تسيفرلى تەحنولوگيالار الماتىلىقتاردىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگىنە دەندەپ ەنە باستادى. قالا باسشىلىعى تاراپىنان قولايلى جاعداي تۋعىزۋ ماقساتىندا جۇزدەن استام ماقساتتى جوبالاردىڭ قابىلدانعانى بەلگىلى. الەمدىك ەكونوميكانىڭ 70 پروتسەنتى قالالاردا قالىپتاساتىندىعىن باسشىلىققا الاتىن بولساق, الماتى الەمدەگى وسىنداي 600 مەگاپوليستىڭ قاتارىنا ەنىپ وتىر. وڭتۇستىك شاھار اكىمدىگىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, قازىرگى كەزدە قالانىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ جوسپارى ازىرلەنۋدە.
بۇۇ دەرەكتەرى بويىنشا 2050 جىلدارعا قاراي الەم تۇرعىندارىنىڭ 70 پروتسەنتكە جۋىعى قالالاردا شوعىرلاناتىندىعىن ەسكەرسەك, الماتى جۇرتشىلىعىنىڭ سانى دا ۇلعايىپ, 2035 جىلداردا 3 ميلليوننان اسادى دەگەن بولجام ايتىلادى.
الماتى قازىرگى كەزدە تسيفرلاندىرۋ بويىنشا كوشباسشى ورىندا تۇرعان قالالاردىڭ ءبىرى دەۋگە نەگىز بار. بۇگىندە «Smart Almaty» اياسىندا قىرىقتان استام جوبا جولعا قويىلعان. تسيفرلى جۇيەنىڭ قاۋىپسىزدىك, قوعامدىق كولىك, ءبىلىم جانە دەنساۋلىق, باسقا دا سالالارعا دەندەپ ەنگىزىلۋى زەرتتەۋشى مامانداردىڭ پىكىرى بويىنشا, ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىمەن قاتار مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋ, سونداي-اق جەمقورلىقپەن كۇرەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قالانىڭ بۇگىندە IT ونىمدەر وندىرىسىندەگى ۇلەسى 50 پروتسەنتتى قۇراسا, ەلەكتروندى ۇكىمەت قىزمەتىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن, ينتەرنەت ساۋدانىڭ 75 پروتسەنتىن قۇرايدى. ال قالا تۇرعىندارىنىڭ 80 پروتسەنتتەن استامى تسيفرلى ساۋاتتىلىعىن ارتتىرعان.
قالا تۇرعىندارىنا تۇرعىن جاي قىزمەتتەرىنىڭ قولجەتىمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وتكەن جىلدان باستاپ الماتى قالاسى تۇرعىن ءۇي جانە تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى باسقارماسى جانە «الماتى قالاسىن دامىتۋ ورتالىعى» بىرلەسىپ «تۇرعىندارعا قولجەتىمدى قىزمەت» − ەلەكتروندى پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى جوباسىن جۇزەگە اسىرا باستادى. «تۇرعىندارعا قولجەتىمدى قىزمەت» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى تالانت باسقىنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان جوبا الماتى قالاسى تۇرعىندارىنىڭ تۇرعىن ءۇي قىزمەتى ساپاسىن ارتتىرۋدى, باسقارۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىس ساپاسىن جەتىلدىرۋدى ماقسات ەتەتىن «Smart Almaty» تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزىندە قولدانىسقا ەنە باستادى.
ەلەكتروندى پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى قالا تۇرعىندارىنىڭ ءوزى تۇرىپ جاتقان مەكەنجايداعى احۋالدى تۇراقتى قاداعالاپ وتىرادى. ونلاين رەجىمدە كوممۋنالدىق شىعىنداردىڭ بارىسىن, سونداي-اق بارلىق كورسەتكىشتەردىڭ رەتىن باقىلاۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. بۇل اسىرەسە كوپپاتەرلى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن وتە قولايلى جۇيە.
كەز كەلگەن الماتىلىق «Open Almaty» پورتالى ارقىلى «تۇرعىندارعا قولجەتىمدى قىزمەت» بولىمىندە ناقتى ءبىر مەكەنجايعا قىزمەت كورسەتەتىن پيك-ءتىڭ جۇيەگە قوسىلعاندىعىنا كوز جەتكىزە وتىرىپ, ءارى قاراي تىركەلۋگە مۇمكىندىك الادى. تىركەمەدەن وتكەننەن كەيىن مەكەنجايى كورسەتىلىپ, جەكە كابينەت قىزمەتى ۇسىنىلادى.
بۇگىندە جۇيەگە 623 پيك, 5 386 تۇرعىن ءۇي تىركەلگەن. جوبا اياسىندا پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنە ءوز قىزمەتىن ءتيىمدى جۇرگىزۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر. وسى ورايدا ءاربىر پيك قوردى دۇرىس پايدالانىپ, تۇرعىندارعا كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋى ءتيىس. پيك الداعى بولاتىن جوندەۋ جۇمىستارى, تەكسەرۋ بارىسى مەن قورىتىندىسى تۇرعىسىندا ناقتى اقپاراتتاردىڭ قولجەتىمدىگىن قامتاماسىز ەتەدى. قارىزى بار تۇرعىنداردىڭ ارنايى بازاسىن جاساقتاپ, جالپى جينالىستار وتكىزەدى. پيك سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ءوز كەزەگىندە كۇندەلىكتى جۇمىستاردى جەڭىلدەتۋگە جاسالعان مول مۇمكىندىك. ال قالاداعى بارلىق تۇرعىن-جايلاردى تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىنە قوسۋ بيىل تولىق جۇزەگە اساتىن بولادى.
ەلۆيرا سەرىكقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى