قىزىلجار اۋىلىنىڭ مەكتەبىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى امانجول اسەنقىزىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «شاڭىراق» مۋزەيى اشىلدى.
مۋزەيدەگى «اجە ۇلگىسى» ۇيىرمەسىنىڭ وقۋشىلارعا ۇيرەتەرى دە از ەمەس. مۇندا وقۋشى قىزدار شاي قۇيۋ, داستارقان جايۋ, ءجۇن ءتۇتۋ, ءجۇن ءيىرۋ, توقىما توقۋ, شي توقۋ, كيىز ءۇي جابىندىلارىن تىگۋ, ويۋ ويىپ, جاستىق, قۇراق كورپە تىگۋدى ۇيرەنۋدە.
بۇرىشتا وراۋلى اق شي تۇر. توقىلعان شي ءتىپتى ادەمى كورىنەدى ەكەن. بۇل ۇيىرمە مۇشەلەرى توقىپ شىققان شي شىپتا.
– مەن دە كىشكەنتاي كۇنىمنەن وسىنىڭ بارلىعىن انامنان ۇيرەندىم. اتا-بابادان قالعان ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى وقۋشىلارىما دا ۇيرەتكىم كەلدى. وزىمە ءبىر پارىز سانادىم, – دەيدى امانجول اسەنقىزى.
– شي قىستا جىلۋ ساقتايدى, سۋىق جەلدەن, شاڭ-توزاڭنان قورعايدى. كيىز ۇيگە پايدالانىلاتىنى سوندىقتان. جينالعان ءشيدى كۇنگە كەپتىرەمىز. كەپكەن سوڭ قابىعىن ارشىپ الىپ تاستاعاندا توقۋعا دا, ورنەك سالۋعا دا وڭاي, – دەيدى ۇيىرمە جەتەكشىسى.
ءيا, وسىنداي تۇرمىستىق قاجەتتىلىگىنە ءمان بەرمەيتىنىمىز بولماسا, ءار اۋىل ماڭىندا شي دەگەنىڭىز قاۋلاپ وسەدى.
وقۋشىلارعا شي توقۋ ءتاسىلىن, شي وراۋدى ولاردىڭ ساباقتان بوس ۋاقىتتارىندا ۇيرەتەدى. ۇيىرمەگە قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەن كەز كەلگەن وقۋشى كەلەدى.
امانجول اسەنقىزى – 1992 جىلى بايان-ولگەي ايماعىنان العاشقى لەكپەن اتامەكەنگە ورالعان قانداستارىمىزدىڭ ءبىرى. ءومىرىنىڭ 35 جىلىن ۇستازدىققا ارناعان ەكەن. ول ءوزىنىڭ ءىليا سەرىكقىزى, ماحاببات جاپىر, دينا ۋاليحانوۆا, ءىنجۋمارجان جومارتقىزى, ءاليا بەردىمۇرات, بۇلدىرگەن دايىندىق, نۇرساۋلە اسەت, اياۋلىم قابىشەۆا, نۇرگۇل تىلەيلەر سياقتى كونە ۇلتتىق ونەردىڭ قىر-سىرىنا ۇڭىلگەن شاكىرتتەرىن ماقتان ەتەدى.
مەكتەپتەگى وقۋ-ءبىلىم, تاربيە باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا «شاڭىراق» ەتنوگرافيالىق جانە تاريحي, ولكەتانۋ مۋزەيى وزىندىك ۇلەس قوسىپ كەلەدى. مۋزەيدە 3 مىڭداي جادىگەر ساقتاۋلى.
– بۇل ەكسپوناتتاردى اۋىل تۇرعىندارى, مەكتەپ وقۋشىلارى, ۇستازدار «مۋزەيگە مەنىڭ ۇلەسىم», «اتا-اجەمنىڭ مۇراسى», «كونە جادىگەر» شارالارىن وتكىزۋ بارىسىندا جيناستىردىق. ءالى دە جالعاسۋدا, – دەيدى ۇيىرمە جەتەكشىسى.
ال «ۇلتتىق قازىنا» بولىمىندە كيىز ءۇيدىڭ ۋىق, كەرەگە, شاڭىراق, تۋىرلىق, ۇزىك, تۇڭلىك, تۇسكيىز, باسقۇر, الاشا, ۋىق باۋ, تاڭعىش باۋ, اعاش توسەك, كورپە, جاستىق, ابدىرا, بەسىك, بالا توسەگى, اشا باقان, دومبىرا, جوزى (ۇستەل), سىرماق, كىلەمشە, توسەنىش سياقتى جابدىقتارى ورىن العان.
جۋىردا ۇيىرمەگە قاتىسۋشى وقۋشىلار امانجول اپايلارى جانە ەڭبەك ءپانىنىڭ مۇعالىمى اسقار اقانوۆپەن بىرلەسىپ كيىز ءۇي جاساپ شىقتى. كيىز ۇيلەرى, شيدەن توقىعان بۇيىمدارى مەن زاتتارى دا ناۋرىز مەرەكەسىندە ەلىمىز بويىنشا وتەتىن «شاڭىراق» عىلىمي جوبالار بايقاۋىنا قاتىسادى.
فاريدا بىقاي,
«Egemen Qazaqstan»
پاۆلودار وبلىسى,
قىزىلجار اۋىلى