قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇسىنىسىنان كەيىن ورال قالاسىندا دوستىق-درۋجبا كوشەسىنە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. ۇسىنىستى كوشە تۇرعىندارى دا, ورال قالالىق ءماسليحاتى مەن باتىس قازاستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى دا ءبىراۋىزدان قولدادى.
اۋەلى ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق ماسەلەلەرى جانە جۇرتشىلىقپەن بايلانىس جونىندەگى تۇراقتى كوميسسياسى مەن قالا تۇرعىندارىنىڭ جيىنى ءوتتى. قوعامدىق تىڭداۋ كەزىندە اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ەلىمىزدى سوناۋ 90 جىلداردىڭ قيىن كەزەڭىنەن الىپ شىعىپ, دوستىق پەن بەيبىتشىلىكتىڭ مەكەنىنە اينالدىرعانىن ايتتى.
– بۇل دا ءبىر تاريحي كەزەڭ. ەرتەڭگى عاسىر – جاستاردىكى. ەركىندىكتىڭ باسىندا تۇرعان ءوز حالقىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن كەلەر ۇرپاق ءبىلىپ ءجۇرۋى ءتيىس. ءارى ونىڭ ەسىمى باستى كوشەگە بەرىلۋى – وڭ ۇسىنىس. سوندىقتان قولداۋعا لايىق, – دەدى اقىن.
جارىسسوزگە شىققان باتىس قازاقستان وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى مىرزاعالي مۇحامبەتوۆ, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى اۆەتيك اميرحانيان م.وتەمىسوۆ اتىنداعى بقمۋ-دىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلارى قۇرامى اتىنان تۇرار شايحيەۆ جانەپ باسقالارى ۇسىنىستى ءبىراۋىزدان قولداپ داۋىس بەردى.
بۇدان كەيىن ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ كەزەكتەن تىس ححح سەسسياسى ءوتىپ, دەپۋتاتتار 2019 جىلعى 20 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تىكەلەي ەفيردەگى ۇسىنىسىنا جانە قالا اكىمدىگىنىڭ ۇسىنىسىنا سايكەس قالاداعى دوستىق-درۋجبا داڭعىلىن تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ داڭعىلى دەپ اتاۋ تۋرالى شەشىمدى قولداپ, ءبىراۋىزدان بەكىتتى.
ىلە-شالا باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ كەزەكتەن تىس حIV سەسسياسى شاقىرىلىپ, كۇن تارتىبىنە جالعىز ماسەلە – وبلىس ورتالىعىنداعى باس كوشەنىڭ اتاۋىن اۋىستىرۋ تۋرالى ماسەلە قارالدى.
سەسسيادا ءسوز العان ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى ەڭبەگىن ايتا كەلىپ, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىن ۇسىنىستى قولداۋعا شاقىردى.
- تۇڭعىش پرەزيدەنت تۇسىندا ۇلت تاريحىندا تۇڭعىش رەت جاڭا پرەزيدەنتتىك ينستيتۋت, قوس پالاتالى پارلامەنت, مەملەكەتتىك قىزمەت, قارۋلى كۇشتەر, ديپلوماتيالىق قىزمەت, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى قۇرىلدى. ولاردىڭ ءبارى تاۋەلسىز ءارى مىعىم ەلدىگىمىزدىڭ نەگىزىڭ, - دەدى التاي كولگىنوۆ.
ءسوز العان دەپۋتاتتار, الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە ءبىلىم ماسەلەلەرى جونىندەگى تۇراقتى كوميسسيا توراعاسى سەرىك سۇلەيمەن, اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق ايماقتاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تۇراقتى كوميسسيا مۇشەسى قاتاۋوللا اشىعاليەۆ, قارجى جانە بيۋدجەت ماسەلەلەرى بويىنشا تۇراقتى كوميسسيا مۇشەسى فاريد باحتيوزين ءسوز سويلەپ, ۇسىنىستى قولدادى. دەپۋتاتتار ۇسىنىستى ءبىراۋىزدان قولداپ, داۋىس بەردى.
سەسسيا سوڭىنان باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمى التاي كولگىنوۆ پەن باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحات حاتشىسى مالىك قۇلشار ورال قالاسىنداعى دوستىق-درۋجبا داڭعىلىن تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ داڭعىلى دەپ اتاۋ تۋرالى شەشىمگە قول قويدى.
ورال قالاسىنىڭ ەڭ ورتالىق كوشەسى سانالاتىن داڭعىلدىڭ نەگىزگى بولىگى 5,4 شاقىرىمعا سوزىلىپ جاتىر. باتىس قازاقستان وبلىستىق جانە ورال قالالىق اكىمدىك عيماراتتارى, ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى بقمۋ, حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى, باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتى, باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى ت.ب. كوپتەگەن عيماراتتار, اباي قۇنانباەۆ پەن سىرىم دات ۇلى, قۇرمانعازى مەن ءىى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس باتىرلارى دينا, مانشۇك, ءاليا جانە حيۋاز ەسكەرتكىشتەرى وسى داڭعىل بويىندا ورنالاسقان. داڭعىلدىڭ ءحىح عاسىردىڭ ارحيتەكتۋرالىق ەسكەرتكىشتەرى شوعىرلانعان ءبىراز بولىگى اشىق اسپان استىنداعى مۇراجاي رەتىندە مەملەكەت قورعاۋىنا الىنعان. جەرگىلىكتى بيلىك وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا بۇل داڭعىلداعى اۆتوكولىك قوزعالىسىن شەكتەپ, جاياۋ جۇرگىنشىلەر كوشەسىنە اينالدىرماق نيەتىن جاريالاعان بولاتىن.
كوشەنىڭ تاريحىنا كوز سالساق, پاتشالى رەسەي كەزىندە ء(حىح عاسىردىڭ باسىنان باستاپ) بۇل كوشە ۇلكەن ميحايلوۆسكي اتالعان. بولشەۆيكتەر وكىمەتى ورناعان سوڭ, 1919 جىلى سوۆەت كوشەسى اتالدى. داۋىلپاز اقىن قاسىم امانجولوۆتىڭ ء«ومىردىڭ التىن كەسەسىن, توسقانمىن ايدىڭ نۇرىنا. كەزگەنمىن سوۆەت كوشەسىن, كەۋدەمدى اشىپ قۇربىما...» دەيتىن كوشە – ءدال وسى جەر بولاتىن. 1953-1956 جىلدار ارالىعىندا كوشە يوسيف ستالين ەسىمىن يەلەنىپ تۇرىپتى. ال 1956 جىلدان 2001 جىلعا دەيىن لەنين اتىندا بولدى. 1960 جىلدان داڭعىل دارەجەسىن العان.
2001 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا لەنين داڭعىلى دوستىق-درۋجبا دەگەن اتاۋعا ۇلكەن قيىندىقپەن وزگەرتىلدى. وتارلىق كەزدى ەسكە سالاتىن سىرەسكەن سوۆەتتىك اتاۋلاردىڭ ىشىندە العاش وزگەرگەن, سەڭدى بۇزعان دا وسى كوشە ەدى.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
باتىس قازاقستان