• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
25 قاڭتار, 2019

كوشەلى تۇسىنىگى ات ۇستىندە قالىپتاسقان ەلمىز

1387 رەت
كورسەتىلدى

ەل گازەتى «ەگەمەندە» جاريا­­لانعان ەلباسىنىڭ « ۇلى دالا­نىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالا­سىن مۇقيات وقىپ شى­عىپ,  «بولاشاققا باع­دار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لا­مالىق ماقالاسىنىڭ زاڭدى جال­عاسى ەكەنىن اڭعاردىم. كوش­پەندى تەگىمىزدىڭ, سونىڭ ىشىندە ءوزىمنىڭ جانىما اسا جاقىن بىرە­گەي قىرىمىز – «اتقا مىنۋ­مەن» باستالعان ماقالا مەنى قۋانت­تى. ويتكەنى كوشپەلىلىك تانى­مى­مىزداعى كوشەلى تۇسىنىگىمىز ات ۇستىندە قالىپتاسقان ەلمىز. ءبىزدىڭ ەسكى قازاقتا «وڭ-سولىن تانۋ» دەگەن ۇعىم دا وسى اتقا مىنۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. مىسالى, جىلقىنىڭ جاي تۇرعانداعى وڭ جاعىن قازاق «مىنەر جاق» دەيدى دە, سول جاعىن «قامشىلار جاق» دەپ اتايدى. ەندى ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ, ۇستىنە شىققاندا جاڭا­عى «قامشىلار جاق» اۆتوماتتى تۇردە وڭ جاق بوپ, جەردەن قارا­عانداعى «مىنەر جاق» سول جاق بوپ شىعا كەلەدى. سوندا ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ, دوڭگەلەنگەن دۇنيەگە ات ۇستىنەن قاراي العان جاس قانا «وڭ-سولىن» انىق تانيتىنىن اڭعارعان قازاقي قاراپايىم عانا ءپالساپا تۋماي ما؟! وسى قازاقى تانىمدى بۇگىنگى قازاق بالاسى ۇمىتپاسا, كەشەگى اتا-باباسىنىڭ ەرلىگى مەن كەمەل اقىل-وي بيىگىنەن ۇمتىلارى حاق ەكەنىن ەلباسىمىز ايتىپ وتىر. جىلقى مادەنيەتىن كەز كەلگەن قازاق بالاسى بەس ساۋ­ساعىنداي بىلمەي تاريحي جا­دىمىزعا ورالا المايتىنىمىز بەلگىلى. مەنىڭ ەرتەدەگى ءبىر ايتىس­تا ايتقان: «ادىردان ادىر ورعى­عان, جىلقى اتاسى كەرقۇلان, ال, مەنىڭ اتام ەر تۇرىك» دەگەن جىر جولدارىم ەسىمە تۇسە كەتكەنى. 

بەسىنشى اڭگىمەدە «تۇركى الەمى­­نىڭ بەسىگى» دە التايداعى اتاق­تى «بەرەل» قورعانىنان تابىل­عان ون جەتى جيرەن ات تا وسى ماقالاداعى ءاربىر تۇعىرناما­نىڭ ءبىر-بىرىمەن سابا­قتاستىعىن كورسەتىپ تۇر. بەرەل­­دەن تابىلعان التىن ادام­نىڭ بەزەندىرىلۋىندەگى اڭ ءستيلى دە, ۇلى دالاداعى ەجەلگى مەتاللۋر­گيانى مەڭگەرىپ, التىن قورىتقان با­بالار ونەرىن پاش ەتپەك. بۇگىن­گى جاھاندانۋ زامانىندا جاس ۇر­پاقتىڭ ساناسىن بوگدە جۇرتتاردىڭ زاماناۋي مادەنيەتى جاۋلاپ بارا جاتقان ۋاقىتقا قار­سى تۇرارلىق قاۋقاردى وسى ماقالا­داعى تاپتىشتەي ايتىل­عان ۇلتتىق قۇندىلىقتار عانا قۇت­قارا الادى دەپ ويلايمىن. كەشەگى كوشەلى مادەنيەتىمىزدەن تامىر تارتقان, ۇلى دالادا, ۇلى جىبەك جولى بويىندا جاۋھار مادە­نيەت جاساعان كوش­پەلى تانى­مى­مىزدان كىندىك ۇزبەي, بولا­­شاققا باعىت العان ۇلى كوشى­مىز­دىڭ باعدارىن ايقىنداپ بەر­گەن ەلباسى ماقالاسى ءار قازاق بالا­سىنا وي سالارى انىق. جانە وسى باعدارلاردى ىقتياتتى تۇر­دە جۇزە­­گە اسىرۋعا ارقايسىمىز ات­سال­ى­سۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىن. 

داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى,

اقىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى استانا فيليالىنىڭ  توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار