تۇسىمە نەگە سول ءبىر مارقۇم كىرەد؟
التىنكۇرەك اسىل سەزىمنىڭ ءوزى ايىقتىرا الماعان («قىز عۇمىردىڭ قىزىعىن كورە الماعان») سول قىرشىن تاعدىر تراگەدياسىن كىم قانشالىقتى ءتۇسىندى وسى؟! ارينە كەز كەلگەن بولماشى سۋىق ءسوز, سىنىق ساۋلە اقىننىڭ جۇرەگىنەن ءبىرىنشى وتەدى. «تالايدى قۋ قارا جەر جۇتىپ العان» جالعان ءفانيدى اقىن بەيسانا ءتۇيسىنەدى. اقىننىڭ تۇسىنە كىرگەن پەريزات ارۋ وبرازى – التىنكۇرەك.
التىنكۇرەكتىڭ ءبىر كىلتى وسى تراگەديادا جاتىر... اقىننىڭ ءومىر سۋىتقان سالقىن جۇرەگىن جىلىتقىسى كەلەدى, دۇرىسى ءبىزدىڭ جۇرەكتى اقىننىڭ التىنكۇرەك جىرى جىبىتكىسى كەلەدى.
بۇل ءبىزدىڭ دولبار. اقىندى ماقتاۋدان اۋلاقپىز. شىن اقىن تەرەڭ بولعان سايىن ماقتاۋ-ماراپاتقا كەرەڭ بولا تۇسەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كىتاپتىڭ اتاۋى وتە ءساتتى قويىلعان. ءبۇكىل پوەزيانىڭ اتىنان سويلەر ءساۋلەلى ءسوزدى ەنشىلەگەن اقىن شىعارماشىلىقتا شىڭدا بولسا ەكەن دەيمىز.
ماسەلەنىڭ بارلىعى ەكىنشى كۇرەكتە, بىراق... ول قاي كۇرەك؟! ول كۇرەك التىنكۇرەكتەن دە تەرەڭدەپ كەتكەن كۇرەك... بۇكىل ادامزاتتىڭ كەرەمەت دەپ كەشىپ كەلگەن ادەمى ءومىرىنىڭ جالعان ەكەندىگىن ءاشكەرەلەيتىن كۇرەك. جانە ول التىن ەمەس. سۇرىقسىز, باسىن توت باسقان, سابىنا توڭ قاتقان, قيسىق.قىسقاسى, اقىن دوسى داۋرەن بەرىكقاجىعا ارناعان «اڭعال» دەگەن ولەڭىندە بىلاي دەيدى باعدات:
قىرشىلماعان بارماعىمىز جوق ەدى,
قىرشىن كەتكەن ارمانىمىز كوپ ەدى. وت شىعارعان جۇرەكتە ولەڭ سونەدى, بوق شىعارعان كۇرەكپەنەن كومەدى.ادەبيەتتانۋشى عالىم قۋانىش سەيىتجانوۆ «ولەڭنىڭ بۇتىنىنەن بولەكتەنىپ تۇرعان, ايتار ويى وقشاۋ بايىتتەي ەكەن, وسى ەكى تارماق. شىعىستا شايىرلار باس قوساتىن ءمايحانالاردىڭ تورىنە ءىلىپ قويادى دەسەدى مۇنداي «ءبايىتي ماسالداردى» ( ابايدىڭ «ءبايتىسىمال» دەگەنىنىڭ ءتوركىنى وسى). ءومىردىڭ وتكىنشىلىگى, جالعاندىعى – ماڭگىلىك تاقىرىپ. كىم قالاي تولعايدى... ماسەلە سوندا. شىعىستا ەسكەندىر زۇلقارنايىننىڭ «ءفانيدەن الاقاننىڭ اشىق كەتۋى», «كوزدىڭ توپىراققا عانا تويۋى» سياقتى تۇراقتى موتيۆتەر كەڭ تاراعان. «جالعانعا» قاتىستى جاڭاشا وبرازدار كوبىنە وسى موتيۆتەردىڭ ءتوڭىرەگىن شيىرلايدى. ال باعداتتىكى مۇلدەم تىڭ وبراز. ءاسىلى, «تىڭ وبراز» دەگەن ءتىركەستى ادەبيەتتانۋشى عالىمدار تىم ارتىق قولدانادى-اۋ. كەيدە ورىندى, ورىنسىز.
باي دا وتەدى ومىردەن, كەدەي دە وتەدى, حان دا وتەدى. بىراق ەشقاشان دا قابىرشىنىڭ توپىراقتى التىن كۇرەكپەن كوسىپ العانىن كورمەپپىز. سول باياعى كۇرەك. بوق شىعارعان كۇرەك... ءمىنە, مەن ءۇشىن باعداتتىڭ «ءبايتىسىمالىنداعى» تىڭ وبراز وسى. استارىندا ەشقانداي دا تاريحي اڭىز, تاپتاۋرىن ءاپسانا ەمەس, ءومىردىڭ ايعايلاپ تۇرعان اقيقاتى بار», دەپ باعا بەرگەن ول كۇرەك شىنىمەن – شىنايى سۋرەت, ءدال باعا.
اقىن ابايعا سىلتەمە جاسايدى. دۇرىس. حاكىم ايتادى: ادام – ءبىر بوق كوتەرگەن بوقتىڭ قابى, بوقتان ساسىق, بولاسىڭ ولسەڭ تاعى. مەنى مەن سەن تەڭ بە دەپ ماقتاناسىڭ, بىلىمسىزدىك بەلگىسى – ول باياعى. كەشە بالا ەڭ, كەلدىڭ عوي تالاي جاسقا, كوز جەتتى بiر قالىپتا تۇرا الماسقا. ادامدى ءسۇي, اللانىڭ حيكمەتىن سەز,نە قىزىق بار ومىردە ونان باسقا؟!
شىنىمەن ءومىر دەگەن التىنكۇرەك پەن تەمىر كۇرەكتىڭ اراسىنداعى قىپ-قىسقا ۋاقىت ەكەن. ەرتە كوكتەمدە جۇمىر جۇرەكتى سيپاي سوققان جىلى لەپ كۇزدىڭ قارا سۋىعىندا سول ءجۇرەكتەي جۇمىر جەردىڭ قايبىر قيىرىن سۇپ-سۇر تومپەشىك ەتىپ, ۇستىنە سۋىق توپىراق ءۇيدى. باعداتتىڭ – كۇرەگىمەن.