءتۇسۋگە بولادى. ماسەلەن, حراپۋنوۆتىڭ سالعان قوناقۇيلەرىنە قوعامنىڭ نازارى اۋىپ, قىزىق تا بولسا ونىڭ قىزمەتىن پايدالانىپ كورۋگە ۇمتىلۋشىلار قاتارى كوبەيە ءتۇسپەسىنە دە كىم كەپىل؟
جەڭىل اقشانىڭ بۋى
ۆ.حراپۋنوۆتىڭ قازاقستاننان قاشىپ جۇرگەن الاياق ابىلازوۆكە قۇدا بولىپ كەلەتىندىگىن جوعارىدا ايتتىق. ونىڭ ۇلى ءىلياس ءابىلازوۆتىڭ قىزى ماديناعا ۇيلەنگەن. قازاقستاندا ابىلازوۆكە قارجى الاياقتىعىن جاسادى جانە تالان-تاراجعا سالدى دەگەن ايىپ تاعىلعان.2012 جىلدىڭ 16 اقپانىندا لوندوننىڭ جوعارعى سوتى ءابىلازوۆتى سوتتى سىيلاماعاندىعى ءۇشىن 22 ايعا تۇرمەگە وتىرعىزۋ جونىندە ۇكىم شىعاردى. بۇل ۇكىم ونىڭ بتا بانكىنەن اقشا ۇرلاعاندىعى جونىندەگى ءىسى بويىنشا سوت جۇرگىزۋ اياسىندا شىعارىلدى.شاماسى, ءابىلازوۆ ءوزىنىڭ مول قارجىسى ارقىلى ءبىر كەزدەرى قازاقستاندا ۇلكەن قىزمەتتە بولعان قۇداسىنىڭ باسىن ۇزاق اينالدىرعان بولۋى كەرەك. ءابىلازوۆ ءۇشىن حراپۋنوۆتىڭ قانداي گوي-گويگە باساتىندىعى ماڭىزدى ەمەس ەدى. وعان ماڭىزدىسى, ايتەۋىر, قوعام الدىندا ءبىر شۋ شىعارۋ.قۇداسى ۇسىنعان كوپ اقشادان شاماسى, حراپۋنوۆتىڭ باسى اينالعان بولسا كەرەك, ءتىپتى ول وزىمەن بىرگە سىبايلاستارىنىڭ وزدەرىنە الماتىداعى تابيعي قورعالاتىن ايماقتا ەليتالىق ءۇيدى قالاي تۇرعىزعاندارى تۋرالى مالىمەتتەردى دە جاريالاپ جىبەردى. ءسويتىپ, بىرەۋدىڭ قولىمەن جازىلعان بۇركەنشەك سۇحباتتا حراپۋنوۆتىڭ ءوزىن-ءوزى اشكەرە قىلاتىن ساتتەرى دە از كەزدەسپەيدى.مۇندا ايەلىنىڭ «ۆيلەد» فيرماسى ارقىلى ۇرلانعان كاپيتالدار, الماتى اۋە جايى مەن جول قيىلىستارىن سالۋ كەزىندە قانداي پايدا تاپقاندىقتارى تۋرالى اڭگىمەلەردىڭ ءبارى بار.مويىنداۋدىڭ مۇنداي قارقىندىلىعىمەن, ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, حراپۋنوۆتىڭ ىزىنە ەۋروپانىڭ ەلدەرىنىڭ ءوزى دە ءتۇسۋى ابدەن مۇمكىن. الايدا, كەيىپكەرىمىزدىڭ ورىس تىلىندە جازىلىپ الىنعان بۇل شاتپاقتارىنا ازىرگە شۆەيتساريالىق زاڭ ورگاندارى ءبالەندەي نازار اۋدارماي وتىر.حراپۋنوۆتىڭ قازاقستاننان زاڭنان تىس جولدارمەن جيناپ العان قارجىسى قازىرگى كۇنى بوتەن ەلدىڭ ەكونوميكاسىن نارلەندىرۋ ۇستىندە. ادەتتە, شۆەيتساريانىڭ جەكە مەنشىك بانكتەرى وزدەرىنە كەلىپ تۇسكەن قاراجاتتىڭ تاريحىنا كوپ ءمان بەرە بەرمەيدى. ماسەلەن, ءبىر كەزدەرى مۇنداعى بانكتەردە گيتلەرلىك گەرمانيا مەن بولشەۆيكتىك رەسەيدىڭ, وڭتۇستىك امەريكا مەن ۇلكەن ماگريب ديكتاتورلارىنىڭ ءوز قارجىلارىن ساقتاعاندىعى تۋرالى دەرەكتەردى ەسكە الىپ كورەيىك.بۇل دەرەكتەر ءتىپتى وقۋلىقتارعا دا ەنگەن بولاتىن.حراپۋنوۆتىڭ ميلليوندارى باسقا دا كۇماندى اكتيۆتەر قاتارىندا وسى ورتاعا ءسىڭىستى بولىپ كەتۋى عاجاپ ەمەس. بالكىم, سوندىقتان دا بۇل ورتادا حراپۋنوۆ ارەكەتتەرىنە بالەندەي نازار اۋدارىلماۋى ابدەن مۇمكىن.
حراپۋنوۆتىڭ كەزى – قىلمىستىڭ كوزى
كوپتەگەن الماتىلىقتاردىڭ ءوز حاتتارىندا جازعانىنداي, حراپۋنوۆتىڭ وسى قالاعا باسشىلىق جاساعان كەزەڭى ءبىراز كۇماندى ارەكەتتەرىمەن ەستە قالدى. مىنە, ناق وسى كەزدە كوممەرتسيالىق قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ مۇددەسىنە سايكەس قالانىڭ تاريحي بەت-بەينەسىن ايقىندايتىن عيماراتتاردى تالقانداۋ جۇمىستارى بەلەڭ العان بولاتىن. بۇل جاعداي قالا حالقىنا جەردى مەملەكەت قاجەتىنە بايلانىستى الۋ سەبەبىمەن ءتۇسىندىرىلدى. قالاداعى ورتالىق ورامدار مەن شەتكى وڭىرلەردەن جۇزدەگەن وتباسىلار باسقا جاققا كوشىرىلدى. ولار تۇرعان ۇيلەردىڭ ورنىنا توبەسىن كوك تىرەگەن ءسان-سالتاناتتى عيماراتتار پايدا بولدى. ولاردى تۇرعىزۋشىلار قاتارىندا حراپۋنوۆقا جاقىندىعى بار ادامدار دا از بولعان جوق.حراپۋنوۆتىڭ اكىمدىگى كەزىندە «ۆيلەد» اتتى فيرمانىڭ گۇلدەنگەندىگىن الماتىلىقتار ءالى كۇنگە دەيىن اڭىز ەتىپ ايتادى. «ۆيلەد» حراپۋنوۆتىڭ ايەلىنىڭ بيزنەسى بولاتىن. لەيلا وسى بيزنەسى ارقىلى شەتەلدەردەن قىمبات تاستاردى ساتىپ الىپ كەلىپ, الماتىعا ساۋدالاۋ ارقىلى كاپيتال جاساۋعا كىرىستى.الماتى اۋەجايىنىڭ جاڭا قۇرىلىسىنا قاتىستى شىتىرمان وقيعالار دا حالىق ەسىندە. ال وسى عيماراتتى تۇرعىزۋ ارقىلى الماتىنىڭ سول كەزدەگى اكىمى ۆيكتور حراپۋنوۆ مەملەكەتكە 9 ميلليون دوللاردىڭ زيانىن كەلتىرگەن ەدى.الماتىلىقتار وسى قالادا حراپۋنوۆتار وتباسىنىڭ 54 جەر تەلىمىنە يەلىك ەتكەندىكتەرىن دە ءجيى-ءجيى ەسكە الادى. بۇل جەر تەلىمدەرىنىڭ كوپشىلىگى جارناما الاڭشالارى رەتىندە پايدالانىلىپتى. ول تەلىمدەردى الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمى جالپى پايدالانۋداعى جەر قورىنان وزىنە-ءوزى ء(وز تۋىستارىنا) بولگەن ەكەن. ونىڭ ۇستىنە بۇل جەر تەلىمدەرىنىڭ بارلىعى نەعۇرلىم حالىق كوبىرەك شوعىرلاناتىن كوشە جولدارى مەن جول قيىلىستارىنىڭ بويىنان الىنعان. ولار «ۆيلەد-الماتى» جانە GeFest اتتى ەكى جارناما كومپانياسىنا ءبولىنىپتى. ارتىنان بەلگىلى بولعانىنداي, بۇل كومپانيالاردىڭ قۇرىلتايشىلارى, اكىمنىڭ زايىبى لەيلا حراپۋنوۆا مەن ۇلى ءىلياس حراپۋنوۆ بولىپ شىقتى.الماتىلىقتار قازىرگى كۇنى حراپۋنوۆتىڭ ۇستىنەن اشىلىپ وتىرعان 20 قىلمىستىق ءىستىڭ سانى ودان دا ارتا تۇسەتىندىگىنە سەنىمدى. ەگەر تەرگەۋ ورىندارىنان ءتۇسىپ جاتقان ءمالىمەتتەرگە سۇيەنەتىن بولساق, بۇل وتباسىنىڭ مەملەكەتكە تيگىزگەن زيانى وراسان. دەمەك, جاڭا الاياقتىق ىستەردىڭ پايدا بولۋى دا ابدەن مۇمكىن.حراپۋنوۆتىڭ سوڭىنان قازاقستاندىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, قىلمىستى ىزدەستىرۋ پوليتسياسىنىڭ حالىقارالىق ۇيىمى ينتەرپول دا ءتۇسىپ وتىر. سوعان سايكەس وعان حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالاندى. قازىرگى كۇنى حراپۋنوۆتىڭ سۋرەتى ينتەرپول سايتىنىڭ بەتىندە تۇر.الماتىلىقتار حراپۋنوۆتىڭ قازاقستاننان قاشقان كەزدە بىرقاتار جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرىن ساتۋعا دا ۇلگەرمەي تاستاپ كەتكەندىگى تۋرالى دا ءجيى-ءجيى اڭگىمە قوزعاپ قويادى. ادامدار ءتىپتى حراپۋنوۆتىڭ وتە قىمبات تۇراتىن «بەنتلي» اۆتوكولىگىن يەسىز تۇرعان قالپىندا كورگەندىكتەرىن دە ايتادى. ويتكەنى, حراپۋنوۆ قاشقان كەزدە بۇل باعالى م ۇلىك ۇشاققا سىيماي قالعان.حراپۋنوۆتىڭ زايىبىنىڭ اتىنا الماتى قالاسىنان 32 جىلجىمايتىن م ۇلىك تىركەلگەن بولىپ شىقتى. ولاردىڭ قاتارىندا لۋگانسكي كوشەسىنىڭ بويىنداعى 2 پاتەر مەن 2 گاراج, دوستىق كوشەسىنىڭ بويىنداعى 1 پاتەر مەن 1 ءۇي, گوگول جانە پانفيلوۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى وفيستىك عيمارات پەن قويما ورىن جايلارى بار.سونىمەن, ۆ.حراپۋنوۆتىڭ جانە ونىڭ وتباسىنىڭ قازاقستاندا ءجۇرىپ جاساعان قىلمىستىق ىستەرى جەتىپ ارتىلادى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە بۇل قىلمىستىق ىستەرگە شۆەيتساريالىقتاردىڭ دا نازار اۋداراتىندىعى كۇمانسىز.